Υπερτροφία Ρινικών Κογχών

Προκειμένου να αυξηθεί η επιφάνεια στο εσωτερικό της μύτης και να μπορεί να καθαρίζει, να ζεσταίνει και να υγραίνει περισσότερο αέρα, η φύση έχει προνοήσει ώστε τα πλαϊνά τοιχώματα της μύτης να μην είναι ίσια σαν…τοίχος. Επομένως, υπάρχουν η άνω, η μέση και η κάτω ρινική κόγχη, που μοιάζουν με αναδιπλώσεις των πλαϊνών τοιχωμάτων της μύτης. Οι κόγχες καλύπτονται από το ίδιο υλικό (βλεννογόνος) που καλύπτει ολόκληρο το εσωτερικό της μύτης και το διάφραγμα, με μια ενδιαφέρουσα προσθήκη: από κάτω από το βλεννογόνο υπάρχει ένα πλούσιο δίκτυο αγγείων και ένας ιστός σαν σφουγγάρι, γεμάτος επίσης με αγγεία!

Όταν το «σφουγγάρι» πλημμυρίσει με αίμα, η κόγχη φουσκώνει και η μύτη βουλώνει, ενώ όταν φύγει το αίμα, η μύτη «ανοίγει». Αυτός είναι ένας φυσιολογικός μηχανισμός ρύθμισης της αντίστασης του αέρα μέσα στη μύτη και βοηθάει στην καλύτερη λειτουργία της μύτης ως φίλτρου.
Η χρόνια φλεγμονή του βλεννογόνου (από αλλεργίες, λοιμώξεις, κατάχρηση αποσυμφορητικών sprays, κτλ.) προκαλεί υπερτροφία της κάτω κόγχης, που είναι και η μεγαλύτερη σε μέγεθος κόγχη, με αποτέλεσμα να δυσκολεύει η αναπνοή σε μεγάλο βαθμό.
Στραβό διάφραγμα και υπερτροφικές κόγχες συνυπάρχουν, όμως, οι κόγχες είναι που κυρίως προκαλούν το «μπούκωμα» στη μύτη.

Ο Μύθος

«Έχω στραβό διάφραγμα και δεν αναπνέω καλά» ή «Δεν κάνω καυτηρίαση στις κόγχες διότι άκουσα ότι πονάει πολύ και ότι ξαναμεγαλώνουν».

Η Αλήθεια

Τις περισσότερες φορές συνυπάρχουν υπερτροφικές κόγχες και στραβό διάφραγμα. Το πρόβλημα, όμως, είναι κατά 90% η υπερτροφία της κάτω κόγχης και κατά 10% το στραβό διάφραγμα. Το σωστό είναι να αντιμετωπίζονται μαζί, διότι αν το διάφραγμα μείνει στραβό και χειρουργηθούν μόνο οι κόγχες, τότε μπορεί πράγματι να ξαναμεγαλώσουν.
Με τις σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές συρρίκνωσης των κογχών, που δεν περιλαμβάνουν πλέον τον παλαιότερο «καυτηριασμό», η λύση που δίνουμε στην υπερτροφία των κογχών είναι τις περισσότερες φορές οριστική.

Τι να κάνετε

Αν η μύτη σας είναι γενικά μπουκωμένη, μέρα-νύχτα, χειμώνα-καλοκαίρι, τότε πρέπει να σας εξετάσει Ωτορινολαρυγγολόγος. Μπορεί να είναι κάτι απλό, όπως αλλεργική ρινίτιδα, υπερτροφία κογχών ή πολύποδες, αλλά μπορεί και να είναι κάτι κακό. Μην το αναβάλετε!

Τι να μην κάνετε

Μην υποτιμάτε τις επιπτώσεις της κακής ρινικής αναπνοής. Μειώνει πολύ την ποιότητα ζωής και κυρίως την ποιότητα του ύπνου.
Μην περιμένετε να ξεβουλώσει η μύτη μόνη της, δεν πρόκειται. Αν μάλιστα χρησιμοποιείτε συχνά αποσυμφορητικά sprays, κόψτε τα, προκαλείτε ακόμα χειρότερα προβλήματα.

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Τις περισσότερες φορές θα μειώσουμε το μέγεθος των κογχών με Ραδιοσυχνότητες ή Υπερήχους, ενώ ακόμα αποτελεσματικότερη είναι η Κογχοπλαστική κατά την οποία αφαιρείται το πίσω τμήμα της κάτω ρινικής κόγχης (η ουρά της, δηλαδή). Όλες αυτές είναι σύγχρονες επεμβάσεις, προκαλούν ελάχιστη βλάβη στους ιστούς και διατηρούν πλήρως όλες τις λειτουργίες της μύτης.
Η επέμβαση στις ρινικές κόγχες γίνεται με γενική ή τοπική αναισθησία, είναι πάντοτε ανώδυνη και αναίμακτη, δεν παραμένουν γάζες στη μύτη για περισσότερο από 1 ημέρα και ο ασθενής επιστρέφει σε λίγες ώρες στο σπίτι του.


Υπερτροφία Αδενοειδών Εκβλαστήσεων (Κρεατάκια)

Στην παιδική ηλικία που το παιδί «πρωτογνωρίζεται» με τα μικρόβια και τους ιούς, τα Κρεατάκια μεγαλώνουν λόγω «φόρτου εργασίας», όπως ακριβώς μεγαλώνει ένας μυς που γυμνάζεται (αντιδραστική υπερτροφία). Στην εφηβεία, όμως, θα πρέπει να έχουν πλέον ασήμαντο μέγεθος. Το ίδιο ισχύει και για τους ενηλίκους.

Σε κάποιους ενηλίκους, όμως, τα κρεατάκια παραμένουν υπερτροφικά και προκαλούν προβλήματα στην αναπνοή, στην όσφρηση, ακόμα και στην ακοή.

Τα υπερτροφικά κρεατάκια φράζουν τελείως τη μύτη και ο ασθενής αναπνεύει από το στόμα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο ασθενής να ροχαλίζει και να κάνει άπνοιες, να μην ξεκουράζεται, να έχει υπνηλία μέσα στη μέρα και να αυξάνονται έως και 400% οι πιθανότητες για υπέρταση ή εγκεφαλικό επεισόδιο, αλλά και για εργατικά ή τροχαία ατυχήματα.

Επιπλέον, τα κρεατάκια φράζουν και τα στόμια στα σωληνάκια που αερίζουν το αυτί (ευσταχιανές σάλπιγγες). Κατά συνέπεια, το αυτί γεμίζει με υγρό (εκκριτική ωτίτιδα) που μπορεί μάλιστα να μολυνθεί και να προκαλέσει οξεία μέση πυώδη ωτίτιδα.

Το συχνότερο, όμως, σύμπτωμα που οδηγεί τον ασθενή στον Ωτορινολαρυγγολόγο είναι ότι δεν ακούει καλά από το ένα ή και τα δύο αυτιά και ότι νιώθει το αυτί «βουλωμένο». Ο ασθενής νομίζει πως έχει κερί στο αυτί του, αλλά τελικά αποδεικνύεται πως έχει κάτι τελείως διαφορετικό!

Ο Μύθος

«Δεν ακούω καλά από το ένα αυτί, μάλλον θα έχω κερί» ή «Από μικρός είχα κρεατάκια, δεν χρειάζεται να κάνω κάτι, δεν με ενοχλούν».

Η Αλήθεια

Αν σταδιακά μειωθεί η ακοή σας στο ένα ή και στα δύο αυτιά χωρίς να έχει προηγηθεί κάποιο κρυολόγημα ή αν μειώθηκε η ακοή σας ενώ δεν είχατε ποτέ πρόβλημα με υπερβολικό κερί στα αυτιά, πρέπει να ανησυχήσετε. Αν η αιτία είναι η εκκριτική ωτίτιδα, πιθανόν να έχετε υπερτροφικά κρεατάκια. Αν ο Ωτορινολαρυγγολόγος βρει μια μάζα μέσα στη μύτη, σε κάθε περίπτωση πρέπει να αποκλείσει ότι έχει προκληθεί από κάποιον κακοήθη όγκο του ρινοφάρυγγα.

Τι να κάνετε

Αν ξαφνικά βουλώσει το ένα ή και τα δύο αυτιά σας, πρέπει να επισκεφτείτε άμεσα έναν ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο. Αν η αιτία βρίσκεται στη μύτη, με ενδοσκόπηση και με αξονική τομογραφία θα μπορέσει να βρει την αιτία. Αν σας πει πως υπάρχει κάποια μάζα που φράζει τον ρινοφάρυγγα, θα πρέπει να γίνει βιοψία το συντομότερο. Ευτυχώς, σπανίως είναι κάτι κακό.

Τι να μην κάνετε

Μην υποτιμήσετε τα προβλήματα που μπορεί να προκληθούν από τα κρεατάκια. Πιθανόν να σας ταλαιπωρήσουν για καιρό, παρόλο που η αιτία τους είναι καλοήθης. Αν, μάλιστα, υπάρχει υγρό πίσω από το τύμπανο (εκκριτική ωτίτιτδα) και παραμείνει για πολύ καιρό, μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βαρηκοΐα από συμφυτική ωτίτιδα (κολλάει το τύμπανο).

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Σε κάθε περίπτωση γίνεται ενδοσκόπηση για να αποκλείσουμε την ύπαρξη μάζας στον ρινοφάρυγγα. Αρχικά, η εκκριτική ωτίτιδα αντιμετωπίζεται με αποσυμφόρηση της μύτης με αποσυμφορητικάs prays και με ειδικές ασκήσεις (π.χ. φούσκωμα μπαλονιού) ώστε να ανοίξει η σάλπιγγα. Αν σε 2-3 μήνες το υγρό δεν υποχωρήσει ή αν έχει γινει παχύρευστο (glue ear), η αντιμετώπιση είναι χειρουργική με Mυριγγοτομή (μικροσκοπική τομή στο τύμπανο) από όπου και αφαιρούμε το υγρό με αναρρόφηση.

Συγχρόνως, αν ο ασθενής πάσχει και από υπερτροφικά κρεατάκια, υποβάλλεται σε Αδενοτομή.


Σκάλισμα της μύτης

Τα παιδιά σκαλίζουν τη μύτη τους ήδη από τη βρεφική ηλικία, πιθανότατα από περιέργεια ή από βαρεμάρα, για να…περάσει η ώρα. Kάποιοι Παιδοψυχολόγοι, μάλιστα, θεωρούν το σκάλισμα της μύτης ως έναν τρόπο αντιμετώπισης του στρες, όπως το πιπίλισμα του αντίχειρα ή το δάγκωμα των νυχιών.
Το παιδί που βάζει το δαχτυλάκι του στη μυτούλα του δεν γνωρίζει ακόμη πως η χειρονομία αυτή σχολιάζεται πολύ αρνητικά και είναι δύσκολο για τον γονέα να το κάνει να σταματήσει τη συνήθεια.
Όμως, κάποιες φορές το παιδί σας έχει λόγο που σκαλίζει τη μυτούλα του! είναι ο μοναδικός τρόπος που έχει για να την καθαρίσει, αφού δεν ξέρει ακόμα να τη φυσάει, ενώ αν τη νιώθει μπουκωμένη, βάζει το δαχτυλάκι στο ρουθούνι και προσπαθεί απεγνωσμένα να την «ανοίξει» για να περάσει αέρας!
Στα παιδάκια η μύτη είναι συνήθως βουλωμένη λόγω κρυολογήματος (συνάχι), αλλά δυστυχώς πολλά από αυτά πάσχουν από Αλλεργική Ρινίτιδα που δεν έχει διαγνωστεί. Μερικά μικρά παιδιά, από την ενόχληση που νιώθουν εξαιτίας του μπουκώματος, καμιά φορά βάζουν κάποιο ξένο σώμα στη μύτη προκειμένου να…διευκολύνουν την αναπνοή τους. Όμως, αυτό επιδεινώνει την κατάσταση και πλέον το παιδί αρχίζει να σκαλίζει εντονότερα τη μύτη του για να αφαιρέσει το ξένο σώμα.
Αυτό που τρομάζει πιο συχνά τους γονείς, όμως, είναι όταν το παιδάκι τραυματίσει με το νυχάκι του τη μύτη και αρχίσει να τρέχει αίμα. Τότε είναι που τρέχουν πανικοβλημένοι στον Ωτορινολαρυγγολόγο, ο οποίος μπορεί να βοηθήσει το παιδί αρχικά με το να σταματήσει τη αιμορραγία, στη συνέχεια να ελέγξει για κάποιο ξένο σώμα και με την ευκαιρία να «εκπαιδεύσει» τους γονείς πώς να κάνουν το παιδί τους να σταματήσει αυτή τη συνήθεια.

Ο Μύθος

«Είναι μικρό παιδί ακόμα και σκαλίζει τη μύτη του γιατί βαριέται/δεν ξέρει ότι είναι άσχημο» ή «Εδώ και μια βδομάδα το κάνει, θα του περάσει».

Η Αλήθεια

Πράγματι, πολλές φορές, το παιδί που δεν έχει τι να…κάνει τα χέρια του, θα σκαλίσει τη μυτούλα του μέχρι να το σταματήσει ο γονιός. Όμως, πολλές φορές υπάρχει λόγος που το παιδί πειράζει τη μύτη του και σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει ο γονιός να είναι σε επιφυλακή. Πηγαίνετε στον Ωτορινολαρυγγολόγο σας.

Τι να κάνετε

Ρωτήστε το παιδί σας αν είναι η μυτούλα του βουλωμένη ή αν κάτι το γαργαλάει εκεί. Πλησιάστε κοντά στο παιδί και μυρίστε τον αέρα που βγαίνει από τη μύτη του. Αν μυρίζει άσχημα, σχεδόν πάντοτε υπάρχει κάποιο ξένο σώμα που έχει σφηνώσει εκεί και έχει προκαλέσει μόλυνση.
Αν το παιδί επιμένει στο σκάλισμα της μύτης, πρέπει να επισκεφτείτε το συντομότερο έναν ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο για να εξετάσει τη μυτούλα του, διότι μπορεί να υπάρχει παθολογική αιτία, όπως Αλλεργική Ρινίτιδα, ιγμορίτιδα ή υπερτροφικά κρεατάκια. Αν δεν υπάρχει κάτι τέτοιο, η στοργική καθοδήγηση θα βοηθήσει το παιδί ώστε να κόψει αυτή τη συνήθεια, τουλάχιστον μπροστά σε κόσμο.
Αν το παιδί συνεχίσει και πάλι να σκαλίζει τη μύτη του, μπορεί να θέλει περισσότερη προσοχή από εσάς, συναισθηματική υποστήριξη και τόνωση της αυτοπεποίθησης. Δώστε στο παιδί να απασχολήσει τα χέρια του (ζωγραφική, χειροτεχνία, κατασκευές, ένα χνουδωτό ζωάκι για να το χαϊδεύει, μια μαριονέτα που φοριέται στα δάχτυλα, κτλ.) Επίσης, εκπαιδεύστε το πώς να φυσάει τη μύτη του για να την καθαρίζει αντί να τη σκαλίζει.
Σε κάθε περίπτωση, όμως, φροντίστε να έχετε τα νυχάκια του παιδιού πολύ κοντά, ώστε να μην μπορεί να τραυματίσει τη μύτη του.

Τι να μην κάνετε

Όσο κι αν η συμπεριφορά του παιδιού σας φέρνει σε δύσκολη θέση, μην το κάνετε «ζήτημα». Προσβάλλοντας ή τιμωρώντας το δεν θα βοηθήσετε, γιατί απλούστατα δεν συνειδητοποιεί αυτό που κάνει.
Μην απογοητεύεστε. Όσο το παιδί σας θα μεγαλώνει και θα μαθαίνει να χρησιμοποιεί τα χέρια του για πιο σύνθετες εργασίες, (κατασκευή Lego, ζωγραφική, χρήση πλαστελίνης, κτλ.), τόσο θα ξεχνάει να βάζει τα δάχτυλά του στη μύτη.

 

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Αρχικά ελέγχουμε αν υπάρχει ξένο σώμα στη μύτη και οποιαδήποτε άλλη απόφραξης της αναπνοής. Αν από το ιστορικό προκύψει πιθανότητα αλλεργίας, ελέγχουμε το παιδί για Αλλεργική Ρινίτιδα. Σε κάθε περίπτωση αναλαμβάνουμε να εκπαιδεύσουμε και τους γονείς πώς να αποτρέψουν τη συνήθεια αυτή.


Ροχαλητό και Υπνική Άπνοια

Ροχαλητό λέµε τον θόρυβο της αναπνοής κατά τον ύπνο που προέρχεται από τη δόνηση των µαλακών ιστών μύτης-στόματος-φάρυγγα. Η δόνηση προκαλείται από κάποιο «εμπόδιο» στην ελεύθερη δίοδο του αέρα από τη µύτη ή το στόμα µέχρι την τραχεία, σε συνδυασµό με τη χαλάρωση των μυών της περιοχής λόγω του ύπνου.
Το 80% των ενηλίκων µετά την ηλικία των 65 ετών ροχαλίζει περιστασιακά (άθώο Ροχαλητό). οι 3 στους 10, όμως, ροχαλίζουν πάνω από 4 βραδιές την εβδομάδα, σε οποιαδήποτε θέση του σώματος στον ύπνο, με αποτέλεσμα να μην κοιμούνται καλά. Αυτό oνομάζεται Παθολογικό Ροχαλητό.
Το πρόβληµα µε το παθολογικό ροχαλητό είναι πως τα σηµεία που δονούνται µαζί µε τα σηµεία αντίστασης απόφραξης εµποδίζουν τον αέρα να φτάσει ελεύθερα στους πνεύµονες. Η αναπνοή σταµατάει για 20, 30 ή ακόμα και 60 δευτερόλεπτα (άπνοια), ο ασθενής ουσιαστικά πνίγεται στον ύπνο του και για να ξαναπάρει ανάσα πρέπει να ασκήσει µεγάλη προσπάθεια. Η προσπάθεια, όµως, αυτή και η συνεχής εναλλαγή ροχαλητού-άπνοιας-ξυπνήματος συμβαίνει πολλές φορές µέσα στη νύχτα, με αποτέλεσμα ο ασθενής να κοιμάται ρηχά, να καταπονείται και να μη φθάνει ποτέ στο βαθύ στάδιο ύπνου, ο οποίος τον ξεκουράζει (4 στάδιο ύπνου). Τελικά, καταλήγει να κάνει πολύ κακό ύπνο και επιπλέον αυτές οι δεκάδες ή και εκατοντάδες άπνοιες και αφυπνίσεις κάθε βράδυ έχουν τεράστιες επιπτώσεις στην υγεία του ατόμου και στην κοινωνία. Aυτή η κατάσταση ονομάζεται Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας. Το ροχαλητό ξεκινάει ως αθώο και σταδιακά επιδεινώνεται µέχρι να γίνει παθολογικό, µε άπνοιες. Γι’ αυτό, η αντιµετώπισή του πρέπει να γίνεται «εν τη γενέσει του», ώστε να μην εξελιχθεί σε παθολογικό ροχαλητό.

Ο Μύθος

«Ροχαλίζω τα βράδια, επειδή είµαι πολύ κουρασµένος» ή «άποκλείεται να ξυπνάω µέσα στη νύχτα εγώ από το ροχαλητό, θα το ήξερα!» ή «Το ξέρω πως ροχαλίζω, αλλά αφού δεν κάνω άπνοιες, δεν υπάρχει πρόβληµα».

Η Αλήθεια

Το αθώο ροχαλητό μετά από οινοποσία ή μια κουραστική μέρα είναι οµαλό, µε αρµονική αναπνοή. άντίθετα, το παθολογικό ροχαλητό είναι τραχύ και διακοπτόµενο και η αναπνοή είναι δύσκολη. Επίσης, τα άτοµα µε παθολογικό ροχαλητό, ροχαλίζουν ακόµα και όταν πάνε διακοπές που δεν κουράζονται! Φυσικά, κανείς δεν μπορεί να θυµάται τις εκατοντάδες µικρο-αφυπνίσεις του κάθε βράδυ, αλλά σίγουρα θα βιώσει αργά ή γρήγορα τις συνέπειές τους. Τέλος, σταδιακά και το ροχαλητό χωρίς άπνοιες καταλήγει να γίνεται ροχαλητό µε άπνοιες, εξαιτίας των βλαβών στους ιστούς από τις ίδιες τις δονήσεις του ροχαλητού.
Έχει αποδειχθεί ότι το παθολογικό ροχαλητό και το Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας, µε τα προβλήµατα που προκαλούν, µειώνουν τη διάρκεια ζωής περίπου 5-10 χρόνια! Αν, όμως, αντιµετωπιστεί σωστά και έγκαιρα, όλα τα προβλήµατα που μπορεί να προκαλέσει απομακρύνονται!

Τι να κάνετε

Αν ροχαλίζετε, ρωτήστε αν το ροχαλητό σας είναι καθηµερινό, αν ακούγεστε σε απόσταση µέσα στο σπίτι, αν ροχαλίζετε σε όποια θέση και αν κοιµάστε και κυρίως αν σταµατάει η ανάσα σας τη νύχτα. επιµείνετε να ακούσετε την αλήθεια, διότι πολλοί δεν θα σας την πούνε από λεπτότητα! Αν ισχύουν 2 ή περισσότερα από τα παραπάνω, έχετε άµεση ανάγκη να σας εξετάσει ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος, διότι το 100% των αιτίων του ροχαλητού εντοπίζεται από την είσοδο της µύτης µέχρι τον λάρυγγα και ποτέ πιο κάτω, δηλαδή στους πνεύµονες.

Τι να μην κάνετε

Μην υποτιµήσετε το πρόβληµα! οι συνέπειες για την υγεία σας, αλλά και για την αρµονία του γάµου σας µπορεί να είναι καταστροφικές. ο ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος µπορεί να σας βοηθήσει.

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Αρχικά, θα πάρει λεπτομερές ιστορικό από τον ασθενή και τους οικείους του και ο ίδιος ο ασθενής θα συμπληρώσει ειδικό ερωτηματολόγιο. Ακολουθεί πλήρης ΩΡΛ εξέταση και ενδοσκόπηση, για να εντοπιστούν τα πιο πιθανά σηµεία απόφραξης της αναπνευστικής οδού και οι προδιαθεσικοί παράγοντες. Έπειτα, προγραμματίζεται «µελέτη ύπνου» και ανάλογα με τα αποτελέσµατα καταστρώνεται η στρατηγική θεραπείας.


Ροχαλητό και πώς αντιµετωπίζεται: Όλη η αλήθεια

Τι είναι το παθολογικό ροχαλητό;
Το ροχαλητό προκαλείται από τις δονήσεις των μαλακών ιστών καθώς περνάει ο αέρας από στόμα-μύτη-φάρυγγα-λάρυγγα μέχρι την τραχεία. Οι πνεύμονες, όμως, ποτέ δεν συμμετέχουν στο ροχαλητό. Στο απλό, άθώο Ροχαλητό, υπάρχει κάποια χαλάρωση των μυών του φάρυγγα λόγω του ύπνου και τέτοιο ροχαλητό εμφανίζει το 30% του πληθυσμού, χωρίς άλλα προβλήματα.
Αντίθετα, το Παθολογικό Ροχαλητό οφείλεται σε πλήρη απόφραξη και συχνά συνοδεύεται από υπνική άπνοια (Σύνδρομο ύπνικής Άπνοιας), δηλαδή επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής για περισσότερα από 10sec, με αποτέλεσμα να προκαλούνται πολλά και σοβαρά προβλήματα υγείας.
Μπορεί να πει κανείς πως το Σύνδρομο ύπνικής Άπνοιας είναι το ακραίο στάδιο του ροχαλητού.

Τι προκαλεί την απόφραξη;
Απόφραξη προκαλεί οτιδήποτε εμποδίζει τη φυσιολογική διαδρομή του αέρα από τη μύτη και την ομαλή ροή του μέσω του φάρυγγα: η σκολίωση ρινικού διαφράγματος, οι υπερτροφικές κόγχες, οι υπερτροφικές αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια), οι υπερτροφικές αμυγδαλές, η μακριά σταφυλή, η μεγάλη γλώσσα, η μετατοπισμένη προς τα πίσω κάτω γνάθος και η στένωση του φάρυγγα από αποθηκευμένο λίπος στον τράχηλο (λαιμό), όλα μπορούν να συμμετέχουν στην εκδήλωση ροχαλητού. Επίσης, φλεγµονές της περιοχής και ορµονικές διαταραχές συµβάλλουν στο ροχαλητό, καθώς και άλλοι, πιο σπάνιοι παράγοντες.

Τι άλλο µπορεί να προκαλέσει ροχαλητό;
Τα παχύσαρκα άτομα -κυρίως οι άνδρες- με κοντό λαιμό εμφανίζουν πιο συχνά ροχαλητό, όπως και οι ηλικιωμένοι, διότι ο μυϊκός τόνος του φάρυγγά τους μειώνεται με την ηλικία, οι ιστοί χαλαρώνουν και σχεδόν «κρέμονται». Η τακτική κατανάλωση αλκοόλ, καθώς και η χρήση ηρεμιστικών και υπνωτικών χαπιών προκαλούν και αυτά χαλάρωση στους μύες του φάρυγγα και σχετίζονται με παθολογικό ροχαλητό και Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας ενώ σημαντικό ρόλο παίζει η καθιστική ζωή και η έλλειψη άσκησης.
Τέλος, υπάρχουν λίγες περιπτώσεις κατά τις οποίες το ροχαλητό είναι κεντρικής αιτιολογίας από το κεντρικό νευρικό σύστηµα, δηλαδή το πρόβλημα ξεκινάει από τον ίδιο τον εγκέφαλο. Άυτό εμφανιζεται συχνότερα σε ηλικιωμένους ασθενείς, ειδικότερα αν λαμβάνουν κάποιο φάρμακο που επηρεάζει την εγκεφαλική λειτουργία ή αν έχουν πάθει παλαιότερα κάποιο ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Οι άνδρες ροχαλίζουν συχνότερα από τις γυναίκες;
Ναι, σχεδόν διπλάσιο ποσοστό ανδρών συγκριτικά με τις γυναίκες ροχαλίζει. Στους άνδρες, όταν παίρνουν βάρος, το λίπος συσσωρεύεται κυρίως στην περιοχή του τραχήλου, προκαλώντας έτσι στένωση του αεραγωγού και ειδικότερα της τραχείας. οι άνδρες, επίσης, καπνίζουν και πιο πολύ, κάτι που προκαλεί συνεχή φλεγμονή στον φάρυγγα και στο εσωτερικό της µύτης και ακολούθως εντονότερη απόφραξη.

Πρέπει να ανησυχήσω, αν ροχαλίζω;
Ναι. Το ροχαλητό δεν είναι αθώο όταν είναι επίμονο, έντονο και επαναλαμβάνεται για περισσότερα από 3-4 βράδια την εβδομάδα. άθώο θεωρείται μόνο το περιστασιακό ροχαλητό, μετά από μια κουραστική μέρα ή μετά από αρκετή κατανάλωση οινοπνεύματος.
Το έντονο και σταθερά επαναλαμβανόμενο ροχαλητό με άπνοιες είναι πάθηση και σχετίζεται με υπέρταση, στεφανιαία νόσο, αρρυθμίες και συχνά ατυχήματα λόγω κούρασης και υπνηλίας. Συνεπώς, πρέπει να σας εξετάσει αρχικά Ωτορινολαρυγγολόγος για να διερευνήσει τα αίτια του ροχαλητού σας. Στη συνέχεια, κατά περίπτωση, µπορεί να σας παραπέµψει και σε άλλες ειδικότητες, όπως σε Νευρολόγο, Πνευµονολόγο ή Γναθοχειρουργό.

Πώς γίνεται η διερεύνηση του ροχαλητού;
Ο Ωτορινολαρυγγολόγος παίρνει πλήρες ιστορικό, εξετάζει τον ασθενή και κάνει ενδοσκόπηση σε µύτη, φάρυγγα και λάρυγγα προκειµένου να δει αν υπάρχει κάποιο ανατοµικό πρόβληµα. Μετά την εξέταση, γίνεται µελέτη ύπνου είτε σε ειδικό κρατικό ή ιδιωτικό εργαστήριο ύπνου είτε µε φορητή συσκευή (εξίσου αξιόπιστη).
Στη συνέχεια, δίνονται οδηγίες για το πώς να τοποθετήσει τους αισθητήρες ο ασθενής, ώστε να γίνει η µελέτη ύπνου στην άνεση του σπιτιού του, σε ρεαλιστικές και χαλαρές συνθήκες.

Τι γίνεται µετά;
Την επόμενη μέρα, ο ασθενής επιστρέφει τη συσκευή, αναλύονται τα δεδομένα και διαπιστώνετε πόσο σοβαρό είναι το όποιο πρόβλημα. Ανάλογα με τα ευρήματα της εξέτασης και της μελέτης ύπνου, αντιμετωπίζουμε το ροχαλητό και το Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας αρχικά συντηρητικά και έπειτα, αν χρειαστεί, επεμβατικά.

Πώς αντιµετωπίζεται το Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας συντηρητικά;
Συντηρητικές τακτικές βοηθούν σε κάθε περίπτωση που κάποιος έχει ροχαλητό άν το πρόβληµα είναι ήπιο, βέβαια, αρκούν και για να σταµατήσει το ροχαλητό. άυτές είναι οι ακόλουθες:

  • Αντιμετώπιση χρόνιων φλεγμονών της περιοχής στοματο-ρινο-φάρυγγα
  • Αν η στένωση είναι στον τράχηλο λόγω συσσώρευσης λίπους, η ήπια ύπνική Άπνοια μπορεί να αντιμετωπιστεί με αλλαγές στη διατροφή και αύξηση της άσκησης με σκοπό να χαθεί το περιττό λίπος που προκαλεί τη στένωση
  • Αλλαγή της θέσης που κοιµάται κανείς από ανάσκελα σε µπρούµυτα ή στο πλάι, χρήση κατάλληλου στρώµατος και µαξιλαριού στον ύπνο, αποφυγή µεγάλων και λιπαρών δείπνων πριν τον ύπνο, διακοπή του καπνίσµατος, αποφυγή κατανάλωσης αλκοόλ, ηρεμιστικών ή υπνωτικών χαπιών
  • Υπάρχουν ειδικά «μασελάκια» που εμποδίζουν τη γλώσσα να πέφτει προς τα πίσω στον ύπνο και να κλείνει τον αεραγωγό
  • Υπάρχουν λιπαντικά διαλύµατα και sprays που φαίνεται ότι µειώνουν τις δονήσεις της υπερώας & της σταφυλής και να βελτιώνουν τη ροή του αέρα
  • Υπάρχουν ασκήσεις αναπνοής και γλώσσας που θα σας δείξει ο Ωτορινολαρυγγολόγος σας και που εσείς θα πρέπει να τις κάνετε καθημερινά, μέχρι να δυναμώσουν οι συγκεκριμένοι μύες
  • Συσκευές που ανοίγουν τα ρουθούνια (διαστολείς ρινός, ρινικές ταινίες) είναι χρήσιμες μόνο στις σπάνιες περιπτώσεις που το πρόβλημα είναι τα υπερβολικά μαλακά ή στενά ρουθούνια.

Σε ποια περίπτωση θα χρειαστώ χειρουργείο;
Αν τα παραπάνω μέτρα αποτύχουν, μπορεί να χρειαστεί επέμβαση που θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα της στένωσης στο σημεία ακριβώς που εντοπίζεται:

  • Αν η στένωση οφείλεται σε κάποια ανατομική αιτία μέσα στη μύτη (σκολίωση ρινικού διαφράγματος, ρινικοί πολύποδες, υπερτροφικές ρινικές κόγχες, κτλ.), η κατάλληλη επέμβαση θα σας ανακουφίζει άμεσα
  • Αν το πρόβλημα είναι στο στόμα και στον φάρυγγα, γίνεται επεμβατική διάνοιξη της αναπνευστικής οδού σε όλες τις διαστάσεις (πλάτος, ύψος και βάθος). Οι παραπάνω επεμβάσεις γίνονται σταδιακά, αν και εφόσον χρειαστεί αυτό, προκειμένου η αντιμετώπιση να είναι αποτελεσματική.

Έχω ακούσει πως γίνεται επέµβαση µε υπερήχους και ραδιοσυχνότητες µε τοπική αναισθησία και χωρίς πόνο, ισχύει;
Ναι. Πλέον, οι σύγχρονες τεχνικές στοχεύουν στο να κάνουν περισσότερο άκαμπτους τους ιστούς παρά να τους αφαιρέσουν. άυτό γίνεται με συσκευή ραδιοσυχνοτήτων ή υπερήχων (Σομνοπλαστική), οι οποίοι με τις ταλαντώσεις τους παράγουν θερμότητα και συρρικνώνουν τον «πλαδαρό» ιστό. Η όλη διαδικασία γίνεται, ανώδυνα, χωρίς νυστέρι και ράμματα, χωρίς αιμορραγία, χωρίς οποιαδήποτε βλάβη στους γύρω ιστούς, ενώ σε λίγες ώρες ο ασθενής μπορεί να πάει σπίτι του. Συχνά γίνεται και με τοπική αναισθησία. Με αυτές τις τεχνικές, ίσως να χρειαστούν περισσότερες από μία συνεδρίες για να έχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Μια εναλλακτική τεχνική είναι και η τοπική έγχυση σκληρυντικών ουσιών στα «πλαδαρά» σημεία του φάρυγγα που προκαλεί «σύσφιξη», µε αποτέλεσµα να µη δονούνται τα σηµεία αυτά.

Θα έχω πόνο µετά την επέµβαση;
Εξαρτάται από την επέμβαση που θα χρειαστεί να κάνουμε. Σε ελάχιστες περιπτώσεις, τις πρώτες ημέρες υπάρχει πόνος σαν αυτόν της οξείας αμυγδαλίτιδας, που αντιμετωπίζεται, όμως, εύκολα με παυσίπονα.

Έχω ακούσει για µια µάσκα που φοράνε όσοι ροχαλίζουν, τι είναι αυτή;
Είναι ένα µηχάνηµα αναπνευστήρα που στην άκρη έχει µια µάσκα, την οποία φοράει ο ασθενής πάνω από τη µύτη και το στόµα κατά τη διάρκεια του ύπνου και του χορηγεί µε πίεση αέρα, προκειµένου να «προσπεράσει» το εµπόδιο που προκαλεί τη στένωση. Το µηχάνηµα ονοµάζεται Συσκευή Παροχής άέρα Συνεχούς θετικής Πίεσης (Continuous Positive Airway Pressure ή CPAP). είναι µια µέθοδος η οποία δεν αντιµετωπίζει το πρόβληµα που προκαλεί το ροχαλητό, απλώς το «προσπερνάει» µε έµµεσο τρόπο και χρησιµοποιείται σε ειδικές περιπτώσεις.

Γιατί η CPAP δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα της άπνοιας οριστικά;
Το πραγματικό πρόβλημα στο Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας είναι σχεδόν πάντοτε ανατομικό και σχετίζεται με στένωση σε κάποιο σημείο από τα ρουθούνια μέχρι την τραχεία και πάντοτε πριν από τους πνεύμονες. Δεν είναι λογικό να αφήνεις το ανατομικό πρόβλημα να παραμένει και να «σπρώχνεις» αέρα για να το «κερδίσεις». Πρώτα πρέπει κανείς να προσπαθήσει να ανοίξει μόνιμα και οριστικά τον αεραγωγό διορθώνοντας το ανατομικό πρόβλημα που προκαλεί τη στένωση και αν αυτό δεν γίνεται, τότε μόνο να χρησιμοποιήσει τη μάσκα CPAP. Δυστυχώς, στην Ελλάδα η μάσκα CPAP έχει δοθεί αδιακρίτως ακόμα και σε νεαρούς ασθενείς με ήπιο ροχαλητό και φυσιολογικό βάρος, χωρίς καν να τους έχει εξετάσει ο πραγματικά αρμόδιος, ο Ωτορινολαρυγγολόγος.

Θα έχω πρόβληµα µε τη µάσκα CPAP;
Υπάρχουν συχνά κάποια µικροπροβλήµατα προσαρµογής όσον αφορά στον ύπνο µέχρι κανείς να τη συνηθίσει, ενώ κάποιοι ασθενείς αναφέρουν ξηρότητα στο στόµα και στον λάρυγγα. Για τον λόγο αυτό, απαραίτητα πρέπει πρώτα να είναι ελεύθερη η αναπνοή από τη µύτη, ώστε η µάσκα CPAP να στέλνει τον αέρα στη µύτη και όχι στο στόµα.

Σε ποιες περιπτώσεις είναι απαραίτητη;
Όταν όλα τα υπόλοιπα µέτρα δεν αποδώσουν ή όταν η κατάσταση της υγείας του ασθενούς δεν επιτρέπει στα µέτρα να εφαρµοστούν (π.χ. πολύ ηλικιωµένος ασθενής, υπερβολικά παχύς, µε βαριά καρδιαγγειακά προβλήµατα), τότε μόνον η µάσκα CPAP είναι µια αναγκαία θεραπευτική επιλογή. εµείς θέλουµε ο ασθενής να χρησιµοποιήσει τη µάσκα CPAP µέχρι να χάσει βάρος, να αρχίζει να ασκείται τακτικά, να βελτιώσει τη διατροφή του και να επανέλθει η καρδιοαναπνευστική του κατάσταση σε επίπεδο που να µην χρειάζεται πλέον τη µάσκα για να µην ροχαλίζει.
Στόχος µας είναι η µάσκα CPAP να είναι προσωρινό µέτρο και όχι µόνιµο.


Ρινορραγία-Επίσταξη

Ρινορραγία ονομάζεται η απώλεια αίματος από τη μύτη. Όταν η αιμορραγία είναι μικρή (λίγες σταγόνες) μιλάμε για Επίσταξη. Όταν είναι πιο έντονη, μιλάμε για κανονική Ρινορραγία.
Η ρινορραγία είναι το πιο συχνό επείγον συμβάν στην Ωτορινολαρυγγολογία. Συμβαίνει σε κάθε ηλικία και το 60% του ενήλικου πληθυσμού θα πάθει τουλάχιστον ένα ή δύο επεισόδια επίσταξης ή ρινορραγίας κατά τη διάρκεια της ζωής του.
Όπως, μάλιστα, συμβαίνει και σε κάθε περίπτωση αιμορραγίας, ακόμα και λίγες σταγόνες αίματος προκαλούν πανικό. Η φαντασία του καθενός «καλπάζει» και συνδέει την απώλεια αίματος από τη μύτη με πολύ δυσάρεστες καταστάσεις. Ευτυχώς, δεν ισχύουν ποτέ!

Ο Μύθος

«Άνοιξε η μύτη μου, πρέπει να μου ανέβηκε πολύ η πίεση» ή «Φοβάμαι πως έχω κάποιον όγκο μέσα στη μύτη γιατί μου ανοίγει συχνά».

Η Αλήθεια

Η μύτη δεν ανοίγει λόγω ξαφνικής πίεσης, όπως θα άνοιγε μια βαλβίδα σε μια χύτρα ταχύτητος. Επίσης, οι όγκοι στη μύτη είναι σπάνιοι, μην πανικοβάλεστε άδικα. Τις περισσότερες φορές (στο 99% των περιπτώσεων) η επίσταξη οφείλεται σε ξηρότητα της μύτης, σε κρυολόγημα ή σε σκάλισμα της μύτης με το δάκτυλο! Τα αγγεία στο μπροστινό τμήμα του διαφράγματος είναι πολύ επιφανειακά και οι τρεις παραπάνω αιτίες μπορούν εύκολα να προκαλέσουν το σπάσιμο ενός τέτοιου μικρού αγγείου.
Σπανιότερα, σε ηλικιωμένους ασθενείς, η λήψη φαρμάκων με αντιπηκτική δράση (π.χ. ασπιρίνη, αντιφλεγμονώδη) ή κάποια συστηματική νόσος (π.χ. διαβήτης) μπορεί να σχετίζονται με τη Ρινορραγία, ειδικά αν συμβαίνει συχνά.

Τι να κάνετε

Αν η Ρινορραγία είναι μικρή, πιάστε τα ρουθούνια σας και κρατήστε τα σφιχτά για 5 λεπτά. Πάρτε μια λεκανίτσα, σκύψτε λίγο προς τα μπροστά και αφήστε το αίμα να τρέξει ώστε να μην το καταπίνετε (θα σας προκαλέσει ναυτία και εμετό). Σχεδόν πάντοτε σταματάει η αιμορραγία με αυτό τον τρόπο.
Αν πάλι η ρινορραγία είναι έντονη, τότε πρέπει να σας δει Ωτορινολαρυγγολόγος επειγόντως. Βρείτε κάποιον να σας μεταφέρει στο ιατρείο ή σε εφημερεύον νοσοκομείο.

Τι να μην κάνετε

Μην πανικοβάλλεστε. Μην κάνετε το κεφάλι προς τα πίσω, διότι καταπίνετε το αίμα και θα σας προκαλέσει ναυτία και εμετό. Βρείτε κάποιον να σας μεταφέρει σε έναν Ωτορινολαρυγγολόγο ή σε εφημερεύον νοσοκομείο. Προσοχή, όμως! Δεν πρέπει να οδηγήσετε εσείς.

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Στο ιατρείο μπορούμε σχεδόν πάντοτε να σταματήσουμε τη Ρινορραγία όσο βαριά και αν είναι, με χρήση ειδικών τεχνικών επιπωματισμού ή με φραγή του αγγείου. Έπειτα, παρακολουθούμε τον ασθενή, διερευνούμε τα αίτια και επεμβαίνουμε προληπτικά αν χρειαστεί, προκειμένου να μην επαναληφθεί η Ρινορραγία. Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί η Ρινορραγία να είναι βαριά και να έχει ξεκινήσει από κάποιο αγγείο πολύ βαθιά στη μύτη. Τότε, θα χρειαστεί να μπει ένα ειδικό «μπαλονάκι» στη μύτη και ο ασθενής να παραμείνει για 2-3 μέρες στο νοσοκομείο για παρακολούθηση.


Ρινοπλαστική: Όλη η αλήθεια

Τι είναι η Λειτουργική Ρινοπλαστική και σε τι διαφέρει από την απλή ρινοπλαστική;

Η Ρινοπλαστική είναι η χειρουργική επέμβαση που μπορεί να βελτιώσει την όψη, το σχήμα και την εμφάνιση της άσχημης μύτης. Η Λειτουργική Ρινοπλαστική είναι η επέμβαση που επιπλέον μπορεί να βελτιώσει και τις λειτουργίες της μύτης, δηλαδή την αναπνοή, την όσφρηση και την αντήχηση της φωνής.

Τι περιλαμβάνει η Λειτουργική Ρινοπλαστική;

Στη λειτουργική Ρινοπλαστική κάνουμε ταυτόχρονα τρεις επεμβάσεις σε μία! Συγκεκριμένα, γίνονται:

  • πλαστική του σκελετού της μύτης, δηλαδή Ρινοπλαστική
  • πλαστική του διαφράγματος της μύτης, δηλαδή Διαφραγματοπλαστική
  • σμίκρυνση των ρινικών κογχών, δηλαδή Κογχοπλαστική.

Γιατί χρειάζονται και οι 3 αυτές επεμβάσεις;

Διότι 9 στα 10 άτομα που έρχονται στον εξειδικευμένο στην Πλαστική Χειρουργική Προσώπου Ωτορινολαρυγγολόγο και ενδιαφέρονται για Ρινοπλαστική, έχουν ταυτόχρονα και δυσχέρεια ρινικής αναπνοής. Η δυσχέρεια προκαλείται είτε λόγω στραβού διαφράγματος είτε λόγω στραβής μύτης είτε λόγω υπερτροφικών κογχών είτε λόγω όλων μαζί αυτών των προβλημάτων. Άρα, σχεδόν πάντα χρειάζεται να επέμβουμε και στο διάφραγμα και στις κόγχες, προκειμένου τα άτομα αυτά να αποκτήσουν μια όμορφη και αρμονική σε σχήμα μύτη, που, όμως, θα τους επιτρέπει την ελεύθερη αναπνοή.

Ποιοι είναι δηλαδή οι στόχοι της λειτουργικής Ρινοπλαστικής;

Οι στόχοι μας είναι τρεις:

  • Αισθητικό αποτέλεσμα που δένει αρμονικά με τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά και τις αισθητικές γραμμές του προσώπου
  • Λειτουργικό αποτέλεσμα που επιτρέπει στον ασθενή να αναπνέει καλά, να μυρίζει και να κοιμάται ήρεμα, χωρίς ροχαλητό
  • Συνολικό αποτέλεσμα που είναι μια μύτη η οποία δεν φαίνεται χειρουργημένη, δηλαδή δεν γίνονται ριζικές αλλαγές στα χαρακτηριστικά του προσώπου.

Ποιος είναι ο πιο κατάλληλος, ο Πλαστικός Χειρουργός ή ο Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος;

Πιο κατάλληλος χειρουργός είναι αυτός που ξέρει να κάνει σωστά ολόκληρη την επέμβαση της άισθητικής και Λειτουργικής Ρινοπλαστικής. Ο ιατρός πρέπει να ξέρει να «επισκευάζει» και το εξωτερικό και το εσωτερικό τμήμα της μύτης. Η λειτουργική Ρινοπλαστική είναι μια λεπτή και πολύ δύσκολη επέμβαση, γι’ αυτό και απαιτεί μεγάλη εξειδίκευση και πολλές γνώσεις για να αντιμετωπιστεί και η τελευταία λεπτομέρεια, ώστε να στεφθεί η επέμβαση με επιτυχία. Χρειάζεται προσοχή, καθώς είναι λίγοι οι χειρουργοί αυτοί που μπορούν να την κάνουν με επιτυχία.

Πειράζει να κάνει το εξωτερικό της μύτης ο Πλαστικός Χειρουργός και το εσωτερικό της μύτης ο Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος;

Δεν είναι ιατρικά σωστό να αρχίσει ένας χειρουργός μια επέμβαση και να την τελειώσει ένας άλλος. Ο χειρουργός πρέπει να είναι ένας, να έχει την ολοκληρωτική ευθύνη του σχεδιασμού, της εκτέλεσης του χειρουργείου και του τελικού αποτελέσματος, κυρίως για λόγους ιατρικής ευθύνης. Έχει συμβεί πολλές φορές, όταν δύο ειδικότητες ιατρών χειρουργούν μαζί, αν το αποτέλεσμα δεν είναι καλό, ο ασθενής να βρεθεί σε αδιέξοδο, καθώς δεν γνωρίζει από ποιον να ζητήσει την ευθύνη, διότι ο καθένας από τους δύο ιατρούς επιμένει πως φταίει ο άλλος.

Τι γίνεται αν εγώ δεν έχω στραβό διάφραγμα και χρειάζομαι μόνο αισθητική αποκατάσταση;

Ακόμα και αν δεν έχετε ιδιαίτερα στραβό διάφραγμα, πάλι θα πρέπει να το ευθειάσουμε. Έτσι, δεν θα έχετε πρόβλημα αναπνοής, όταν η μύτη θα έχει λίγο μικρύνει και στενέψει με τη Ρινοπλαστική. Προσωπικά, επεμβαίνω και στο διάφραγμα στο 95% των επεμβάσεών μου, διότι πάντοτε οι Ρινοπλαστικές που κάνω είναι λειτουργικές.

Έχω ακούσει για ανοικτή και κλειστή τεχνική. Ποια είναι καλύτερη;

Καλύτερη τεχνική είναι εκείνη που μπορεί να επιλύσει το πρόβλημα που υπάρχει στον κάθε ασθενή ξεχωριστά με τον πιο αποτελεσματικό και λιγότερο τραυματικό τρόπο.
Η κάθε τεχνική έχει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά της:

  • Στην ανοικτή τεχνική κάνουμε μια μικρή τομή εξωτερικά -ανάμεσα στα ρουθούνια- και έτσι έχουμε τέλειο οπτικό πεδίο. Έχουμε, όμως, μεγαλύτερη τραυματική επιφάνεια, περισσότερο οίδημα, περισσότερο χρόνο αποκατάστασης και, ίσως, μια μικρή, ελάχιστα ορατή ουλή, σαν γρατζουνιά
  • Στην κλειστή τεχνική κάνουμε μικροσκοπικές εσωτερικές τομές και έχουμε μικρότερη τραυματική επιφάνεια, λιγότερο οίδημα, λιγότερο χρόνο αποκατάστασης και κανένα εξωτερικό σημάδι. Όμως, έχουμε μικρότερο και στενότερο οπτικό πεδίο και δεν μπορούμε να επέμβουμε με απόλυτη ακρίβεια σε κάθε σημείο της μύτης, ειδικά της πολύ δύσκολης -χειρουργικά- μύτης.

Ποια τεχνική προτιμάτε εσείς;

Ανάλογα με τα προβλήματα της κάθε μύτης, επιλέγω και τεχνική που να μπορώ με αυτή να διορθώσω κάθε λεπτομέρειά της. Στην πράξη εφαρμόζω την κλειστή τεχνική σε 80% των επεμβάσεων. άνοικτή τεχνική θα χρειαστεί σε περίπου 20% των περιπτώσεων, με πολύ σοβαρά ανατομικά προβλήματα, σε περιπτώσεις μετά από ατυχήματα ή μετά από παλιότερη αποτυχημένη Ρινοπλαστική.

Τι ποσοστό επιτυχίας μπορώ να περιμένω μετά από μια επέμβαση λειτουργικής Ρινοπλαστικής;

Σε έμπειρα και εξειδικευμένα χέρια το αποτέλεσμα είναι πάντοτε επιτυχημένο. Μπορεί, όμως, να μην είναι πάντα 100% ακριβώς αυτό που ονειρεύοταν ο ασθενής ή ο χειρουργός. Κατά τη διάρκεια της επούλωσης, υπάρχουν αστάθμητοι παράγοντες, όπως οι φυσιολογικοί μορφασμοί, η επουλωτική ικανότητα του καθενός ή ένας μικροτραυματισμός που μπορούν να επηρεάσουν λίγο το τελικό αποτέλεσμα. Όμως, δεν υπάρχει κάτι που δεν διορθώνεται αν δεν είμαστε απόλυτα ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα.

 

Ωραία λοιπόν, αφού είναι σίγουρη η επιτυχία, θα ήθελα μια «γαλλική» μύτη, όπως αυτήν εδώ στη φωτογραφία. Μπορείτε να μου τη φτιάξετε;

Καμία μύτη δεν είναι ίδια με τις άλλες, όπως και κανένα πρόσωπο δεν είναι ίδιο με το άλλο. Αυτή η μύτη που θα θέλατε να έχετε επειδή την βρίσκετε όμορφη, ταιριάζει σε αυτό το συγκεκριμένο άτομο. Ακόμα και να μπορούσαμε να την «τοποθετήσουμε» στο δικό σας πρόσωπο, το αποτέλεσμα θα ήταν παράταιρο και απογοητευτικό. Είναι ασυγχώρητο λάθος να γίνονται «μύτες κατά παραγγελία». Με τη σύγχρονη Λειτουργική Ρινοπλαστική θα βελτιώσουμε τη δική σας μύτη, έτσι ώστε να είναι αρμονική και ταιριαστή με το υπόλοιπο δικό σας πρόσωπό. Θα είναι μία μύτη που θα έχει τις σωστές διαστάσεις και αναλογίες, θα είναι τόσο φυσική, ώστε να μη φαίνεται χειρουργημένη, με αποτέλεσμα κανείς να μην καταλάβει πως κάνατε Ρινοπλαστική. Έτσι, όταν σας δουν μετά την επέμβαση, θα πουν: «Τι έκανες και ομόρφυνες;», χωρίς να μπορούν να εντοπίσουν πού οφείλεται η αλλαγή στο πρόσωπό σας.

Εάν κάτι δεν μου αρέσει στη «νέα» μου μύτη, μπορούμε να τη διορθώσουμε;

Ασφαλώς ναι. Ιδιαίτερα σε πολύ δύσκολες περιπτώσεις, σε ολόκληρο τον κόσμο, ακόμα και στα «καλύτερα χέρια», ένα ποσοστό 5% των ασθενών μπορεί να χρειαστεί μια δεύτερη, μικρή, διορθωτική επέμβαση.

Έχω ακούσει ότι μπορώ να ξέρω από πριν το πώς ακριβώς θα είναι η νέα μύτη μου, με ένα ειδικό πρόγραμμα απεικόνισης (computer imaging), αυτό ισχύει;

 

Τα προγράμματα computer imaging απλώς διευκολύνουν την επικοινωνία ιατρού- ασθενούς. Δεν «παραγγέλνει» κανείς τη νέα μύτη του με αυτά! ο ασθενής μπορεί να εξηγήσει με μεγαλύτερη σαφήνεια στο χειρουργό τις επιθυμίες του και αυτός με τη σειρά του να του προτείνει λύσεις και να του εξηγήσει ποιο θα είναι το αποτέλεσμα που μπορεί να του προσφέρει.
Δυστυχώς, κάποιοι θέλουν να εντυπωσιάσουν και να πείσουν τον ασθενή πως η μύτη τους θα γίνει ακριβώς όπως την βλέπουν στην οθόνη, όμως η αλήθεια είναι διαφορετική.
Στον υπολογιστή είναι πολύ εύκολο να δημιουργήσουμε και να δείξουμε όποιο σχήμα μύτης θέλουμε. Στην πράξη, όμως, υπεισέρχονται πολλοί παράγοντες. οι δεκάδες μιμητικοί μύες του προσώπου, η απρόβλεπτη επούλωση και η αντίδραση των ιστών και του δέρματος, η βαρύτητα, ακόμα και το βάρος των γυαλιών μπορούν να αλλάξουν λίγο το αποτέλεσμα.
Κατά τη διάρκεια της επέμβασης, βέβαια, εξαρτάται πλέον από την επιδεξιότητα και την πείρα του χειρουργού το κατά πόσο θα επιτύχει το επιθυμητό σχήμα και μέγεθος της καινούργιας μύτης.

Ποια είναι η καλύτερη ηλικία για να υποβληθεί κάποιος σε Ρινοπλαστική; Παίζει ρόλο η εποχή;

Όταν καταλήξει κάποιος ότι θέλει πραγματικά ο ίδιος, χωρίς πιέσεις ή προτροπές (από σύντροφο, συγγενείς ή φίλους), να βελτιώσει την εικόνα του και την αναπνοή του, αλλά και όταν βρει τον ιατρό που του εμπνέει εμπιστοσύνη, τότε ακριβώς είναι η καλύτερη στιγμή.
Όσον αφορά στα ηλικιακά όρια, δεν επεμβαίνουμε πριν την ολοκλήρωση της ανάπτυξης του προσώπου (18 έτη), ενώ δεν υπάρχει ανώτατο όριο ηλικίας, αρκεί κανείς να είναι σε καλή φυσική κατάσταση και να τηρήσει πιστά τις οδηγίες του ιατρού του.
Γενικά, δεν υπάρχει λάθος εποχή ούτε ιδανική, ο καθένας επιλέγει την εποχή που τον βολεύει, αρκεί να ακολουθήσει κατά γράμμα τις μετεγχειρητικές οδηγίες.

Φοβάμαι τη νάρκωση. Μπορώ να χειρουργηθώ με τοπική αναισθησία;

Όχι, για πολλούς λόγους. Το πρόσωπο είναι γεμάτο με νευρικές απολήξεις. Συνεπώς, ακόμα και η καλύτερη τοπική αναισθησία δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει ότι δεν θα νιώσετε κάτι.
Πρέπει να θυμάστε πως η λειτουργική Ρινοπλαστική είναι η «χειρουργική του χιλιοστού». Aν ο ασθενής δεν ήταν ναρκωμένος, η παραμικρή κίνησή του τη λάθος στιγμή θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστιο πρόβλημα. Οι σύγχρονες τεχνικές γενικής αναισθησίας είναι απόλυτα ασφαλείς και μια τόσο λεπτεπίλεπτη επέμβαση γίνεται μόνο με γενική αναισθησία.

Έχω ακούσει ότι η Ρινοπλαστική είναι πολύ επώδυνη, ισχύει;

Η λειτουργική Ρινοπλαστική είναι μία από τις πιο ανώδυνες επεμβάσεις της πλαστικής χειρουργικής. Με τις σύγχρονες, ελάχιστα διεισδυτικές χειρουργικές τεχνικές, υπάρχει ελάχιστος πόνος μετά την επέμβαση.

Τα μάτια πρήζονται και μελανιάζουν πάντοτε μετά τη Ρινοπλαστική;

Όχι πάντοτε. κάποιοι ασθενείς κάνουν εύκολα μελανιές ή σε κάποιους άλλους θα πρέπει να κάνουμε πιο έντονους χειρισμούς κατά το χειρουργείο, οπότε πράγματι μπορεί να παραμείνουν κάποιες μελανιές στα μάτια για 5-7 ημέρες. Όμως, μην ανησυχείτε, διότι αυτό δεν επηρεάζει και δεν απειλεί ούτε την επούλωση ούτε το τελικό αποτέλεσμα.

Το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα θα το δω μόλις βγει ο νάρθηκας;

Όχι. Θα πρέπει να κάνετε υπομονή. Όταν βγει ο νάρθηκας, η μύτη θα είναι ακόμα λίγο πρησμένη. Μη φανταστείτε πως θα είναι σαν «πατάτα», αλλά ακόμα και 1-2mm πρήξιμο θα φαίνονται για σας ως μεγάλη διαφορά. Ήδη από την 3 εβδομάδα που βγαίνει οριστικά ο νάρθηκας, η μύτη θα είναι απόλυτα φυσιολογική σε σχήμα και μέγεθος. Στις επόμενες 4 εβδομάδες θα μπορέσετε να δείτε το 70% της τελικής εικόνας, σε 3 μήνες το 90% και σε 6-9 μήνες θα δείτε το 100% του αποτελέσματος, με κάθε μικρολεπτομέρεια.

Ύστερα από πόσο καιρό η μύτη αποκτά την παλιά της «δύναμη», παύει να είναι ευαίσθητη στα χτυπήματα και να υπάρχει φόβος να αλλάξει σχήμα;

Τα οστά της μύτης «δένουν» σύντομα μετά το χειρουργείο και σε 3-4 εβδομάδες δεν υπάρχει κίνδυνος να μετακινηθούν. Όμως, θα πρέπει να είστε προσεκτικοί με τη μύτη σας για τουλάχιστον 10-12 μήνες, ειδικά αν έχετε μικρά παιδιά που μπορεί κατά λάθος να σας κτυπήσουν ή αν ασχολείστε με έντονες δραστηριότητες και αθλήματα που περιλαμβάνουν πιθανή επαφή με άλλους αθλητές (όπως ποδόσφαιρο, μπάσκετ) ή με μπάλα (όπως τέννις, βόλεϊ, κτλ). Εννοείται πως βίαια αθλήματα (πυγχμαχία, πολεμικές τέχνες, κτλ.) απαγορεύονται μέχρι να σας πει ο Ωτορινολαρυγολόγος σας.

Πόσο κοστίζει η λειτουργική Ρινοπλαστική;

Το κόστος της επέμβασης καθορίζεται κατά την ιατρική επίσκεψη και καλύπτει όλες τις δαπάνες, όπως εργαστηριακές εξετάσεις, αμοιβή χειρουργού και αναισθησιολόγου, κόστος χειρουργικής αίθουσας, υλικών, νοσηλείας και όλες τις μετεγχειρητικές επισκέψεις στο ιατρείο.
Η αμοιβή του Χειρουργού είναι σταθερή, ανεξάρτητα από τη δυσκολία της επέμβασης. Σημαντική διαφορά στο κόστος έχει, όμως, η κλινική στην οποία θα επιλέξει ο ασθενής να χειρουργηθεί και η θέση στην οποία θα προτιμήσει να φιλοξενηθεί (δίκλινο, μονόκλινο ή πολυτελές δωμάτιο). Πρέπει να θυμάστε πως η σωστή αναπνοή που επιτυγχάνεται με τη λειτουργική Ρινοπλαστική είναι ανάγκη και όχι πολυτέλεια. Σε κάθε περίπτωση, το κόστος της λειτουργικής Ρινοπλαστικής είναι λογικό σε σχέση με το όφελος που προσφέρει τόσο στην αναπνοή όσο στην εμφάνιση, στην ψυχολογία και στην συνολική ποιότητα ζωής σας.


Αλλεργία - Αλλεργική Ρινίτιδα σε ενήλικες

Αλλεργία ονομάζουμε την υπερβολική και άσκοπη αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος απέναντι σε μια αβλαβή ουσία. Για άγνωστους λόγους, κάποια άτομα εμφανίζουν αλλεργικά συμπτώματα όταν έρθουν σε επαφή με συγκεκριμένες ουσίες, τις οποίες ονομάζουμε αλλεργιογόνα. Η αντίδραση αυτή μπορεί να είναι από μια απλή φαγούρα μέχρι ένα πλήρες αναφυλακτικό σοκ.

Τα εισπνεόμενα αλλεργιογόνα ανήκουν σε 4 κατηγορίες γύρεις, σκόνη, μύκητες και επιθήλια ζώων

Πολλοί ασθενείς δεν γνωρίζουν καν ότι είναι αλλεργικοί

Η αλλεργική Ρινίτιδα είναι η πιο συχνή αλλεργική πάθηση και προκαλείται από ουσίες που βρίσκονται στην ατμόσφαιρα (αεροαλλεργιογόνα). Όταν το ευαίσθητο άτομο τις εισπνεύσει, προκαλείται μπούκωμα, πολλαπλά φτερνίσματα, ρινική καταρροή, φαγούρα, ακόμα και δάκρυα στα μάτια. Όταν η μύτη είναι τελείως βουλωμένη, το άτομο αυτό υποφέρει από πονοκεφάλους, έχει διαταραγμένο ύπνο και αναπνέει συνεχώς από το στόμα, κάτι που το κάνει να αισθάνεται ξηρότητα στον λάρυγγα και στη γλώσσα του όταν ξυπνάει το πρωί. Στις πιο βαριές περιπτώσεις, ο ασθενής δεν έχει σχεδόν καθόλου οσμή, ενώ μειώνεται εώς και 90% η αίσθηση της γεύσης. Αεροαλλεργιογόνα υπάρχουν μέσα και έξω από το σπίτι: εξωοικιακά αλλεργιογόνα είναι οι γύρεις ορισμένων φυτών και δένδρων, αλλά και κάποιοι μύκητες, ενώ ενδοοικιακά είναι η οικιακή σκόνη και τα επιθήλια/τρίχες των ζώων και των πτηνών. Δυστυχώς, κάποια από αυτά τα αλλεργιογόνα (π.χ. γύρη ελιάς) μπορούν και ταξιδεύουν σε πολύ μεγάλες αποστάσεις και να προκαλέσουν συμπτώματα σε κάποιον που βρίσκεται κυριολεκτικά εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από το φυτό ή το δέντρο που παράγει τη γύρη.

Ο Μύθος

«Έχω αλλεργία στο χώμα/στα απορρυπαντικά/στις έντονες μυρωδιές/στην υγρασία» ή «Ένας ιατρός μου είπε πως έχω αλλεργία, δεν χρειάστηκε να μου κάνει εξετάσεις» ή «είναι σίγουρα αλλεργία, αφού το παθαίνω την άνοιξη».

Η Αλήθεια

Δεν υπάρχει αλλεργία σε κανένα από τα παραπάνω. Μπερδεύεστε με τον απλό ερεθισμό της μύτης, που αν πάσχετε και από αλλεργία, είναι πιο έντονος. Επίσης, δεν ισχύει η «διάγνωση» αλλεργίας, αν δεν έχει γίνει εξέταση με δερματικά αλλεργικά τεστ (skin prick tests) και σε κάποιες περιπτώσεις και εξετάσεις αίματος (RAST). Από τα συμπτώματα και μόνο δεν μπορεί να βγει διάγνωση αν υπάρχει αλλεργική Ρινίτιδα. Δυστυχώς, οι περισσότεροι ασθενείς δεν έχουν κάνει τις απαραίτητες εξετάσεις, ώστε να αποδειχθεί αν πράγματι πάσχουν από αλλεργική Ρινίτιδα ή από άλλου τύπου Ρινίτιδα. Ως αποτέλεσμα, ταλαιπωρούνται άδικα και δεν αντιμετωπίζονται με τρόπο που θα τους ανακούφιζε από το όποιο πρόβλημα της μύτης και θα τους προστάτευε από την εξέλιξη της νόσου.

Στην Ελλάδα, το 20-25% του πληθυσμού (περίπου 2.000.000 άτομα) πάσχει από κάποιου βαθμού αλλεργική Ρινίτιδα. Από τους πάσχοντες, κάποιοι υποφέρουν μόνον ορισμένες εποχές του έτους, ενώ μερικοί ταλαιπωρούνται όλο το έτος.
Η αλλεργική Ρινίτιδα μπορεί να είναι είτε εποχική, δηλαδή να εμφανίζεται κάποια εποχή του χρόνου (κυρίως την άνοιξη) ή να είναι ολοετής, δηλαδή όλο τον χρόνο.
Η σοβαρότητά της μπορεί να κυμαίνεται από Ήπια μέχρι Βαριά και να επηρεάζει σημαντικά την εργασία, τις δραστηριότητες, τον ύπνο, και γενικά την ποιότητα της ζωής του ατόμου.
Επειδή, όταν η αλλεργική Ρινίτιδα είναι της περισσότερες φορές ήπια, δεν απειλεί τη ζωή και τα συμπτώματά της δεν προκαλούν σοβαρά κοινωνικά ή εργασιακά προβλήματα, συχνά παραμελείται και υποβιβάζεται η σημασία της από τους ασθενείς, αλλά και από τους ιατρούς.
Όμως, είναι πλέον αποδεδειγμένο πως, αν η αλλεργική Ρινίτιδα δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, θα επιδεινωθεί με ολοένα και βαρύτερα συμπτώματα. Μάλιστα, στο 30% των ασθενών θα προκαλέσει αλλεργικό Άσθμα και σοβαρά προβλήματα υγείας.
Ο συνδυασμός της μεγάλης συχνότητας της αλλεργικής Ρινίτιδας, της επίδρασής της στο Άσθμα, καθώς και του τεράστιου οικονομικού αντίκτυπου σε παγκόσμιο επίπεδο, την καθιστούν ένα σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας, που έχει αποδειχθεί πως τις τελευταίες δεκαετίες έχει γίνει ολοένα και πιο συχνό κυρίως στις προηγμένες χώρες.

Τι να κάνετε

Αν ξέρετε πως κάποιο συγκεκριμένο φυτό/ ζώο σας προκαλεί μπούκωμα, καταρροή ή φτάρνισμα, προσπαθήστε να το αποφύγετε.
Όμως, επειδή σπάνια κάποιος με αλλεργική Ρινίτιδα είναι αλλεργικός σε μία μόνο ουσία, πρέπει να επισκεφτείτε έναν εξειδικευμένο Ωτορινολαρυγγολόγο ή αλλεργιολόγο για να σας εξετάσει και να σας πει αν πράγματι έχετε αλλεργία και σε ποιες ακριβώς ουσίες. Πολλοί πάσχουν από άλλα προβλήματα της μύτης και νομίζουν πως πάσχουν από αλλεργία. Στην πραγματικότητα μόνο τα ειδικά δερματικά αλλεργικά τεστ (skin prick tests) μπορούν με ασφάλεια και εγκυρότητα να απαντήσουν αν κάποιος είναι αλλεργικός και σε ποιο αεροαλλεργιογόνο.
Αν, λοιπόν, οποιοσδήποτε ιατρός σας έχει πει παλαιότερα πως πάσχετε από αλλεργική Ρινίτιδα χωρίς να σας έχει κάνει κάποια από αυτές τις εξετάσεις (διότι οι εξετάσεις αίματος δεν αρκούν, απλώς υποστηρίζουν τα skin prick tests), η διάγνωση δεν είναι ολοκληρωμένη. Καλά θα κάνετε να επισκεφτείτε τον ειδικό που θα μπορέσει να σας απαντήσει με απόλυτη εγκυρότητα και με ακρίβεια.

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Σε κάθε ασθενή με συμπτώματα ύποπτα για αλλεργική Ρινίτιδα, παίρνουμε ένα μακροσκελές ιστορικό, κάνουμε skin prick tests και σε κάποιες περιπτώσεις ζητάμε να γίνουν εξετάσεις αίματος (RAST). Το ιστορικό είναι εξαιρετικά σημαντικό, μας βοηθάει να δούμε τη βαρύτητα της κατάστασης και να υποψιαστούμε σε ποιες ουσίες είναι αλλεργικός ο ασθενής, πριν καν ακόμα τον εξετάσουμε. Τα skin prick tests γίνονται ως εξής:

  • Το δέρμα μεταξύ αγκώνα και καρπού καθαρίζεται με οινόπνευμα από τα νεκρά κύτταρα και τη λιπαρότητα
  • Σημειώνονται οι θέσεις των αλλεργιογόνων με ειδικό μαρκαδόρο
  • Τοποθετείται μια σταγόνα διαλύματος αλλεργιογόνου σε κάθε θέση
  • Χρησιμοποιούμε έναν ειδικό πλαστικό στυλό που στο ένα άκρο του έχει μια ακίδα μήκους 1mm. Η ακίδα πιέζει, χωρίς, όμως, να διεισδύει στο δέρμα, με αποτέλεσμα να εισχωρεί η σταγόνα στην επιδερμίδα και μόνο
  • Μετά από 20’ μετράμε την αντίδραση του δέρματος (κοκκίνισμα και μικροφουσκάλα) σε διάμετρο και ανάλογα βαθμολογούμε την αντίδραση. Η εξέταση είναι ανώδυνη και μόνο στα σημεία αντίδρασης υπάρχει ήπια φαγούρα για μερικά λεπτά.

Τα skin prick tests είναι 99,5-100% ακριβή και αν είστε αλλεργικός σε κάποιο αεροαλλεργιογόνο, αυτό εύκολα θα αποδειχθεί. Σε συνδυασμό με το μακροσκελές ιστορικό, η διάγνωση της Aλλεργικής Ρινίτιδας είναι βέβαιη. Αφού με βεβαιότητα αποδειχτεί ότι ο ασθενής πάσχει από Aλλεργική Ρινίτιδα, ξεκινάει αγωγή με αντιαλλεργικά φάρμακα ώστε να ανακουφιστεί από τα συμπτώματά του και του συστήνεται η έναρξη ενέσιμης ή υπογλώσσιας ανοσοθεραπείας για τη ριζική θεραπεία της αλλεργίας του.


Ερωτήσεις και Απαντήσεις: Αλλεργική ρινίτιδα

Είναι κληρονομική η αλλεργική ρινίτιδα;

Η κληρονομικότητα παίζει ρόλο, αλλά όχι αποκλειστικό. Χωρίς αλλεργικό γονιό, 1 στα 10 παιδιά θα είναι αλλεργικό, με έναν αλλεργικό γονιό θα είναι 1 στα 5, ενώ αν και οι δύο γονείς είναι αλλεργικοί, 6 στα 10 παιδιά θα γεννηθούν με αλλεργική προδιάθεση.

Ισχύει πως έχουν αυξηθεί οι αλλεργίες;

Η αλλεργική ρινίτιδα σίγουρα είναι ολοένα και πιο συχνή στις προηγμένες χώρες. Οι συνθήκες που ζούμε (υπερβολική θέρμανση, μικρά σπίτια, διαμονή σε πόλεις, πολλές ώρες παραμονής εντός κτηρίων) έχουν αυξήσει την ευαισθησία στα ενδοοικιακά αλλεργιογόνα. Επίσης, η ατμοσφαιρική ρύπανση, η μείωση των λοιμώξεων (υπερβολική χρήση αντιβιοτικών), όπως και η μείωση του μεγέθους της οικογένειας που εξέθετε τα παιδιά σε λοιμώξεις από τα μεγαλύτερα αδέρφια τους (και «γύμναζε» το ανοσοποιητικό των παιδιών) έχουν όλα φανεί να συμμετέχουν σε αυτό το φαινόμενο.

Είναι άλλο η χρόνια και άλλο η εποχική αλλεργική ρινίτιδα;

Παλαιότερα, η αλλεργική ρινίτιδα χωριζόταν σε Εποχιακή και Ολοετή. Συνεπώς, θεωρούσαμε πως οι γύρεις και οι μύκητες προκαλούν εποχιακά συμπτώματα, ενώ τα ακάρεα της σκόνης του σπιτιού, τα κατοικίδια και κάποιοι άλλοι μύκητες προκαλούν ολοετή συμπτώματα. Πλέον γνωρίζουμε πως η αλήθεια είναι πιο σύνθετη και οι ειδικοί χωρίζουν την αλλεργική ρινίτιδα σε Διαλείπουσα ή Εμμένουσα και σε Ήπια ή Μέτρια/Σοβαρή:

  • Διαλείπουσα ονομάζεται όταν διαρκεί λιγότερο από 4 ημέρες την εβδομάδα ή μέχρι 4 συνεχόμενες εβδομάδες το έτος
  • Εμμένουσα ονομάζεται όταν διαρκεί περισσότερο από 4 ημέρες την εβδομάδα και για περισσότερους από 4 μήνες το έτος.

Επιπλέον, χωρίζεται ανάλογα και με τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων:

  • Ήπια αποκαλείται όταν τα συμπτώματα δεν προκαλούν ενόχληση στον ύπνο, στις δραστηριότητες, στον αθλητισμό, στην εργασία ή στο σχολείο.
  • Μέτρια ή σοβαρή λέγεται όταν ένα ή παραπάνω συμπτώματα προκαλούν διαταραχή στον ύπνο, στις δραστηριότητες, στον αθλητισμό, στην εργασία ή στο σχολείο.

Ο διαχωρισμός αυτός είναι πιο ακριβής και μας δίνει 4 «βαθμίδες» αλλεργικής ρινίτιδας. Γενικά, οι ασθενείς τείνουν να πηγαίνουν από τις πιο ήπιες προς τις πιο σοβαρές βαθμίδες, αν δεν αντιμετωπιστεί η αλλεργική ρινίτιδα.

Δηλαδή, μπορεί στο μέλλον να χειροτερέψει το πρόβλημα;

Ναι. Σήμερα μπορεί να έχετε ήπια-διαλείπουσα ρινίτιδα και σε μερικά χρόνια, αν δεν αντιμετωπίσετε το πρόβλημα, σταδιακά να μετατραπεί σε σοβαρή-εμμένουσα. Το σημαντικότερο, όμως, είναι πως η αλλεργική ρινίτιδα που δεν αντιμετωπίζεται έχει και άλλες επιπτώσεις στην υγεία εκτός από τη σημαντική μείωση στην ποιότητα ζωής.

Ποιες είναι αυτές οι επιπτώσεις;

Η κυριότερη είναι πως στο 30-50% των ασθενών, μέσα σε λίγα χρόνια η αλλεργία θα «κατεβεί» και στους πνεύμονες και θα γίνει αλλεργικό άσθμα, μία χρόνια φλεγμονή των πνευμόνων, που αντιμετωπίζεται πολύ πιο δύσκολα και σταδιακά προκαλεί δύσπνοια ακόμη και στην πιο ήπια σωματική προσπάθεια.
Αν, αντίθετα, η αλλεργική ρινίτιδα διαγνωσθεί έγκαιρα και αντιμετωπισθεί σωστά (πράγμα που δυστυχώς δεν συμβαίνει), αποτρέπεται αυτή η εξέλιξη.
Πιο ήπιες συνέπειες της αλλεργικής ρινίτιδας που δεν αντιμετωπίζεται εγκαίρως είναι οι συχνές ωτίτιδες και ρινοκολπίτιδες, καθώς και το ροχαλητό, με όλες τις συνέπειες που έχει αυτό (βλ. «Ερωτήσεις και Απαντήσεις: Ροχαλητό»). Στα παιδιά, μπορεί να προκαλέσει βαρηκοΐα και διαταραχές της ομιλίας, επειδή δεν ακούνε καλά τα πρώτα χρόνια της ζωής, αλλά και διαταραχές στην ανάπτυξη του κρανίου και ορθοδοντικά προβλήματα. Επιπλέον προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν στη σωματική και πνευματική ανάπτυξη του παιδιού λόγω του κακού ύπνου από το μπούκωμα της μύτης και το ροχαλητό.

Εγώ που έχω συμπτώματα μόνο την άνοιξη, τι έχω;

Πολλές φορές, όταν κάποιος έχει συμπτώματα μόνο μια εποχή το χρόνο, είναι αλλεργικός σε κάποιο αλλεργιογόνο φυτό ή δέντρο που ανθίζει εκείνη την εποχή. Μπορεί, όμως, να είναι αλλεργικός και σε άλλα αεροαλλεργιογόνα και απλά την άνοιξη να χειροτερεύει, επειδή ερεθίζεται η μύτη του επιπρόσθετα και από τη γύρη.

Όλα τα φυτά είναι αλλεργιογόνα;

Όχι. Μόνο η γύρη ανεμόφιλων φυτών, δηλαδή φυτών που γονιμοποιούνται μέσω της γύρης τους, η οποία ταξιδεύει με τον άνεμο. Συγκεκριμένα μόνο φυτά προκαλούν αλλεργίες. Γενικά, πρέπει να παράγουν γύρη και να βασίζονται στον άνεμο και όχι στα έντομα για τη μεταφορά της γύρης (ανεμόγαμο φυτό). Η γύρη των αλλεργιογόνων φυτών έχει πολύ μικρή διάμετρο, είναι μικρή σε μέγεθος και ελαφριά, ώστε να ταξιδεύει σε μεγάλες αποστάσεις, να παράγεται σε μεγάλες ποσότητες και το φυτό/δέντρο να είναι διαδεδομένο.

Στην Ελλάδα ποια φυτά είναι αλλεργιογόνα;

Στον ελλαδικό χώρο, η οικογένεια των Αγρωστωδών Αγρωστίδων (αγριόχορτα) και των Δημητριακών είναι η πιο διαδεδομένη και περιλαμβάνει την αγριάδα, τη δακτυλίδα, την αγριοβρώμη κτλ. Από τα ζιζάνια, εξαιρετικής αλλεργιογονικής σημασίας είναι το περδικάκι, η Αψιθιά, το Χηνοπόδιο και η τσουκνίδα. Από τα δένδρα, το κυπαρίσσι, ο πλάτανος κ.α., με την ελιά να είναι το συνηθέστερο αλλεργιογόνο δένδρο. Το πεύκο δεν είναι αλλεργιογόνο, διότι ο γυρεόκκοκός του έχει πολύ μεγάλη διάμετρο και λόγω του βάρους του δεν μπορεί να αιωρηθεί και να ταξιδέψει με τον άνεμο. Η γύρη του είναι απλά ερεθιστική!

Γιατί μπουκώνω μόνο όταν πάω για ύπνο;

Το κυριότερο αλλεργιογόνο της οικιακής σκόνης είναι τα ακάρεα της σκόνης του σπιτιού, τα οποία είναι μικροσκοπικά ζωύφια, αόρατα με γυμνό μάτι, που ζουν πάνω μας και τρέφονται από τα επιθήλια της φυσιολογικής απολέπισης του δέρματος. Τα ακάρεα ζουν εκεί που περνάμε πολλές ώρες (κρεβάτι, καναπές) και έχουν ανάγκη από υγρασία και ζέστη για να πολλαπλασιαστούν. Η κύρια δεξαμενή των ακάρεων είναι η κρεβατοκάμαρα και κυρίως το στρώμα, οι κουβέρτες και το έπιπλο του κρεβατιού, όπως και τα χαλιά, οι μοκέτες, τα χνουδωτά παιχνίδια, τα έπιπλα με ύφασμα, ακόμα και οι ταπετσαρίες. Για το λόγο αυτό, οι ευαισθητοποιημένοι ασθενείς, έχουν συμπτώματα με το πρωινό ξύπνημα ή όταν πάνε για ύπνο, αφού τότε έρχονται σε επαφή με τα ακάρεα.

Γιατί λέγεται οικιακή σκόνη, δεν είναι ίδια με τη σκόνη του δρόμου;

Όχι, η σκόνη του δρόμου είναι κυρίως χώμα και μπορεί να έχει και μύκητες, αλλά δεν περιέχει ακάρεα. Τα ακάρεα της σκόνης του σπιτιού είναι τα πιο συχνά αλλεργιογόνα που προκαλούν αλλεργικά συμπτώματα όλο τον χρόνο, με έξαρση τον Σεπτέμβριο/Οκτώβριο και τον Απρίλιο/Μάιο, βρίσκονται κυρίως σε ζεστά, υγρά δωμάτια που ζουν άνθρωποι ή ζώα και όχι στην ύπαιθρο.

Το παιδί μου δεν έχει επαφή με γάτες, γιατί βρέθηκε αλλεργικό στη γάτα;

Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι η μεταφορά των αλλεργιογόνων των ζώων γίνεται κυρίως με τα ρούχα, με αποτέλεσμα σε χώρους που συχνάζουν ιδιοκτήτες κατοικίδιων (σχολική τάξη, χώρος εργασίας) να εμφανίζουν συμπτώματα άλλα άτομα με ευαισθησία στα αλλεργιογόνα αυτά. Δυστυχώς, ένα παιδί με γάτα στην άλλη άκρη της τάξης, μπορεί να κάνει το παιδί σας να φτερνίζεται.

Έχω αλλεργική ρινίτιδα και άσθμα, μπορεί να πάθω αλλεργικό σοκ;

Τα εισπνεόμενα αλλεργιογόνα δεν αποτελούν αιτία αλλεργικού σοκ.

Υπάρχει αλλεργία στον καπνό;

Όχι. Οι ρύποι των αυτοκινήτων ή της βιομηχανίας, ο καπνός από τα τσιγάρα, τα έντονα αρώματα, τα απορρυπαντικά και τα αεροζόλ για το σπίτι, είναι απλά ερεθιστικές ουσίες, όχι αλλεργιογόνα.

Έχω συμπτώματα μόνο στον χώρο εργασίας, γιατί;

Υπάρχει πιθανότητα να είστε αλλεργικός σε κάποιο εργασιακό αλλεργιογόνο. Συνολικά, περισσότερες από 250 χημικές ουσίες είναι ένοχες για αλλεργίες, όπως το φυσικό ελαστικό (Latex), το αλεύρι, οι σπόροι βάμβακος, οι λιναρόσποροι, οι σπόροι σόγιας, η χλωρίνη, τα ένζυμα απορρυπαντικών, οι κόλλες, τα χρώματα και το μετάξι. Είναι, όμως, σπάνιο να δημιουργήσουν αλλεργία.

Θεραπεύεται η αλλεργική ρινίτιδα;

Ναι, αλλά θέλει σωστή στρατηγική, επιμονή και υπομονή, με στόχο:

  1. Την αποφυγή των αλλεργιογόνων
  2. Τη μείωση των συμπτωμάτων με τη χρήση φαρμάκων
  3. Την απευαισθητοποίηση με ανοσοθεραπεία.

Ποια φάρμακα χρησιμοποιούνται στην αλλεργική ρινίτιδα;

Να ξεκαθαρίσουμε πως τα φάρμακα αντιμετωπίζουν μόνο τα συμπτώματα και όχι την αιτία της ρινίτιδας. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται είναι κυρίως τριών κατηγοριών:
Αντιισταμινικά: σταματούν τη δράση της ισταμίνης στα κύτταρα, που είναι υπεύθυνη για τα περισσότερα από τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας. Δρουν άμεσα, είναι εξαιρετικά ασφαλή και η μόνη παρενέργεια είναι η υπνηλία
Ενδορρινικά spray κορτικοστεροειδούς κορτιζόνης: χρησιμοποιούνται στις βαρύτερες μορφές αλλεργικής ρινίτιδας και συχνότερα όταν το κύριο σύμπτωμα είναι το μπούκωμα, αλλά όχι για παρατεταμένο χρονικό διάστημα . Η ενδορινική κορτιζόνη ΔΕΝ απορροφάται από τη μύτη και δεν πάει στο υπόλοιπο σώμα, ούτε προκαλεί κάποια τοπική βλάβη, για αυτό και χρησιμοποιείται ακόμα και από παιδιά για χρόνια, χωρίς παρενέργειες.
Ενδορρινικά Αποσυμφορητικά: Ανακουφίζουν μόνο από το μπούκωμα και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για 5-6 μέρες πριν αρχίσουν να προκαλούν προβλήματα.

Και ποια φάρμακα να πάρω εγώ;

Κανένα, αν δεν σας το πει ο ιατρός σας! Πρέπει πρώτα να δούμε σε τι είστε αλλεργικός και κατόπιν θα ξεκινήσουμε, πριν την περίοδο που έχετε συνήθως αλλεργία. Αρχικά θα χορηγήσουμε το αντιισταμινικό που σας ταιριάζει και μετά, αν χρειαστεί, θα προσθέσουμε επιπλέον ουσίες. Δεν πρέπει να παίρνετε αγωγή για την αλλεργική ρινίτιδα, επειδή …μπουκώσατε ξαφνικά! Είπαμε, η αντιμετώπιση θέλει στρατηγική και υπομονή.

Τι είναι η ανοσοθεραπεία;

Η ανοσοθεραπεία είναι η χορήγηση εκχυλίσματος αραιωμένου αλλεργιογόνου σε ολοένα σταδιακά αυξανόμενη δόση, που σκοπό έχει την οριστική απευαισθητοποίηση και απαλλάσσει τον ασθενή ριζικά από τα συμπτώματα και από τη χρήση φαρμάκων. Με την ανοσοθεραπεία επαναρρυθμίζεται το ανοσοποιητικό σύστημα και ανακόπτεται η παραγωγή χημικών μεσολαβητών της αλλεςργικής φλεγμονής, που δημιουργεί τα αλλεργικά συμπτώματα. Ο οργανισμός συνηθίζει το αλλεργιογόνο, «ξανα-εκπαιδεύεται» και σταματάει να το βλέπει ως «εχθρό». Κατά συνέπεια, σταματάει να εκκρίνει ισταμίνη και ο ασθενής γίνεται καλά. Το σημαντικότερο είναι ότι σταματάει η εξέλιξη της αλλεργικής ρινίτιδας σε βρογχικό άσθμα.

Πώς γίνεται η ανοσοθεραπεία;

Η ανοσοθεραπεία μπορεί να γίνει με τη χορήγηση εκχυλίσματος του ένοχου αλλεργιογόνου είτε με ένεση στο δέρμα είτε με απλές σταγόνες υπογλώσσια, δηλαδή κάτω από τη γλώσσα. Η δοσολογία σταδιακά αυξάνεται και, όταν πλέον χορηγηθεί η μέγιστη ανεκτή δόση, αυτή επαναλαμβάνεται κάθε μήνα για 3 συνήθως χρόνια, αν και τα αποτελέσματα είναι ήδη εμφανή από τον πρώτο χρόνο θεραπείας.
Η ενέσιμη ανοσοθεραπεία είναι ασφαλής και αποτελεσματική, πρέπει να γίνεται από Ωτορινολαρυγγολόγους με ειδική εκπαίδευση και σε περιβάλλον ιατρείου, διότι σπανιότατα μπορεί να προκαλέσει αναφυλακτική αντίδραση.
Σήμερα προτιμάται η υπογλώσσια ανοσοθεραπεία, η οποία χρησιμοποιείται στις ευρωπαϊκές χώρες και στην Ελλάδα τα τελευταία 15 χρόνια με εξαιρετική επιτυχία.
Με την υπογλώσσια ανοσοθεραπεία βελτιώνονται σε σημαντικότατο βαθμό ή και εξαφανίζονται τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας και του αλλεργικού άσθματος, χωρίς παρενέργειες και χωρίς ταλαιπωρία, αφού ο ασθενής παίρνει τις υπογλώσσιες σταγόνες μόνος, στο σπίτι του, χωρίς τη συνεχή επίβλεψη γιατρού. Η άνεση και η ασφάλεια της υπογλώσσιας ανοσοθεραπείας κάνει τους ασθενείς να την ολοκληρώνουν πιο εύκολα από την ενέσιμη ανοσοθεραπεία και να γίνονται καλά σε μεγαλύτερο ποσοστό.

Η ανοσοθεραπεία είναι επικίνδυνη;

Όχι, δεν είναι επικίνδυνη, εφόσον εκτελείται από ειδικό ιατρό. Δεν έχει την παραμικρή αρνητική επίδραση και αποτελεί στοχευμένη θεραπεία. Η ενέσιμη ανοσοθεραπεία προϋποθέτει ο ασθενής να παραμένει στο ιατρείο για 20 λεπτά εξαιτίας της πολύ μικρής πιθανότητας αντίδρασης στο εμβόλιο, η οποία αντιμετωπίζεται εύκολα από τον εκπαιδευμένο ιατρό.


Ιγμορίτιδα (Παραρρινοκολπίτιδα)

Οι παραρρίνιοι κόλποι είναι κοιλότητες μέσα στο πρόσωπο που:

  • Θερμαίνουν και υγραίνουν τον αέρα
  • Ενισχύουν την ένσταση της φωνής, σαν φυσικά μεγάφωνα
  • Παράγουν βλέννα που υγραίνει το εσωτερικό της μύτης.

Οι πιο μεγάλοι κόλποι είναι τα ιγμόρεια και εξωτερικά αντιστοιχούν στο μάγουλο, κάτω από το μάτι. Υπάρχει ένα επιπλέον ζευγάρι κόλπων στο μέτωπο και άλλοι δύο βαθύτερα μέσα στη μύτη.
Όλοι οι κόλποι του προσώπου έχουν στόμια από τα οποία μπαίνει ο αέρας και εξέρχεται η βλέννα. Κατά τη διάρκεια μιας βαριάς φλεγμονής τα στόμια των κόλπων φράζουν, η βλέννα που δεν απομακρύνεται τελικά μολύνεται από μικρόβια (όπως βρομίζουν τα στάσιμα νερά) και ο κόλπος γεμίζει με πύον.

Οι πιο συχνές αιτίες απόφραξης των στομίων είναι οι ιώσεις της μύτης (κρυολόγημα), η αλλεργική ρινίτιδα, η σκολίωση του ρινικού διαφράγματος, οι υπερτροφικές κόγχες, σπανιότερα οι ρινικοί πολύποδες ή ένας συνδυασμός των παραπάνω. Οξεία Παραρρινοκολπίτιδα εμφανίζεται μετά από ένα κρυολόγημα το οποίο διαρκεί 2-3 εβδομάδες, προκαλεί πόνο και αίσθημα πίεσης πάνω από τον κόλπο, παχύρρευστες πυώδεις εκκρίσεις, πυρετό, κακοδιαθεσία, αίσθημα κούρασης, πονοκέφαλο, κακοσμία στόματος και βήχα. Η Χρόνια Παραρρινοκολπίτιδα διαρκεί περισσότερες από 12 εβδομάδες, παρά τη φαρμακευτική αγωγή και επιπλέον υπάρχουν μόνιμες βλάβες μέσα στους κόλπους.

Ο Μύθος

«Έχω συνάχι πολλές μέρες, πρέπει να έχω ιγμορίτιδα» ή «Έχω πονοκέφαλο, πρέπει να έχω ιγμορίτιδα» ή «Ένας ιατρός που με εξέτασε πριν από χρόνια μου είπε πως έχω χρόνια ιγμορίτιδα»

Η Αλήθεια

Τα 95 από τα 100 άτομα που νομίζουν πως έχουν χρόνια ιγμορίτιδα, πάσχουν από κάτι εντελώς άσχετο. Η παραρρινοκολπίτιδα ως οξεία ή χρόνια κατάσταση είναι σαφώς πιο σπάνια από ότι νομίζει κανείς. Επίσης, η παραρρινοκολπίτιδα ως αιτία πονοκεφάλου είναι σπάνια, μόλις το 5% των περιστατικών πονοκεφάλου.
Η έγκυρη διάγνωση της χρόνιας ιγμορίτιδας γίνεται μόνο με αξονική τομογραφία και ενδοσκόπηση, όχι με απλή ρινοσκόπηση, ούτε με ακτινογραφία. Επομένως, κατά πάσα πιθανότητα, η διάγνωση που σας έκαναν χρόνια πριν, ήταν λάθος!

Τι να κάνετε

Αν έχετε φτερνίσματα, μπουκωμένη μύτη, τρέχουν μύξες, έχετε πυρετό και πονούν οι μύες του σώματός σας, έχετε απλώς αρπάξει κάποιο κρυολόγημα (απλή Ρινίτιδα), που τις περισσότερες φορές περνάει μόνο του.
Αν ο βήχας, το μπούκωμα της μύτης και οι παχύρρευστες, πυώδεις (κιτρινο-πράσινες) εκκρίσεις διαρκέσουν περισσότερο από 10 ημέρες, τότε μόνο μπορεί να οφείλονται σε οξεία παραρρινοκολπίτιδα, που ξεκίνησε από κρυολόγημα. Τότε είναι που πρέπει να σας εξετάσει ο ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος.

Τι να μην κάνετε

Σε καμία περίπτωση μην πάρετε αντιβίωση χωρίς να σας δει Ωτορινολαρυγγολόγος.
Επίσης, μην «κουβαλάτε» τη διάγνωση της χρόνιας ιγμορίτιδας που σας έκανε κάποιος μη ειδικός ιατρός πριν από χρόνια, προκειμένου να εξηγήσετε οποιοδήποτε πρόβλημα στη μύτη ή στον φάρυγγα. Είναι σχεδόν απίθανο να έχετε χρόνια παραρρινοκολπίτιδα, θα έπρεπε να έχετε συνέχεια πύον το οποίο να τρέχει από τη μύτη.

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Στη σύγχρονη Ωτορινολαρυγγολογία, ο μόνος σίγουρος τρόπος να διαγνώσουμε έγκυρα την οξεία παραρρινοκολπίτιδα είναι με ενδοσκόπηση της μύτης με τη βοήθεια ενδοσκοπίων υψηλής τεχνολογίας (οπτικές ίνες), ενώ η χρόνια παραρρινοκολπίτιδα απαιτεί και αξονική τομογραφία.
Σε κάθε περίπτωση, δίνεται αντιβίωση και αποσυμφορητική αγωγή, ενώ στη χρόνια παραρρινοκολπίτιδα που δεν υποχωρεί και υποτροπιάζει συχνά, ελέγχουμε αν υπάρχει αλλεργικό υπόβαθρο. Τέλος, σε κάποιες περιπτώσεις με πολύποδες ή άλλες ανατομικές βλάβες, η λύση είναι μόνο χειρουργική.