Ερωτηµατολόγιο Υπνηλίας Epworth
Απαντήστε στις πιο κάτω ερωτήσεις για να βρείτε αν το ροχαλητό σας είναι επικίνδυνο και τι πρέπει να κάνετε:
Μετρήστε 1 βαθμό για κάθε Ναι, 0 βαθμούς για κάθε Όχι.
Ροχαλίζετε δυνατά, ώστε ακούγεστε σε διπλανά δωμάτια;
Ροχαλίζετε κάθε βράδυ;
Σας έχουν πει ότι σταματά η αναπνοή σας όταν κοιμάστε;
Σας έχουν ξυπνήσει μέσα στη νύχτα, γιατί νόμιζαν πως δεν αναπνέετε;
Έχει αναγκαστεί ο/ η σύντροφός σας να κοιμάται σε άλλο δωμάτιο;
Έχετε ξυπνήσει με αίσθημα να «πνίγεστε»;
Είστε ανήσυχος στη διάρκεια του ύπνου;
Τινάζετε τα πόδια σας στη διάρκεια του ύπνου;
Ξυπνάτε το πρωί κουρασμένος, ενώ κοιμηθήκατε 8 ώρες;
Ξυπνάτε το πρωί με στεγνό στόμα;
Ξυπνάτε το πρωί με νεύρα/ κακοδιαθεσία;
Δεν μπορείτε να συγκεντρωθείτε στη δουλειά σας;
Σας παίρνει ο ύπνος στη διάρκεια της ημέρας;
Αισθάνεστε έντονα κουρασμένος μετά το μεσημεριανό;
Σας παίρνει ο ύπνος όταν διαβάζετε εφημερίδα;
Προσπαθείτε να μείνετε ξύπνιος στην τηλεόραση και δεν μπορείτε;
Σας έχει πάρει ο ύπνος ενώ οδηγείτε;
Φθάσατε πότε σπίτι χωρίς να έχετε ανάμνηση της διαδρομής;
Πάσχετε από κατάθλιψη;
Πάσχετε από στεφανιαία νόσο;
Πάσχετε από υπέρταση;
Πάσχετε από Σακχαρώδη Διαβήτη;
Είστε υπέρβαρος;
Καπνίζετε;
Καταναλώνετε συχνά οινόπνευμα;
Παίρνετε συχνά υπνωτικά ή ηρεμιστικά φάρμακα;
Έχετε δυσκολία αναπνοής από τη μύτη;
Πάσχετε από αλλεργίες ή αλλεργική ρινίτιδα;
Πάσχετε από δυσπεψίες, καούρες ή έλκος στομάχου;
Κάνετε καθιστική ζωή, χωρίς τακτική γυμναστική;
Αποτελέσματα βαθμολογίας
Άθροισμα πάνω από 10: Το ροχαλητό σας είναι έντονο και όχι μόνο ενοχλείτε τους άλλους αλλά μπορεί και να κινδυνεύει η υγεία σας. Πρέπει να σας εξετάσει απαραιτήτως Ωτορινολαρυγγολόγος και να σας συμβουλέψει ανάλογα.
Καταγράψτε την πιθανότητα να νυστάξετε ή να κοιµηθείτε σε καθεµιά από τις παραπάνω καταστάσεις:
- 0=δεν υπάρχει πιθανότητα να κοιµηθείτε
- 1=µικρή πιθανότητα
- 2=µέτρια πιθανότητα
- 3=µεγάλη πιθανότητα
Κάθεστε και διαβάζετε
Βλέπετε τηλεόραση
Κάθεστε ήρεμος σε έναν δημόσιο χώρο (συγκέντρωση, θέατρο)
Είστε επιβάτης σε ένα αυτοκίνητο επί 1 ώρα χωρίς διακοπή
Είστε ξαπλωμένος το απόγευμα για λίγη ξεκούραση
Κάθεστε και μιλάτε με κάποιον
Κάθεστε ήσυχος μετά από ένα γεύμα χωρίς κατανάλωση αλκοόλ
Βρίσκεστε στο αυτοκίνητο που δεν κινείται για λίγα λεπτά λόγω αυξημένης κυκλοφορίας
Αποτελέσματα βαθμολογίας
Άθροισμα 1 έως 10: θεωρείται στα όρια του φυσιολογικού, συνεπώς έχετε επαρκή ύπνο.
Άθροισμα 10 έως 16: μπορεί να είναι ένδειξη υπερβολικής υπνηλίας στη διάρκεια της ημέρας και χρειάζεστε εξέταση από Ωτορινολαρυγγολόγο.
Άθροισμα 16 έως 24: πάσχετε σίγουρα από υπερβολική υπνηλία και χρειάζεστε άμεση εξέταση και βοήθεια από Ωτορινολαρυγγολόγο, διότι η υγεία σας είναι σε κίνδυνο.
Καλοήθης Ίλιγγος Θέσεως
H έντονη ζάλη/ίλιγγος έπειτα από κάποια απότομη κίνηση του κεφαλιού είναι η συχνότερη αιτία ιλίγγου και ονομάζεται καλοήθης Ίλιγγος θέσεως.
Συμβαίνει όταν σκύψει κανείς απότομα να δέσει τα κορδόνια ή να βρει τις παντόφλες κάτω από το κρεβάτι, να πιάσει κάτι από ένα ψηλό ράφι ή ακόμα συχνότερα όταν στριφογυρίσει απότομα στο κρεβάτι για να αλλάξει πλευρό.
O ίλιγγος αυτός διαρκεί 30-60 δευτερόλεπτα (που φαίνονται σαν αιώνας!) και ο ασθενής νιώθει ανήμπορος, αβοήθητος και πανικοβλημένος, αφού νομίζει πως έπαθε κάτι σοβαρό, όπως εγκεφαλικό επεισόδιο.
Aυτό που συμβαίνει είναι ότι στο όργανο ισορροπίας του ανθρώπου (λαβύρινθος) υπάρχουν τρία σωληνάκια με υγρό, τα οποία αντιλαμβάνονται τις κινήσεις στο χώρο και τις μεταδίδουν στον εγκέφαλο, για να ξέρουμε ότι κινούμαστε και προς ποια κατεύθυνση πάμε. Μέσα στα σωληνάκια αυτά υπάρχουν κάποια μικροσκοπικά πετραδάκια σαν κόκκοι ζάχαρης (ωτόλιθοι) που, αν αποκολληθούν από τη θέση τους, πλέουν μέσα στο υγρό και τα μικροκύματα που προκαλεί η κίνησή τους δίνουν την ψευδαίσθηση της κίνησης στον ασθενή, ενώ είναι ακίνητος!
Η συχνότερη αιτία καλοήθους ίλιγγου θέσεως στους ενηλίκους είναι κάποιος παλαιότερος τραυματισμός στο κεφάλι (π.χ. τροχαίο), ενώ ακόμα και ένα δυνατό χαστούκι μπορεί αποκολλήσει κάποιους ωτόλιθους. Στους ηλικιωμένους δρα επιβαρυντικά η γήρανση του νευρικού συστήματος και για αυτό το λόγο εμφανίζουν συχνότερα ίλιγγο θέσης.
Ο Μύθος
«Έχω αυχενικό και παθαίνω ίλιγγο» ή «Έχω στομαχικό ίλιγγο»
Η Αλήθεια
Δεν υπάρχει στομαχικός ίλιγγος, απλώς, όταν ερεθίζεται ο λαβύρινθος, προκαλείται ναυτία και τάση για εμετό. Όσον αφορά το…περιβόητο «αυχενικό», ούτε αυτό προκαλεί ίλιγγο και μόνο σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις πολύ ηλικιωμένων ατόμων (>80 ετών) με πολύ βαριές καρδιαγγειακές βλάβες μπορεί η κίνηση του κεφαλιού να συμπιέσει κάποιο αγγείο και να προκαλέσει σκοτοδίνη και λιποθυμία. Όχι, όμως, ίλιγγο! Αν, λοιπόν, έχετε ιλίγγους που σχετίζονται με την κίνηση του κεφαλιού, πρέπει να σας δει ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος. Μπορεί να σας γιατρέψει!
Τι να κάνετε
Αποφύγετε τις κινήσεις που σας προκαλούν ίλιγγο και μην προσπαθήσετε να πιάσετε κάτι από ψηλό ράφι, διότι μπορεί να πέσετε προς πίσω και να τραυματιστείτε σοβαρά!
Ο καλοήθης ίλιγγος θέσης περνάει από μόνος του και δεν είναι απαραίτητα τα φάρμακα. Όμως, μπορεί να χρειαστεί αρκετός καιρός για να περάσει τελείως και ο Ωτορινολαρυγγολόγος μπορεί με ειδικούς χειρισμούς να σας βοηθήσει να γίνετε καλά σε μόλις λίγες ημέρες. Συνεπώς, μη χάνετε χρόνο.
Τι να μην κάνετε
Μην παίρνετε φάρμακα για τον ίλιγγο χωρίς να σας δει Ωτορινολαρυγγολόγος. Φάρμακα που καταστέλλουν τον ίλιγγο είναι χρήσιμα για την άμεση ανακούφιση και συστήνονται από πολλούς ιατρούς, αλλά καθυστερούν την πραγματική αποκατάσταση.
Μην κάνετε απότομες κινήσεις του κεφαλιού ακόμα και αν δεν σας προκαλούν ίλιγγο και φυσικά μην οδηγήσετε για μερικές ημέρες, διότι μπορεί να προκαλέσετε σοβαρό ατύχημα αν σας πιάσει ίλιγγος την ώρα που είστε στο τιμόνι.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Αν επιβεβαιώσουμε πως η αιτία του ιλίγγου είναι ο καλοήθης ίλιγγος θέσεως, με ειδικούς χειρισμούς μπορούμε να επανατοποθετήσουμε τους ωτόλιθους σε τέτοια θέση, ώστε να μην προκαλούν ίλιγγο και σχεδόν το 100% των ασθενών θα γιατρευτεί ήδη από τη 2η επίσκεψη στον Ωτορινολαρυγγολόγο.
Προβλήματα λόγω του κλιματισμού
Κλιματισμός (air conditioning)ονομάζεται η ρύθμιση της θερμοκρασίας, της υγρασίας και της καθαρότητας του αέρα ενός χώρου. Πρέπει να παραδεχτούμε πως είναι μία από τις πιο χρήσιμες και «απολαυστικές» εφευρέσεις. Είτε βρισκόμαστε στο σπίτι, στην εργασία είτε σε οποιοδήποτε μεταφορικό μέσο (αυτοκίνητο, τρένο, πλοίο, αεροπλάνο), θεωρούμε πλέον δεδομένο πως πατώντας ένα κουμπί θα πάψουμε να ζεσταινόμαστε ή να κρυώνουμε.
Η άνεση και η ηρεμία που προσφέρει ο κλιματισμός μειώνεται όταν αλλάζει η ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε και κυρίως όταν μειώνεται η υγρασία. Αυτό συμβαίνει επειδή τα κλιματιστικά συγκρατούν το νερό του αέρα, με αποτέλεσμα η ατμόσφαιρα να γίνεται υπερβολικά ξηρή.
Η μύτη κατά την εισπνοή αναγκάζεται να αναπληρώσει το «χαμένο» νερό πριν ο αέρας περάσει στους ευαίσθητους πνεύμονες, με αποτέλεσμα να ξεραίνεται. Στη συνέχεια, για να προστατευτεί η μύτη από την «ξηρασία», είτε βουλώνει είτε «τρέχει». Έτσι, η παραμονή στον χώρο με τον κλιματισμό γίνεται τελικά δυσάρεστη αντί για ευχάριστη.
Ευτυχώς, τα προβλήματα αυτά είναι πιο σπάνια με τα σύγχρονα κλιματιστικά Inverter που δεν ξηραίνουν εντελώς τον αέρα. Σε κάθε περίπτωση, όποιο κλιματιστικό και αν έχετε, πρέπει να αλλάζετε τακτικά τα φίλτρα και να φροντίζετε ώστε να καθαρίζεται το κλιματιστικό από τεχνικό, διότι αν τα φίλτρα είναι βρώμικα, ο χώρος γεμίζει με αλλεργιογόνα, ρύπους και μικροργανισμούς.
Ο Μύθος
«Έχω αλλεργία στα κλιματιστικά» ή «Πρέπει να έχω άσθμα, δεν μπορώ να αναπνεύσω όταν μπαίνω σε χώρο με κλιματισμό».
Η Αλήθεια
Τα άτομα που παραπονιούνται για «αλλεργία στα κλιματιστικά», τις περισσότερες φορές πάσχουν από Αγγειοκινητική Ρινίτιδα, δηλαδή η μύτη τους αντιδρά έντονα σε αλλαγές στη θερμοκρασία ή στην υγρασία. Τα συμπτώματα είναι ίδια με αυτά της αλλεργίας, αλλά η αιτία είναι τελείως διαφορετική. Άλλες φορές πάλι, έχουν προβλήματα που δεν τα γνωρίζουν, όπως στραβό διάφραγμα, υπερτροφικές κόγχες ή και πολύποδες που κάνουν την ξηρότητα της μύτης πιο έντονη.
Τι να κάνετε
Αν είναι στο...χέρι σας, μειώστε ή κλείστε εντελώς τον κλιματισμό στον χώρο που είστε. Αν δεν μπορείτε να αποφύγετε ή να ελέγξετε το επίπεδο κλιματισμού, να πίνετε περισσότερο νερό και να μην καπνίζετε για όσο διάστημα βρίσκεστε μέσα στον χώρο αυτόν.
Σε κάθε περίπτωση, η επίσκεψη σε έναν ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο θα σας δώσει λεπτομερείς απαντήσεις και ουσιαστικές λύσεις για το τι να κάνετε.
Τι να μην κάνετε
Μη βγάζετε μόνος σας «διάγνωση» πως έχετε αλλεργία και μη χρησιμοποιείτε sprays και αντιαλλεργικά χάπια χωρίς προηγουμένως να υπάρχει επιβεβαιωμένη Αλλεργική Ρινίτιδα με δερματικές εξετάσεις (skin prick tests).
Μην έχετε συνέχεια το κλιματιστικό αναμμένο, αλλά ντυθείτε πιο ζεστά τον χειμώνα και προσπαθήστε να υπομείνετε τη ζέστη λίγο περισσότερο το καλοκαίρι. Καλό είναι, επίσης, να μάθετε αυτή τη συνήθεια στα παιδιά σας. Σε κάθε ευκαιρία, κάντε μερικές ρινοπλύσεις με υπέρτονο διάλυμα, ειδικά αν νιώθετε τη μύτη σας να αντιδρά άσχημα στον κλιματισμό.
Μη χρησιμοποιείτε από μόνοι σας αποσυμφορητικά sprays! Κάντε καλύτερα ρινοπλύσεις. Είναι εξίσου αποτελεσματικές, εφόσον τις κάνετε καθημερινά.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Σε κάθε περίπτωση, ένα εκτενές ιστορικό και μια λεπτομερής ενδοσκοπική εξέταση μπορεί να μας δείξει ποιο είναι πραγματικά το πρόβλημα και γιατί δεν αναπνέετε καλά.
Τις περισσότερες φορές το αίτιο της Ρινίτιδας είναι μεικτό, δηλαδή προϋπάρχει κάποιο πρόβλημα (Αλλεργική Ρινίτιδα, Υπερτροφία Κογχών, κτλ.) που χειροτερεύει με τον ξηρό αέρα που βγαίνει από το κλιματιστικό.
Έχει παρατηρηθεί πως αν διορθώσουμε το πραγματικό πρόβλημα που προκαλεί τη δυσκολία στη φυσιολογική αναπνοή από τη μύτη, γιατρεύεται αυτομάτως και η ξηρότητα που προκαλείται από τα κλιματιστικά.