Ρινοπλαστική: Όλη η αλήθεια
Τι είναι η Λειτουργική Ρινοπλαστική και σε τι διαφέρει από την απλή ρινοπλαστική;
Η Ρινοπλαστική είναι η χειρουργική επέμβαση που μπορεί να βελτιώσει την όψη, το σχήμα και την εμφάνιση της άσχημης μύτης. Η Λειτουργική Ρινοπλαστική είναι η επέμβαση που επιπλέον μπορεί να βελτιώσει και τις λειτουργίες της μύτης, δηλαδή την αναπνοή, την όσφρηση και την αντήχηση της φωνής.
Τι περιλαμβάνει η Λειτουργική Ρινοπλαστική;
Στη λειτουργική Ρινοπλαστική κάνουμε ταυτόχρονα τρεις επεμβάσεις σε μία! Συγκεκριμένα, γίνονται:
- πλαστική του σκελετού της μύτης, δηλαδή Ρινοπλαστική
- πλαστική του διαφράγματος της μύτης, δηλαδή Διαφραγματοπλαστική
- σμίκρυνση των ρινικών κογχών, δηλαδή Κογχοπλαστική.
Γιατί χρειάζονται και οι 3 αυτές επεμβάσεις;
Διότι 9 στα 10 άτομα που έρχονται στον εξειδικευμένο στην Πλαστική Χειρουργική Προσώπου Ωτορινολαρυγγολόγο και ενδιαφέρονται για Ρινοπλαστική, έχουν ταυτόχρονα και δυσχέρεια ρινικής αναπνοής. Η δυσχέρεια προκαλείται είτε λόγω στραβού διαφράγματος είτε λόγω στραβής μύτης είτε λόγω υπερτροφικών κογχών είτε λόγω όλων μαζί αυτών των προβλημάτων. Άρα, σχεδόν πάντα χρειάζεται να επέμβουμε και στο διάφραγμα και στις κόγχες, προκειμένου τα άτομα αυτά να αποκτήσουν μια όμορφη και αρμονική σε σχήμα μύτη, που, όμως, θα τους επιτρέπει την ελεύθερη αναπνοή.
Ποιοι είναι δηλαδή οι στόχοι της λειτουργικής Ρινοπλαστικής;
Οι στόχοι μας είναι τρεις:
- Αισθητικό αποτέλεσμα που δένει αρμονικά με τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά και τις αισθητικές γραμμές του προσώπου
- Λειτουργικό αποτέλεσμα που επιτρέπει στον ασθενή να αναπνέει καλά, να μυρίζει και να κοιμάται ήρεμα, χωρίς ροχαλητό
- Συνολικό αποτέλεσμα που είναι μια μύτη η οποία δεν φαίνεται χειρουργημένη, δηλαδή δεν γίνονται ριζικές αλλαγές στα χαρακτηριστικά του προσώπου.
Ποιος είναι ο πιο κατάλληλος, ο Πλαστικός Χειρουργός ή ο Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος;
Πιο κατάλληλος χειρουργός είναι αυτός που ξέρει να κάνει σωστά ολόκληρη την επέμβαση της άισθητικής και Λειτουργικής Ρινοπλαστικής. Ο ιατρός πρέπει να ξέρει να «επισκευάζει» και το εξωτερικό και το εσωτερικό τμήμα της μύτης. Η λειτουργική Ρινοπλαστική είναι μια λεπτή και πολύ δύσκολη επέμβαση, γι’ αυτό και απαιτεί μεγάλη εξειδίκευση και πολλές γνώσεις για να αντιμετωπιστεί και η τελευταία λεπτομέρεια, ώστε να στεφθεί η επέμβαση με επιτυχία. Χρειάζεται προσοχή, καθώς είναι λίγοι οι χειρουργοί αυτοί που μπορούν να την κάνουν με επιτυχία.
Πειράζει να κάνει το εξωτερικό της μύτης ο Πλαστικός Χειρουργός και το εσωτερικό της μύτης ο Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος;
Δεν είναι ιατρικά σωστό να αρχίσει ένας χειρουργός μια επέμβαση και να την τελειώσει ένας άλλος. Ο χειρουργός πρέπει να είναι ένας, να έχει την ολοκληρωτική ευθύνη του σχεδιασμού, της εκτέλεσης του χειρουργείου και του τελικού αποτελέσματος, κυρίως για λόγους ιατρικής ευθύνης. Έχει συμβεί πολλές φορές, όταν δύο ειδικότητες ιατρών χειρουργούν μαζί, αν το αποτέλεσμα δεν είναι καλό, ο ασθενής να βρεθεί σε αδιέξοδο, καθώς δεν γνωρίζει από ποιον να ζητήσει την ευθύνη, διότι ο καθένας από τους δύο ιατρούς επιμένει πως φταίει ο άλλος.
Τι γίνεται αν εγώ δεν έχω στραβό διάφραγμα και χρειάζομαι μόνο αισθητική αποκατάσταση;
Ακόμα και αν δεν έχετε ιδιαίτερα στραβό διάφραγμα, πάλι θα πρέπει να το ευθειάσουμε. Έτσι, δεν θα έχετε πρόβλημα αναπνοής, όταν η μύτη θα έχει λίγο μικρύνει και στενέψει με τη Ρινοπλαστική. Προσωπικά, επεμβαίνω και στο διάφραγμα στο 95% των επεμβάσεών μου, διότι πάντοτε οι Ρινοπλαστικές που κάνω είναι λειτουργικές.
Έχω ακούσει για ανοικτή και κλειστή τεχνική. Ποια είναι καλύτερη;
Καλύτερη τεχνική είναι εκείνη που μπορεί να επιλύσει το πρόβλημα που υπάρχει στον κάθε ασθενή ξεχωριστά με τον πιο αποτελεσματικό και λιγότερο τραυματικό τρόπο.
Η κάθε τεχνική έχει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά της:
- Στην ανοικτή τεχνική κάνουμε μια μικρή τομή εξωτερικά -ανάμεσα στα ρουθούνια- και έτσι έχουμε τέλειο οπτικό πεδίο. Έχουμε, όμως, μεγαλύτερη τραυματική επιφάνεια, περισσότερο οίδημα, περισσότερο χρόνο αποκατάστασης και, ίσως, μια μικρή, ελάχιστα ορατή ουλή, σαν γρατζουνιά
- Στην κλειστή τεχνική κάνουμε μικροσκοπικές εσωτερικές τομές και έχουμε μικρότερη τραυματική επιφάνεια, λιγότερο οίδημα, λιγότερο χρόνο αποκατάστασης και κανένα εξωτερικό σημάδι. Όμως, έχουμε μικρότερο και στενότερο οπτικό πεδίο και δεν μπορούμε να επέμβουμε με απόλυτη ακρίβεια σε κάθε σημείο της μύτης, ειδικά της πολύ δύσκολης -χειρουργικά- μύτης.
Ποια τεχνική προτιμάτε εσείς;
Ανάλογα με τα προβλήματα της κάθε μύτης, επιλέγω και τεχνική που να μπορώ με αυτή να διορθώσω κάθε λεπτομέρειά της. Στην πράξη εφαρμόζω την κλειστή τεχνική σε 80% των επεμβάσεων. άνοικτή τεχνική θα χρειαστεί σε περίπου 20% των περιπτώσεων, με πολύ σοβαρά ανατομικά προβλήματα, σε περιπτώσεις μετά από ατυχήματα ή μετά από παλιότερη αποτυχημένη Ρινοπλαστική.
Τι ποσοστό επιτυχίας μπορώ να περιμένω μετά από μια επέμβαση λειτουργικής Ρινοπλαστικής;
Σε έμπειρα και εξειδικευμένα χέρια το αποτέλεσμα είναι πάντοτε επιτυχημένο. Μπορεί, όμως, να μην είναι πάντα 100% ακριβώς αυτό που ονειρεύοταν ο ασθενής ή ο χειρουργός. Κατά τη διάρκεια της επούλωσης, υπάρχουν αστάθμητοι παράγοντες, όπως οι φυσιολογικοί μορφασμοί, η επουλωτική ικανότητα του καθενός ή ένας μικροτραυματισμός που μπορούν να επηρεάσουν λίγο το τελικό αποτέλεσμα. Όμως, δεν υπάρχει κάτι που δεν διορθώνεται αν δεν είμαστε απόλυτα ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα.
Ωραία λοιπόν, αφού είναι σίγουρη η επιτυχία, θα ήθελα μια «γαλλική» μύτη, όπως αυτήν εδώ στη φωτογραφία. Μπορείτε να μου τη φτιάξετε;
Καμία μύτη δεν είναι ίδια με τις άλλες, όπως και κανένα πρόσωπο δεν είναι ίδιο με το άλλο. Αυτή η μύτη που θα θέλατε να έχετε επειδή την βρίσκετε όμορφη, ταιριάζει σε αυτό το συγκεκριμένο άτομο. Ακόμα και να μπορούσαμε να την «τοποθετήσουμε» στο δικό σας πρόσωπο, το αποτέλεσμα θα ήταν παράταιρο και απογοητευτικό. Είναι ασυγχώρητο λάθος να γίνονται «μύτες κατά παραγγελία». Με τη σύγχρονη Λειτουργική Ρινοπλαστική θα βελτιώσουμε τη δική σας μύτη, έτσι ώστε να είναι αρμονική και ταιριαστή με το υπόλοιπο δικό σας πρόσωπό. Θα είναι μία μύτη που θα έχει τις σωστές διαστάσεις και αναλογίες, θα είναι τόσο φυσική, ώστε να μη φαίνεται χειρουργημένη, με αποτέλεσμα κανείς να μην καταλάβει πως κάνατε Ρινοπλαστική. Έτσι, όταν σας δουν μετά την επέμβαση, θα πουν: «Τι έκανες και ομόρφυνες;», χωρίς να μπορούν να εντοπίσουν πού οφείλεται η αλλαγή στο πρόσωπό σας.
Εάν κάτι δεν μου αρέσει στη «νέα» μου μύτη, μπορούμε να τη διορθώσουμε;
Ασφαλώς ναι. Ιδιαίτερα σε πολύ δύσκολες περιπτώσεις, σε ολόκληρο τον κόσμο, ακόμα και στα «καλύτερα χέρια», ένα ποσοστό 5% των ασθενών μπορεί να χρειαστεί μια δεύτερη, μικρή, διορθωτική επέμβαση.
Έχω ακούσει ότι μπορώ να ξέρω από πριν το πώς ακριβώς θα είναι η νέα μύτη μου, με ένα ειδικό πρόγραμμα απεικόνισης (computer imaging), αυτό ισχύει;
Τα προγράμματα computer imaging απλώς διευκολύνουν την επικοινωνία ιατρού- ασθενούς. Δεν «παραγγέλνει» κανείς τη νέα μύτη του με αυτά! ο ασθενής μπορεί να εξηγήσει με μεγαλύτερη σαφήνεια στο χειρουργό τις επιθυμίες του και αυτός με τη σειρά του να του προτείνει λύσεις και να του εξηγήσει ποιο θα είναι το αποτέλεσμα που μπορεί να του προσφέρει.
Δυστυχώς, κάποιοι θέλουν να εντυπωσιάσουν και να πείσουν τον ασθενή πως η μύτη τους θα γίνει ακριβώς όπως την βλέπουν στην οθόνη, όμως η αλήθεια είναι διαφορετική.
Στον υπολογιστή είναι πολύ εύκολο να δημιουργήσουμε και να δείξουμε όποιο σχήμα μύτης θέλουμε. Στην πράξη, όμως, υπεισέρχονται πολλοί παράγοντες. οι δεκάδες μιμητικοί μύες του προσώπου, η απρόβλεπτη επούλωση και η αντίδραση των ιστών και του δέρματος, η βαρύτητα, ακόμα και το βάρος των γυαλιών μπορούν να αλλάξουν λίγο το αποτέλεσμα.
Κατά τη διάρκεια της επέμβασης, βέβαια, εξαρτάται πλέον από την επιδεξιότητα και την πείρα του χειρουργού το κατά πόσο θα επιτύχει το επιθυμητό σχήμα και μέγεθος της καινούργιας μύτης.
Ποια είναι η καλύτερη ηλικία για να υποβληθεί κάποιος σε Ρινοπλαστική; Παίζει ρόλο η εποχή;
Όταν καταλήξει κάποιος ότι θέλει πραγματικά ο ίδιος, χωρίς πιέσεις ή προτροπές (από σύντροφο, συγγενείς ή φίλους), να βελτιώσει την εικόνα του και την αναπνοή του, αλλά και όταν βρει τον ιατρό που του εμπνέει εμπιστοσύνη, τότε ακριβώς είναι η καλύτερη στιγμή.
Όσον αφορά στα ηλικιακά όρια, δεν επεμβαίνουμε πριν την ολοκλήρωση της ανάπτυξης του προσώπου (18 έτη), ενώ δεν υπάρχει ανώτατο όριο ηλικίας, αρκεί κανείς να είναι σε καλή φυσική κατάσταση και να τηρήσει πιστά τις οδηγίες του ιατρού του.
Γενικά, δεν υπάρχει λάθος εποχή ούτε ιδανική, ο καθένας επιλέγει την εποχή που τον βολεύει, αρκεί να ακολουθήσει κατά γράμμα τις μετεγχειρητικές οδηγίες.
Φοβάμαι τη νάρκωση. Μπορώ να χειρουργηθώ με τοπική αναισθησία;
Όχι, για πολλούς λόγους. Το πρόσωπο είναι γεμάτο με νευρικές απολήξεις. Συνεπώς, ακόμα και η καλύτερη τοπική αναισθησία δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει ότι δεν θα νιώσετε κάτι.
Πρέπει να θυμάστε πως η λειτουργική Ρινοπλαστική είναι η «χειρουργική του χιλιοστού». Aν ο ασθενής δεν ήταν ναρκωμένος, η παραμικρή κίνησή του τη λάθος στιγμή θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστιο πρόβλημα. Οι σύγχρονες τεχνικές γενικής αναισθησίας είναι απόλυτα ασφαλείς και μια τόσο λεπτεπίλεπτη επέμβαση γίνεται μόνο με γενική αναισθησία.
Έχω ακούσει ότι η Ρινοπλαστική είναι πολύ επώδυνη, ισχύει;
Η λειτουργική Ρινοπλαστική είναι μία από τις πιο ανώδυνες επεμβάσεις της πλαστικής χειρουργικής. Με τις σύγχρονες, ελάχιστα διεισδυτικές χειρουργικές τεχνικές, υπάρχει ελάχιστος πόνος μετά την επέμβαση.
Τα μάτια πρήζονται και μελανιάζουν πάντοτε μετά τη Ρινοπλαστική;
Όχι πάντοτε. κάποιοι ασθενείς κάνουν εύκολα μελανιές ή σε κάποιους άλλους θα πρέπει να κάνουμε πιο έντονους χειρισμούς κατά το χειρουργείο, οπότε πράγματι μπορεί να παραμείνουν κάποιες μελανιές στα μάτια για 5-7 ημέρες. Όμως, μην ανησυχείτε, διότι αυτό δεν επηρεάζει και δεν απειλεί ούτε την επούλωση ούτε το τελικό αποτέλεσμα.
Το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα θα το δω μόλις βγει ο νάρθηκας;
Όχι. Θα πρέπει να κάνετε υπομονή. Όταν βγει ο νάρθηκας, η μύτη θα είναι ακόμα λίγο πρησμένη. Μη φανταστείτε πως θα είναι σαν «πατάτα», αλλά ακόμα και 1-2mm πρήξιμο θα φαίνονται για σας ως μεγάλη διαφορά. Ήδη από την 3 εβδομάδα που βγαίνει οριστικά ο νάρθηκας, η μύτη θα είναι απόλυτα φυσιολογική σε σχήμα και μέγεθος. Στις επόμενες 4 εβδομάδες θα μπορέσετε να δείτε το 70% της τελικής εικόνας, σε 3 μήνες το 90% και σε 6-9 μήνες θα δείτε το 100% του αποτελέσματος, με κάθε μικρολεπτομέρεια.
Ύστερα από πόσο καιρό η μύτη αποκτά την παλιά της «δύναμη», παύει να είναι ευαίσθητη στα χτυπήματα και να υπάρχει φόβος να αλλάξει σχήμα;
Τα οστά της μύτης «δένουν» σύντομα μετά το χειρουργείο και σε 3-4 εβδομάδες δεν υπάρχει κίνδυνος να μετακινηθούν. Όμως, θα πρέπει να είστε προσεκτικοί με τη μύτη σας για τουλάχιστον 10-12 μήνες, ειδικά αν έχετε μικρά παιδιά που μπορεί κατά λάθος να σας κτυπήσουν ή αν ασχολείστε με έντονες δραστηριότητες και αθλήματα που περιλαμβάνουν πιθανή επαφή με άλλους αθλητές (όπως ποδόσφαιρο, μπάσκετ) ή με μπάλα (όπως τέννις, βόλεϊ, κτλ). Εννοείται πως βίαια αθλήματα (πυγχμαχία, πολεμικές τέχνες, κτλ.) απαγορεύονται μέχρι να σας πει ο Ωτορινολαρυγολόγος σας.
Πόσο κοστίζει η λειτουργική Ρινοπλαστική;
Το κόστος της επέμβασης καθορίζεται κατά την ιατρική επίσκεψη και καλύπτει όλες τις δαπάνες, όπως εργαστηριακές εξετάσεις, αμοιβή χειρουργού και αναισθησιολόγου, κόστος χειρουργικής αίθουσας, υλικών, νοσηλείας και όλες τις μετεγχειρητικές επισκέψεις στο ιατρείο.
Η αμοιβή του Χειρουργού είναι σταθερή, ανεξάρτητα από τη δυσκολία της επέμβασης. Σημαντική διαφορά στο κόστος έχει, όμως, η κλινική στην οποία θα επιλέξει ο ασθενής να χειρουργηθεί και η θέση στην οποία θα προτιμήσει να φιλοξενηθεί (δίκλινο, μονόκλινο ή πολυτελές δωμάτιο). Πρέπει να θυμάστε πως η σωστή αναπνοή που επιτυγχάνεται με τη λειτουργική Ρινοπλαστική είναι ανάγκη και όχι πολυτέλεια. Σε κάθε περίπτωση, το κόστος της λειτουργικής Ρινοπλαστικής είναι λογικό σε σχέση με το όφελος που προσφέρει τόσο στην αναπνοή όσο στην εμφάνιση, στην ψυχολογία και στην συνολική ποιότητα ζωής σας.
Οξεία Αμυγδαλίτιδα
Οι αμυγδαλές είναι μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος, δηλαδή του μηχανισμού φυσικής άμυνας στα μικρόβια. Οφείλουν το όνομά τους στο σχήμα τους, που είναι σαν αμύγδαλο. Όταν οι αμυγδαλές μολυνθούν, προκαλείται η οξεία άμυγδαλίτιδα.
Ο ρόλος των αμυγδαλών είναι σημαντικός μέχρι την ηλικία των 7-8 ετών, καθώς αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας εναντίον των «εισβολέων» που προσπαθούν να μπουν στον οργανισμό από το στόμα. Στη θέση που βρίσκονται οι αμυγδαλές κάνουν συνεχώς «δειγματοληψία» των μικροβίων από τις τροφές και τον αέρα.
Οι αμυγδαλές συμμετέχουν επίσης στην ωρίμανση του ανοσοποιητικού συστήματος μέχρι την ηλικία των 4 ετών, αλλά μετέπειτα η σημασία τους ολοένα και μειώνεται. Σε κανονικές συνθήκες μικραίνουν σε μέγεθος μέχρι την εφηβεία, ενώ στον ενήλικο έχουν πλέον ατροφήσει εντελώς και δεν συμμετέχουν καθόλου στην άμυνα του οργανισμού.
Όταν οι αμυγδαλές μολυνθούν, προκαλείται η οξεία αμυγδαλίτιδα. Σχεδόν πάντοτε (90%) η αρχική αιτία είναι μια ίωση που κάνει τις αμυγδαλές πιο «ευαίσθητες», με αποτέλεσμα να μολύνονται από κάποιο από τα εκατοντάδες είδη μικροβίων που υπάρχουν στο ανθρώπινο στόμα. Το παιδί νιώθει εξαντλημένο, πονάει το σωματάκι του, έχει έντονο πονόλαιμο και πόνο στα αυτιά, δεν μπορεί να καταπιεί, έχει πυρετό 39-40oC, «πύον» στις αμυγδαλές, πρησμένους αδένες στον λαιμό, ενώ μυρίζει άσχημα και η αναπνοή του.
Η αμυγδαλίτιδα μεταδίδεται με τα σταγονίδια του σάλιου και συνήθως προσβάλλονται τα παιδιά στο σχολείο, όπου μπορεί η νόσος να πάρει ακόμα και τη μορφή επιδημίας.
Ο Μύθος
Έχουν πρηστεί οι αμυγδαλές του παιδιού, τις πιάνω εξωτερικά στον λαιμό του. θα του δώσω να κάνει γαργάρες/να πιεί σιρόπι για να του περάσει.
Η Αλήθεια
Η οξεία αμυγδαλίτιδα δεν πρέπει ποτέ να αντιμετωπίζεται επιπόλαια. Κάθε παιδί που έχει πονόλαιμο, δυσκαταποσία και πυρετό πρέπει να εξετάζεται από ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο, διότι, αν η λοίμωξη παραμείνει, μπορεί να έχει βαριές επιπλοκές, όπως περιαμυγδαλικό απόστημα, φλεγμονή των αρθρώσεων, των νεφρών και της καρδιάς. Σε κάθε περίπτωση, απαιτείται αντιβίωση, ενώ οι γαργάρες δεν έχουν καμία θεραπευτική αξία, μόνο ανακουφιστική ίσως. Τέλος, αυτό που πιάνει κανείς απ’ έξω είναι οι πρησμένοι λεμφαδένες (που μπορούν να πρηστούν από δεκάδες αιτίες), όχι οι αμυγδαλές!
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Με την εξέταση, ο Ωτορινολαρυγγολόγος αρχικά θα αποκλείσει το περιαμυγδαλικό απόστημα. Έπειτα, θα πάρει επίχρισμα από τις αμυγδαλές για ανάλυση και θα δώσει την κατάλληλη αγωγή στο παιδί για να γίνει γρήγορα καλά, να μην ταλαιπωρηθεί και να μην υποτροπιάσει ή χρονίσει το πρόβλημα.
Τι να κάνετε
Αφήστε τις φυσικές αμυντικές δυνάμεις του οργανισμού να αντιμετωπίσουν την ίωση. Δώστε στο παιδί να πιει όσο περισσότερο νερό μπορεί και να φάει μαλακά φαγητά. Πολύ χρήσιμο είναι το παγωτό και το παγωμένο γιαούρτι (frozen yogurt), διότι παρέχουν πολλή ενέργεια (θερμίδες), ενώ ανακουφίζουν και τον πόνο. Μην ανησυχείτε, δεν θα χειροτερέψουν την κατάσταση! Αντιθέτως, θα βοηθήσουν!
Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να εξετάσει το παιδί ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος και να αποκλειστεί το περιαμυγδαλικό απόστημα, δηλαδή η συλλογή πύου πίσω από την αμυγδαλή, διότι το πύον αυτό μπορεί σε λίγες ώρες να επεκταθεί και σε άλλες περιοχές (λαιμό ή και θώρακα) και να απειλήσει ακόμα και τη ζωή του παιδιού σας.
Τι να μην κάνετε
Μη βγάλετε διάγνωση μόνοι σας για το τι έχει το παιδί, μη δίνετε αντιβιοτικά και…σιρόπια και μη χάνετε χρόνο σε άσκοπες εξετάσεις σε διαγνωστικά εργαστήρια πριν δει το παιδί ο Ωτορινολαρυγγολόγος. Aυτός ξέρει πώς να αντιμετωπίσει κάθε περιστατικό οξείας αμυγδαλίτιδας γρήγορα, χωρίς να ταλαιπωρείται το παιδί σας άσκοπα και χωρίς να κινδυνέψει από επιπλοκές.
Οξεία Λαρυγγίτιδα
Η οξεία λαρυγγίτιδα δικαιολογημένα πανικοβάλει τους γονείς. Συμβαίνει κυρίως κατά τους χειμερινούς μήνες και προσβάλλει συχνότερα τα παιδιά μέχρι 5 ετών. Εμφανίζεται συνήθως ως «επιδημία» στον παιδικό σταθμό, αλλά δεν σημαίνει ότι όποιο παιδί έρθει σε επαφή με άλλο παιδάκι που πάσχει από οξεία λαρυγγίτιδα θα κολλήσει.
Η οξεία λαρυγγίτιδα είναι η συχνότερη αιτία βραχνιάσματος στα μικρά παιδιά. Το παιδί με λαρυγγίτιδα μερικές φορές έχει πυρετό, δείχνει άρρωστο και έχει χαρακτηριστικό βήχα που μοιάζει με «σκύλο που γαβγίζει». οι γονείς που θα ακούσουν έστω και μια φορά τον βήχα αυτόν δεν πρόκειται να τον ξεχάσουν ποτέ!
Συνήθως, πριν την οξεία λαρυγγίτιδα, έχει προηγηθεί ένα αλλό κρυολόγημα. ο πιο συχνός «ένοχος» είναι ο ιός της παρα-ινφλουέντζας. Υπάρχουν, όμως, και παιδιά που παρουσιάζουν οξεία λαρυγγίτιδα χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε λοίμωξη. Τα παιδιά αυτά ίσως να έχουν αλλεργική προδιάθεση ή μπορεί -σπάνια- η οξεία λαρυγγίτιδα να οφείλεται σε ψυχολογικά αίτια (οξεία σπασμωδική λαρυγγίτιδα).Τα συμπτώματα της οξείας λαρυγγίτιδας συνήθως εμφανίζονται τη νύχτα, τις περισσότερες φορές μετά τα μεσάνυχτα. Επειδή μπορεί να είναι απειλητικά ακόμα και για τη ζωή του παιδιού, πρέπει οι γονείς να είναι σε επιφυλακή τα βράδυ που κοιμάται το παιδί!
Ο Μύθος
«Το παιδί ξαφνικά βράχνιασε και βήχει επειδή κρύωσε, αλλά του έδωσα αντιβίωση αμέσως και θα του περάσει».
Η Αλήθεια
Η οξεία λαρυγγίτιδα είναι μια επικίνδυνη κατάσταση, επειδή σιγά-σιγά κλείνει ο λάρυγγας και το παιδί δεν μπορεί να αναπνεύσει. Αν, μάλιστα, κλείσει τελείως ο λάρυγγας, το παιδί μπορεί να πάθει ασφυξία! Πρέπει, λοιπόν, να δει το παιδί ιατρός αμέσως μόλις ακούσετε ξαφνική βραχνάδα. Η αντιβίωση χρειάζεται περισσότερες από 24 ώρες για να δράσει και δεν είναι χρήσιμη στο οξύ στάδιο.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Σε παιδιά με υποψία οξείας λαρυγγίτιδας δεν προσπαθούμε καν να δούμε τον λάρυγγα, διότι ακόμα και η εξέταση μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση. Δίνουμε φαρμακευτική αγωγή και καλούμε ασθενοφόρο. Οποιαδήποτε άλλη εξέταση γίνεται στο νοσοκομείο και μόνο αφού εξασφαλιστεί η άνετη αναπνοή του παιδιού. Εάν το παιδί σας παθαίνει συχνά λαρρυγγίτιδα, επισκεφθείτε ένα Ωτορινολαρυγγολόγο για να εξετάσει το παιδί και εφόσον κριθεί απαραίτητο μπορεί να σας συστήσει προληπτικά κάποιο σπρέϊ.
Τι να κάνετε
Βγάλτε το παιδί έξω από το σπίτι, σε κρύο και καθαρό αέρα, τυλιγμένο με μια κουβέρτα. Μην ανησυχείτε, δεν πρόκειται να πάθει κάτι χειρότερο! ο κρύος αέρας θα το βοηθήσει πάρα πολύ!
Βάλτε το παιδί σας να αναπνεύσει υδρατμούς. Αν δεν έχετε το ειδικό ατμοποιητή, μπορείτε να ανοίξετε το ζεστό νερό στην μπανιέρα μέχρι να γεμίσει το μπάνιο με υδρατμούς και να καθίσετε μαζί με το παιδί σας εκεί για 15-20 λεπτά. Στις περισσότερες φορές τα συμπτώματα θα υποχωρήσουν θεαματικά.
Εάν έχετε ατμοποιητή, μη βάλετε μέσα κάτι άλλο εκτός από νερό. Ούτε αιθέρια έλαια ούτε οτιδήποτε άλλο! Μόνο νερό!
Δυστυχώς, δεν υπάρχει τρόπος να προλαμβάνουμε την οξεία λαρυγγίτιδα. Εάν, όμως, το παιδί σας παθαίνει επανειλημμένως λαρυγγίτιδα, τότε πιθανόν ο Ωτορινολαρυγγολόγος να σας συστήσει προληπτικά κάποιο εισπνεόμενο spray.
Μετά από ένα επεισόδιο οξείας λαρυγγίτιδας, για τις επόμενες 2-3 νύχτες πρέπει να κοιμάται ένας από τους δύο γονείς κοντά στο παιδί.
Τι να μην κάνετε
Μην καθυστερήσετε να πάτε στο νοσοκομείο, ειδικά αν δεν δείτε βελτίωση με τους υδρατμούς ή αν τα χειλάκια του παιδιού γίνουν σταδιακά άσπρα ή λίγο μπλε (κυάνωση).
Να θυμάστε πως υπάρχει η πιθανότητα μέχρι να φτάσετε στο νοσοκομείο τα συμπτώματα να υποχωρήσουν δραματικά. Όμως, μην αισθάνεστε άσχημα. Οι γιατροί ξέρουν ότι η «θεραπεία» έχει ήδη ξεκινήσει με το που βγάλετε το παιδί σας στον καθαρό αέρα, από τη στιγμή που βγήκατε από το σπίτι. Επίσης, αν έχετε παιδί, μην αφήνετε κανέναν να καπνίζει μέσα στο σπίτι.
Χρόνια Λαρυγγίτιδα
Χρόνια λαρυγγίτιδα είναι η χρόνια φλεγμονή των φωνητικών χορδών, προκαλείται από τις ίδιες αιτίες με την οξεία λαρυγγίτιδα αλλά διαρκεί περισσότερο από 3 εβδομάδες.
Η Χρόνια λαρυγγίτιδα οφείλεται συνήθως στο κάπνισμα και στη χρόνια κακή χρήση της φωνής, ενώ έχουν κατηγορηθεί και τα ακόλουθα: η κατανάλωση αλκοόλ, η χρόνια εισπνοή χημικών (π.χ στην εργασία), η χρόνια αναπνοή από το στόμα λόγω φραγμένης μύτης, ο συνεχής ερεθισμός του λάρυγγα από εκκρίσεις της μύτης (ιγμορίτιδα), αλλά και η παλινδρόμηση των περιεχομένων του στομαχιού που φτάνουν μέχρι τον λάρυγγα. Πρόσφατα μάλιστα έχει αποδειχθεί πως υπάρχει και χρόνια αλλεργική λαρυγγίτιδα.
Η χρόνια λαρυγγίτιδα εμφανίζεται με συνεχή βραχνάδα, η φωνή είναι πιο βαθιά και «άγρια», υπάρχει αίσθημα ξηρότητας στον λαιμό που κάποιες φορές συνοδεύεται από βήχα.
Η χρόνια λαρυγγίτιδα είναι αναγκαίο να παρακολουθείται τακτικά από τον ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο, γιατί, αν ο ασθενής καπνίζει και πίνει αλκοόλ -έστω και σε μέτριο βαθμό-, μπορεί να εξελιχθεί σε καρκίνο στις φωνητικές χορδές ή στο λάρυγγα.
Ο πιο συχνός Μύθος
«Δεν έχω τίποτα. Η φωνή μου ήταν πάντα βραχνή, δεν είναι επειδή καπνίζω/πίνω/φωνάζω» ή «Ένα χρόνιο κρυολόγημα είναι, δεν περνάει.»
Η Αλήθεια
Η φωνή σας μπορεί να ήταν και παλαιότερα κάπως τραχιά, αλλά αν κάποιος καπνίζει, πίνει, φωνάζει πολύ, είναι παχύσαρκος, έχει Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, χρόνια βουλωμένη μύτη ή έχει έστω και έναν από αυτούς τους παράγοντες, πρέπει άμεσα να ελεγχθεί από ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο. Προσοχή! Η χρόνια λαρυγγίτιδα μπορεί να εξελιχθεί σε δυσάρεστες καταστάσεις. Χρόνιαο «κρυολόγημα» δεν υπάρχει, η βραχνάδα πρέπει απαραιτήτως να ελεγχθεί!
Τι να κάνετε
- Ελαττώστε τους παράγοντες που προκαλούν χρόνια λαρυγγίτιδα, αν θέλετε να γίνετε καλά
- Ζητήστε βοήθεια προκειμένου να κόψετε το κάπνισμα και το αλκοόλ
- Μιλήστε λιγότερο, σιγανότερα και χωρίς ένταση
- Ελέγξετε τα φάρμακα που παίρνετε, υπάρχει πιθανότητα να σας προκαλούν ξηρότητα στον λάρυγγα
- Μην «καθαρίζετε» με δύναμη το λαιμό σας αλλά πιείτε λίγο νερό
- Ελέγξτε αν πάσχετε από Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, αλλερική ρινίτιδα ή χρόνια παραρρινοκολπίτιδα (ιγμορίτιδα)
- Αν η δουλειά σας απαιτεί να μιλάτε πολύ (καθηγητές, πωλητές, τραγουδιστές, εκφωνητές) ή δυνατά (εργασία σε χώρο με θόρυβο), βρείτε τρόπο να μειώσετε την κόπωση των χορδών σας, ακόμα κι αν χρειαστεί να αλλάξετε δουλειά
- Να πίνετε καθημερινά πολύ νερό.
Τι να μην κάνετε
Μη βρίσκετε δικαιολογίες για να αποφύγετε την εξέταση από τον Ωτορινολαρυγγολόγο, ειδικά αν καπνίζετε και η βραχνάδα διαρκεί πάνω από 7 μέρες. Η έγκαιρη εξέταση του λάρυγγα μπορεί να αποβεί σωτήρια.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Με λαρυγγοσκόπιο οπτικών ινών βλέπουμε στο monitor τον λάρυγγα του ασθενούς και δείχνουμε και στον ίδιο την εικόνα του συγκριτικά με έναν φυσιολογικό λάρυγγα.
Εξηγούμε τη σωστή στρατηγική θεραπείας, δηλαδή την αποφυγή των παραγόντων που προκαλούν τη λαρυγγίτιδα, την αναγκαία «οικονομία φωνής» και προχωρούμε στη χορήγηση της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής. Παρακολουθούμε την ανταπόκριση στη θεραπεία και αν δεν υποχωρήσει το πρόβλημα, τότε είναι απαραίτητη η βιοψία για τον αποκλεισμό της κακοήθειας.
Χρόνια Αμυγδαλίτιδα
Κάθε φορά που το παιδί παθαίνει οξεία αμυγδαλίτιδα, οι αμυγδαλές πρήζονται, κοκκινίζουν και μαζεύουν πύον. Σε πολλά παιδιά, η αμυγδαλίτιδες είναι πολύ συχνές.
Αν μάλιστα, η οξεία αμυγδαλίτιδα δεν αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, οι αμυγδαλές συγκρατούν μέσα τους μικρόβια. Έτσι, κάθε φορά που μειώνεται η αντίσταση του οργανισμού (π.χ. αφυδάτωση, έκθεση σε κρύο, κρυολόγημα), τα μικρόβια αυτά μολύνουν και πάλι τις αμυγδαλές, προκαλώντας συνεχώς, ξανά και ξανά οξεία αμυγδαλίτιδα.
Συνεπώς, πλέον οι αμυγδαλές αντί να αποτελούν όργανο προστασίας από λοιμώξεις, έχουν μετατραπεί στην αιτία των λοιμώξεων, όπως ακριβώς ένα…σφουγγάρι που βουτήχτηκε μέσα σε λάδι και πλέον όχι μόνο δεν καθαρίζει, αλλά βρωμίζει κιόλας!
Αυτή η κατάσταση ονομάζεται Χρόνια Αμυγδαλίτιδα. κάθε φορά που υπάρχει έξαρση, πέρα από τον πόνο και τον πυρετό, η χρόνια αμυγδαλίτιδα προκαλεί και ένα μόνιμο αίσθημα κόμπου στον λαιμό, συνεχώς διογκωμένους αδένες και πολύ δύσοσμη αναπνοή, ενώ μπορεί να προκαλέσει ακόμα και βλάβες στα νεφρά, στις αρθρώσεις και στην καρδιά του παιδιού.
Η χρόνια αμυγδαλίτιδα, επειδή προκαλεί σχεδόν πάντα ταυτόχρονη διόγκωση των αμυγδαλών (υπερτροφία), δημιουργεί και προβλήματα στην αναπνοή, ροχαλητό και άπνοιες.
Ο Μύθος
«Οι αμυγδαλές είναι φίλτρο. Για κάποιο λόγο τις έχουμε, δεν νομίζω πώς πρέπει να αφαιρούνται» ή «Μου είπαν να μη βγουν τις αμυγδαλές, παρόλο που το παιδί μου είναι συνέχεια άρρωστο, παίρνει αντιβιώσεις/ροχαλίζει/κάνει άπνοιες».
Η Αλήθεια
Αν το παιδί έχει χρόνια αμυγδαλίτιδα, η λειτουργία των αμυγδαλών έχει καταστραφεί οριστικά. οι αμυγδαλές πλέον αποτελούν εστία μικροβίων για το σώμα και πηγή πρόκλησης αυτοάνοσων νοσημάτων. Yπάρχουν καθιερωμένες οδηγίες/Iατρικές Eνδείξεις από την Aμερικανική Aκαδημία Ωτορινολαρυγγολογίας για το πώς πρέπει να αντιμετωπιζεται η χρόνια αμυγδαλίτιδα και αν θέλετε αποδεδειγμένα να κάνετε το καλύτερο για το παιδί σας, πρέπει να τις ακολουθήσετε κατά γράμμα. Όταν πληρούνται οι ιατρικές ενδείξεις για την αφαίρεση των αμυγδαλών, ανεξάρτητα από τα πιστεύω, τις απόψεις και τις «επιθυμίες» των μη ειδικών, ο Ωτορινολαρυγγολόγος θα σας εξηγήσει τι ακριβώς πρέπει να γίνει. Να θυμάστε πως ο οργανισμός του παιδιού μπορεί να καταπολεμά με την ίδια αποτελεσματικότητα τις λοιμώξεις και χωρίς τις αμυγδαλές, ειδικά αν οι αμυγδαλές έχουν «χαλάσει»!
Τι να κάνετε
Αν έχετε παιδί και παθαίνει πολύ συχνά αμυγδαλίτιδες, δεν αναπνέει καλά, ροχαλίζει, είναι υποτονικό και συχνά άρρωστο, πρέπει να το δει ο Ωτορινολαρυγγολόγος.
Έχει αποδειχθεί πως τα παιδιά από τα οποία αφαιρέθηκαν οι αμυγδαλές βάσει των επίσημων ιατρικών ενδείξεων, έχουν καλύτερη ποιότητα ζωής, καλύτερη σωματική ανάπτυξη, λιγότερες διαταραχές ύπνου, λιγότερες λοιμώξεις, μικρότερη κατανάλωση αντιβιοτικών και φυσικά, λιγότερες επισκέψεις στον ιατρό.
Τι να μην κάνετε
Μη δίνετε από μόνοι σας αντιβιοτικά ή σιρόπια στο παιδί σας αν έχει αμυγδαλίτιδα. Επίσης, δεν πρέπει να υποβιβάζετε, αλλά ούτε και να μεγεθύνετε τα προβλήματα των αμυγδαλών. Μην κάνετε τις αμυγδαλές «εξιλαστήρια θύματα» για προβλήματα υγείας που στην πραγματικότητα δεν σχετίζονται με αυτές. Μόνο ο ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγο γνωρίζει να σας πει την αλήθεια.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Αφού εξετάσουμε το παιδί, ανάλογα με τη συχνότητα και τη βαρύτητα των επεισοδίων αμυγδαλίτιδας, εξηγούμε στους γονείς τις επίσημες Iατρικές Eνδείξεις της Αμερικανικής Ακαδημίας Ωτορινολαρυγγολογίας για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί σωστά η χρόνια αμυγδαλίτιδα που ταλαιπωρεί το παιδί.
Παρακάτω αναγράφονται οι απόλυτες ενδείξεις αμυγδαλεκτομής σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ωτορινολαρυγγολογίας.
Απόλυτη ένδειξη στην Ιατρική σημαίνει πως έστω και ένα από τα παρακάτω να συμβαίνει, το να γίνει η επέμβαση (στην προκειμένη περίπτωση η αμυγδαλεκτομή) είναι πάντοτε πιο ωφέλιμο για το παιδί σας από το να μην γίνει η επέμβαση:
- 3 ή περισσότερα επεισόδια ανά έτος παρά την εφαρμοζόμενη φαρμακευτική αγωγή
- υπερτροφία αμυγδαλών που προκαλεί απόφραξη της αναπνευστικής οδού
- περιαμυγδαλικό απόστημα
- υποψία νεοπλασίας
- δύσοσμη στοματική αναπνοή οφειλόμενη σε χρόνια αμυγδαλίτιδα
Γενικά δεν πρέπει να υπάρχει βιασύνη για την πραγματοποίηση μιας επέμβασης, αλλά θα πρέπει να γίνεται μετά από σωστή εκτίμηση και αναμονή για την αξιολόγηση της συντηρητικής αγωγής. Η ηρεμία είναι πάντα ο καλύτερος σύμβουλος. Η περίοδος αναμονής δεν είναι χαμένος χρόνος ακόμα και αν το χειρουργείο τελικά πραγματοποιηθεί, αν σκεφτεί κανείς ότι οι τοπικές συνθήκες για την επέμβαση είναι οι καλύτερες δυνατές μετά από μια φαρμακευτική αγωγή.
Φαρυγγο-Λαρυγγική Παλινδρόμηση (ΦΑΛΑΠ)
Στην κοινή Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, τα υγρά του στομαχιού ανεβαίνουν από το στομάχι προς τα πάνω, μέχρι ψηλά στον οισοφάγο. Επειδή είναι όξινα, ερεθίζουν τον οισοφάγο και προκαλούν «καούρες», «ξινίλες» και «κάψιμο» πίσω από το στέρνο, στο στήθος.
Όταν τα υγρά αυτά φτάσουν ακόμα πιο ψηλά και κυλίσουν μπροστά, προς τον λάρυγγα, πλέον μιλάμε για τη φαρυγγο-λαρυγγική παλινδρόμηση (ΦΑΛΑΠ). O λάρυγγας, που μάλιστα είναι πολύ πιο ευαίσθητος από τον οισοφάγο στα οξέα των στομαχικών υγρών, ερεθίζεται, χωρίς, όμως, να πονάει ή να «καίει».
Ο ασθενής με ΦΑΛΑΠ έχει συμπτώματα που δεν θυμίζουν την τυπική παλινδρόμηση: δυσκολία να καταπιεί, βραχνάδα που έρχεται και φεύγει, συνεχές «φλέγμα» στoν λαιμό που δεν…βγαίνει, ξερόβηχα ή τάση για συχνό καθάρισμα του λαιμού, έναν συνεχή «κόμπο» ή αίσθημα ξένου σώματος στην κατάποση.
Στη ΦΑΛΑΠ, ο λάρυγγας είναι εσωτερικά «πρησμένος» (οίδημα), κόκκινος και με πολλές πηχτές εκκρίσεις. Aν δεν αντιμετωπιστεί, η ΦΑΛΑΠ μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα. Αν μάλιστα η ΦΑΛΑΠ είναι βαριάς μορφής και έχει μείνει αθεράπευτη για χρόνια, μπορεί να προκληθεί άσθματική Βρογχίτιδα, εισρόφηση και σπάνια ακόμα και καρκίνος του φάρυγγα ή του λάρυγγα.
Ο Μύθος
«Δεν μπορεί να έχω παλινδρόμηση, αφού δεν έχω καούρες ή ρεψίματα» ή «Δεν έχω πρόβλημα με το στομάχι μου, έναν κόμπο στον λαιμό έχω μόνο».
Η Αλήθεια
Σχεδόν 1 στους 4 Έλληνες έχει συμπτώματα ΦΑΛΑΠ, αλλά μόνο το 10% γνωρίζει από τι ακριβώς πάσχει και κάνει κάτι για αυτό. Πολλοί ασθενείς με ΦΑΛΑΠ δεν παραπονιούνται για καούρες, επειδή τα υγρά του στομαχιού φτάνουν γρήγορα στον λάρυγγα, πριν καν ενοχλήσουν τον οισοφάγο. επιπρόσθετα, επειδή τα συμπτώματα είναι διαφορετικά από εκείνα της κοινής Γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης και οι ενοχλήσεις στον λαιμό είναι ασαφείς, σπάνια αξιολογούνται σωστά από τον ιατρό που δεν είναι Ωτορινολαρυγγολόγος.
Τι να κάνετε
Αν έχετε έστω και ένα από τα παραπάνω συμπτώματα, πρέπει να σας δει σύντομα ένας Ωτορινολαρυγγολόγος. Οι αλλαγές που θα πρέπει να κάνετε στη διατροφή σας και στον τρόπο ζωής σας είναι μερικές φορές δραστικές, αλλά απολύτως απαραίτητες, διότι αν η ΦΑΛΑΠ μείνει αθεράπευτη, είναι αρκετά επικίνδυνη, ακόμα και για εμφάνιση κάποιου καρκίνου στην περιοχή!
Τι να μην κάνετε
Μην αγνοήσετε τα συμπτώματα και μην υποβιβάσετε το πρόβλημα. Κυρίως:
- Μη φοράτε σφιχτά ρούχα και ζώνες
- Μην τρώτε βιαστικά, «αρπαχτά» και ακανόνιστα γεύματα
- Αν καπνίζετε, κόψτε το!
- Περιορίστε τα λιπαρά, το κόκκινο κρέας και το βούτυρο, αποφύγετε τα τηγανητά, τη σοκολάτα, τα τυριά και τα αυγά
- Μην πίνετε πολύ νερό με το βραδυνό φαγητό ή πριν ξαπλώσετε
- Μην ξαπλώνετε αμέσως μετά το φαγητό.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Η εξέταση περιλαμβάνει πλήρη Ωτορινολαρυγγολογικό έλεγχο, ενδοσκόπηση του λάρυγγα και καταγραφή της εικόνας για σύγκριση πριν και μετά τη φαρμακευτική αγωγή.
Πλέον, με μία απλή εξέταση χαμηλού κόστους, τη φαρυγγική Πεχαμετρία (pHmetry), μετράμε με ακρίβεια την ποσότητα και την οξύτητα παλινδρόμησης των υγρών του στομάχου στο φάρυγγα.
Η ΦΑΛΑΠ έχει την τάση να υποτροπιάζει και χρειάζεται η αγωγή να δίνεται κατά τακτικά διαστήματα ενώ σπάνια μπορεί να απαιτηθεί να επέμβουμε ακόμα και χειρουργικά.
Φάρυγγας/Αμυγδαλές
Οι αμυγδαλές είναι μέρος του ανοσοποιητικού μας συστήματος, δηλαδή της φυσικής άμυνας του σώματος ενάντια στους μικροοργανισμούς και οφείλουν το όνομά τους στο σχήμα τους, που είναι σαν αμύγδαλο.
Ο ρόλος τους είναι σημαντικός μέχρι την ηλικία των 6-7 ετών και αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας ενάντια στους «εισβολείς» που προσπαθούν να μπουν στον οργανισμό από το στόμα και τη μύτη. Η θέση που βρίσκονται οι αμυγδαλές είναι στρατηγική, ώστε να μπορούν να κάνουν «δειγματοληψία» των μικροβίων που μπαίνουν στον οργανισμό με τις τροφές και με την αναπνοή, προκειμένου να παράγουν συνεχώς αντισώματα.
Οι αμυγδαλές συμμετέχουν στην ολοκλήρωση και ωρίμανση του ανοσοποιητικού συστήματος μέχρι την ηλικία των 6-7 ετών. Σταδιακά, ως την εφηβεία, ο ρόλος τους ολοκληρώνεται και σε κανονικές συνθήκες μικραίνουν σε μέγεθος, ενώ στον ενήλικο, οι μαδαλές σταδιακά ατροφούν και δεν συμμετέχουν πλέον στην άμυνα.
Όταν οι αμυγδαλές μολυνθούν, προκαλείται η οξεία αμυγδαλίτιδα. Η οξεία αμυγδαλίτιδα είναι μεταδοτική με τα σταγονίδια του σάλιου, με τον βήχα και το φτέρνισμα. Συνήθως προσβάλλονται τα παιδιά στο σχολείο, όπου μπορεί η νόσος να πάρει μορφή επιδημίας. Σχεδόν πάντοτε (90%) η αρχική αιτία της οξείας αμυγδαλίτιδας είναι μια ίωση που κάνει τις αμυγδαλές πιο «ευαίσθητες», με αποτέλεσμα να μολύνονται με κάποιο από τα μικρόβια που φυσιολογικά υπάρχει στο ανθρώπινο στόμα.
Ο ασθενής νιώθει εξαντλημένος, πονάει όλο το σώμα του και δεν μπορεί να καταπιεί. Ο πόνος, μάλιστα, μπορεί να «χτυπάει» στα αυτιά, να εμφανίζεται πυρετός 39-40οC, ενώ είναι πιθανό να υπάρχει πύον στις αμυγδαλές, να είναι πρησμένοι οι αδένες στον λαιμό και να μυρίζει έντονα η αναπνοή του ασθενούς.
Ο Μύθος
«Έχουν πρηστεί οι αμυγδαλές μου. Τις πιάνω εξωτερικά στον λαιμό μου, αλλά δεν ανησυχώ πολύ, θα κάνω γαργάρες να μου περάσει».
Η Αλήθεια
Η οξεία αμυγδαλίτιδα δεν πρέπει ποτέ να αντιμετωπίζεται πρόχειρα ή επιπόλαια!
Κάθε παιδί και ενήλικος με πονόλαιμο, δυσκαταποσία και πυρετό πρέπει να εξετάζεται από Ωτορινολαρυγγολόγο, διότι, αν η λοίμωξη είναι βαριά, μπορεί να έχει σοβαρές επιπλοκές, όπως Περιαμυγδαλικό Απόστημα, φλεγμονή των αρθρώσεων, των νεφρών και της καρδιάς. Σε κάθε περίπτωση, απαιτείται αντιβίωση για τουλάχιστον 10 μέρες, για να μη δημιουργούνται ανθεκτικά στελέχη μικροβίων. Οι γαργάρες δεν έχουν καμία θεραπευτική αξία, μόνο ανακουφιστική, ίσως. Τέλος, αυτό που πιάνει κανείς εξωτερικά είναι οι «πρησμένοι» λεμφαδένες (που πρήζονται, όμως, από δεκάδες αιτίες), όχι οι αμυγδαλές!
Τι να κάνετε
Ξεκουραστείτε μερικές μέρες στο κρεβάτι σας και αφήστε τις φυσικές αμυντικές δυνάμεις του οργανισμού να αντιμετωπίσουν τη λοίμωξη. Πιείτε πολύ νερό και φάτε παγωμένα, μαλακά φαγητά. Θα πρέπει απαραιτήτως να σας εξετάσει Ωτορινολαρυγγολόγος και να αποκλειστεί το περιαμυγδαλικό απόστημα, δηλαδή η συλλογή πύου πίσω από την αμυγδαλή, διότι το πύον αυτό μπορεί σε λίγες ώρες να επεκταθεί και σε άλλες περιοχές (λαιμό ή και θώρακα) και να απειλήσει ακόμα και τη ζωή.
Τι να μην κάνετε
Μη βγάζετε διάγνωση μόνος σας, μην παίρνετε αντιβιοτικά και μη χάνετε χρόνο σε άσκοπες εξετάσεις αίματος, πριν σας δει ο Ωτορινολαρυγγολόγος. Αυτός ξέρει πώς να αντιμετωπίσει κάθε περιστατικό γρήγορα, χωρίς να ταλαιπωρείται άσκοπα ο ασθενής και χωρίς να κινδυνέψει από επιπλοκές.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Με την εξέταση και με την εμπειρία του ο Ωτορινολαρυγγολόγος μπορεί να αποκλείσει το περιαμυγδαλικό απόστημα και να δώσει την κατάλληλη αγωγή στον ασθενή για να γίνει γρήγορα καλά, με τη μικρότερη δυνατή ταλαιπωρία.
Φαρμακευτική Ρινίτιδα
Το μπούκωμα και η καταρροή της μύτης είναι πολύ ενοχλητικές καταστάσεις. Αρκεί να ρωτήσετε κάποιον που πάσχει από αυτά! Είτε οφείλονται σε κρυολόγημα, σε παραρρινοκολπίτιδα ή σε αλλεργία, όταν κάποιος δεν μπορεί να αναπνεύσει από τη μύτη, νιώθει πως πνίγεται και ψάχνει κάποιο spray για να ανακουφιστεί!
Τα τοπικά αποσυμφορητικά sprays μπορούν να δώσουν άμεση λύση και πραγματικά «ξεβουλώνουν» τη μύτη γρήγορα και αποτελεσματικά. Οι διαφημίσεις στην τηλεόραση λένε (αυτή τη φορά) την αλήθεια! Όχι όμως oλόκληρη την αλήθεια! Δεν αναφέρουν τις πολύ συχνές παρενέργειες!
Η ανακούφιση που νιώθει κανείς με τα τοπικά αποσυμφορητικά είναι τόσο μεγάλη που δυσκολεύεται να σταματήσει τη χρήση τους και καταλήγει να κάνει κατάχρηση. Τότε ξεκινάει ένας φαύλος κύκλος: ενώ το κρυολόγημα έχει περάσει, η μύτη έχει «εθιστεί» στο αποσυμφορητικό και αν ο ασθενής δεν το χρησιμοποίει καθημερινά, η μύτη παθαίνει «στερητικό σύνδρομο» και βουλώνει χωρίς λόγο! Ο ασθενής τότε αναγκάζεται να βάζει ολοένα και πιο μεγάλη δόση αποσυμφορητικού, ολοένα και πιο συχνά και τελικά καταλήγει να προκαλεί Φαρμακευτική Ρινίτιδα, δηλαδή συνεχές μπούκωμα που οφείλεται στην κατάχρηση των αποσυμφορητικών και που ανακουφίζεται μόνο με και μεγαλύτερες αλλά και συχνότερες δόσεις αποσυμφορητικού. Ένας φαύλος κύκλος!
Επιπλέον, προκαλείται και μόνιμη υπερτροφία των ρινικών κογχών, που τελικά απαιτεί επέμβαση για να διορθωθεί. Τέλος, κάποιοι εμφανίζουν ταχυκαρδία, αρρυθμίες, ακόμα και υπέρταση από τα αποσυμφορητικά.
Ο Μύθος
«Δεν χρησιμοποιώ το spray πολλές φορές, 1-2 φορές τη μέρα μόνο, εδώ και μήνες, αλλά δεν έχω πρόβλημα» ή «Έχω σοβαρό πρόβλημα αναπνοής και μόνο με το spray μπορώ να αναπνεύσω».
Η Αλήθεια
Η Φαρμακευτική Ρινίτιδα ξεκινάει να δημιουργείται ήδη 5-6 ημέρες αφότου έχει αρχίσει να χρησιμοποίει κάποιος το αποσυμφορητικό spray. Μετά από τις 7-8 μέρες, αρχίζει να γίνεται τοπική ζημιά και ξεκινάει ο φαύλος κύκλος. Είτε κάποιος βάζει το spray μία είτε 10 φορές τη μέρα, αν το χρησιμοποιεί πάνω από μια εβδομάδα, θα δυσκολευτεί πολύ να το διακόψει, διότι η μύτη του θα έχει «εθιστεί».
Η δικαιολογία πως κάποιος «έχει πρόβλημα», όπως σκολίωση διαφράγματος, υπερτροφικές κόγχες, κτλ. προκειμένου να κάνει κατάχρηση αποσυμφορητικών είναι σαν να λέει πως…πίνει γιατί έχει πρόβλημα με το αλκοόλ!
Πρέπει να λύσει κανείς το αρχικό πρόβλημα και όχι να το αναβάλλει συνεχίζοντας μια καταστροφική συνήθεια. Η ανακούφιση που προσφέρουν τα αποσυμφορητικά sprays είναι πράγματι σημαντική. Έχει, όμως, κόστος στην υγεία σας!
Τι να κάνετε
Για να αποφύγετε τη Φαρμακευτική Ρινίτιδα, ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες του ειδικού Ωτορινολαρυγγολόγου και κανενός άλλου. Ξεχάστε τι σας λένε φίλοι, γνωστοί και άλλοι «ειδικοί».
Αν από τα παραπάνω υποπτεύεστε πως πάσχετε από Φαρμακευτική Ρινίτιδα, πρέπει να μιλήσετε με έναν Ωτορινολαρυγγολόγο. Μπορεί να σας βοηθήσει σταδιακά να σταματήσετε τη χρήση των αποσυμφορτητικών sprays, χωρίς άσκοπη ταλαιπωρία.
Τι να μην κάνετε
Μη χρησιμοποιείτε αποσυμφορητικά sprays χωρίς συνταγή και τις σαφείς οδηγίες του ειδικού Ωτορινολαρυγγολόγου. Διακόψτε τα sprays μετά από 6-7 ημέρες χρήσης και αν ακόμα δεν είστε εντελώς καλά από το μπούκωμα, πρέπει να επισκεφτείτε ξανά τον Ωτορινολαρυγγολόγο σας.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Με στενή παρακολούθηση και στοχευμένη εναλλακτική αγωγή, καταφέρνουμε σχεδόν πάντα να «σπάσουμε» τον φαύλο κύκλο και να διακόψει ο ασθενής το αποσυμφορητικό spray χωρίς να ταλαιπωρηθεί από μπούκωμα κατά τη διάρκεια της «απεξάρτησης».
Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί και μικρή «επιδιόρθωση» των κογχών ή διόρθωση κάποιου άλλου ανατομικού προβλήματος που μπορεί να προϋπήρχε.
Υπερτροφία Αμυγδαλών
Οι υγιείς αμυγδαλές είναι σχεδόν κρυμμένες στα πλάγια, στο βάθος του στόματος. Όταν μολυνθούν (οξεία αμυγδαλίτιδα), πρήζονται, «κοκκινίζουν» και πονάνε, ενώ όταν περάσει η λοίμωξη και η φλεγμονή, επανέρχονται στο αρχικό τους μέγεθος.
Όταν, όμως, οι αμυγδαλίτιδες είναι συχνές, προκαλούνται ανεπανόρθωτες βλάβες, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται μόνιμες μικρο-ουλές στον αμυγδαλικό ιστό που δεν επιτρέπουν στις αμυγδαλές να επανέλθουν στο αρχικό τους μέγεθος. Σταδιακά, ο ενεργός ιστός της αμυγδαλής χάνει τις ιδιότητές του και καταλήγει μια διογκωμένη ουλώδης μάζα, μέσα στην οποία παγιδεύονται και «παραμονεύουν» μικρόβια, που σε κάθε ευκαιρία μείωσης της άμυνας (π.χ. στρες, ασιτία, αφυδάτωση, ερεθισμός από καπνό, κρυολόγημα) θα προκαλέσουν ξανά οξεία αμυγδαλίτιδα.
Τις περισσότερες φορές, οι αμυγδαλές που παραμένουν συνεχώς διογκωμένες λόγω των μικρο-ουλών, καταλήγουν να γίνονται τεράστιες σε μέγεθος. Όταν, μάλιστα, φτάσουν να ακουμπούν η μια την άλλη, κλείνουν την είσοδο του φάρυγγα, με αποτέλεσμα να δυσκολεύουν την κατάποση. Ακόμα χειρότερα, όμως, δυσκολεύουν την αναπνοή, προκαλούν απόφραξη της αναπνοής στον ύπνο και ροχαλητό. Επιπλέον, στις κρύπτες των υπερτροφικών αμυγδαλών εγκλωβίζονται νεκρά κύτταρα και τροφές που προκαλούν έντονη κακοσμία στην αναπνοή και τελικά, ακόμα και διαπροσωπικά προβλήματα.
Στους ενηλίκους δεν υπάρχουν φυσιολογικά υπερτροφικές αμυγδαλές. Όταν είναι μεγάλες και εξέχουν προς το κέντρο του στόματος, είναι πάντοτε παθολογική η αιτία.
Ο Μύθος
«Είμαι πολύ μεγάλος σε ηλικία για να βγάλω τις αμυγδαλές μου. Δεν πειράζει που είναι μεγάλες, δεν έχω κάποιο πρόβλημα».
Η Αλήθεια
Όταν υπάρχει παθολογική Υπερτροφία Αμυγδαλών, ο ιστός και η λειτουργία τους έχουν καταστραφεί και δεν πρόκειται να μικρύνουν ποτέ ξανά. Αν δεν αφαιρεθούν, θα συνεχίσουν να προκαλούν συχνές μολύνσεις και ροχαλητό, ο ασθενής θα ταλαιπωρείται από ασθένειες και από τις επιπτώσεις του κακού ύπνου, ενώ θα έχει συνεχώς απουσίες από την εργασία του. Εφόσον λοιπόν πληρούνται οι επίσημες Ιατρικές Ενδείξεις για την Αμυγδαλεκτομή, η ηλικία του ασθενούς δεν παίζει ρόλo. Αν οι αμυγδαλές πρέπει να βγουν, βγαίνουν σε κάθε ηλικία!
Εφόσον υπάρχουν οι επιστημονικές ενδείξεις, η ηλικία του ασθενούς δεν παίζει ρόλο στην απόφαση για αμυγδαλεκτομή. Η διστακτικότητά μας για την αφαίρεση των αμυγδαλών στην παιδική ηλικία είναι δεδομένη και τα κριτήριά μας είναι πιο αυστηρά στις μικρές παρά στις μεγάλες ηλικίες. Τα παιδιά όμως που έχουν υποβληθεί σε αμυγδαλεκτομή δεν υστερούν από πλευράς ανοσοποιητικού συστήματος και μόνον όφελος έχουν.
Τι να κάνετε
Σταθείτε μπροστά στον καθρέπτη, ανοίξτε το στόμα και αν βλέπετε τις αμυγδαλές να εξέχουν αρκετά προς το κέντρο, πρέπει να επισκεφτείτε έναν ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο. Ακόμα και αν δεν έχετε συχνές αμυγδαλίτιδες, μπορεί να υπάρχουν επιπτώσεις από τις υπερτροφικές αμυγδαλές που δεν φανταζόσασταν, όπως προβλήματα στα δόντια, στην καρδιά, στα νεφρά κ.α.
Ειδικά αν η μια αμυγδαλή είναι σημαντικά μεγαλύτερη από την άλλη, θα πρέπει να αποκλειστεί η πιθανότητα κάποιου όγκου της αμυγδαλής.
Τι να μην κάνετε
Μην δίνεται καμία σημασία σε «πατροπαράδοτες» απόψεις μη ειδικών, όπως είναι οι συγγενείς, οι φίλοι, ακόμα και αν εργάζονται στο χώρο της Υγείας. Στην Ελλάδα όλοι έχουν «άποψη», όμως, μόνον ο ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος γνωρίζει να σας πει τι πρέπει να γίνει σε περίπτωση που έχετε υπερτροφικές αμυγδαλές. Πλέον υπάρχουν καθιερωμένες Ιατρικές Ενδείξεις από την Αμερικανική Ακαδημία Ωτορινολαρυγγολογίας για το πότε και πώς πρέπει να αντιμετωπιστούν οι υπερτροφικές αμυγδαλές και τις οποίες θα σας εξηγήσει ο Ωτορινολαρυγγολόγος σας.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Γίνεται πλήρης Ωτορινολαρυγγολογική εξέταση και σύμφωνα με το ιστορικό και την εικόνα των αμυγδαλών του ασθενούς, εξηγούμε τις θεραπευτικές επιλογές που υπάρχουν. Σε Αμυγδαλεκτομή προχωράμε μόνο όταν υπάρχει Απόλυτη Ένδειξη (το χειρουργείο πρέπει να γίνει το συντομότερο και σε κάθε περίπτωση) ενώ όταν υπάρχει Σχετική Ένδειξη ο ιατρός θα κρίνει την κάθε περίπτωση ξεχωριστά και θα αποφανθεί αν ο ασθενής θα έχει µεγαλύτερο όφελος στην υγεία του εφόσον γίνει η Αμυγδαλεκτομή.
Ενδείξεις αμυγδαλεκτομής (για ενήλικες και παιδιά) σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ωτορινολαρυγγολογίας. (αρκεί να ισχύει έστω και ένα):
- 3 ή περισσότερα επεισόδια ανά έτος παρά την εφαρμοζόμενη φαρμακευτική αγωγή
- υπερτροφία αμυγδαλών που προκαλεί απόφραξη της αναπνευστικής οδού
- περιαμυγδαλικό απόστημα
- υποψία νεοπλασίας
- δύσοσμη στοματική αναπνοή οφειλόμενη σε χρόνια αμυγδαλίτιδα
Γενικά δεν πρέπει να υπάρχει βιασύνη για την πραγματοποίηση μιας επέμβασης, αλλά θα πρέπει να γίνεται μετά από σωστή εκτίμηση και αναμονή για την αξιολόγηση της συντηρητικής αγωγής. Η ηρεμία είναι πάντα ο καλύτερος σύμβουλος. Η περίοδος αναμονής δεν είναι χαμένος χρόνος ακόμα και αν το χειρουργείο τελικά πραγματοποιηθεί, αν σκεφτεί κανείς ότι οι τοπικές συνθήκες για την επέμβαση είναι οι καλύτερες δυνατές μετά από μια φαρμακευτική αγωγή.
Ρινικοί Πολύποδες
Οι Ρινικοί Πολύποδες είναι σε σχήμα και χρώμα σαν μικρές (ή και μεγάλες) ρώγες από λευκό σταφύλι και δημιουργούνται με άγνωστο μηχανισμό. Η αλλεργία, οι ιογενείς, οι βακτηριακές και οι μυκητιασικές λοιμώξεις, καθώς και η ατμοσφαιρική ρύπανση έχουν όλα ενοχοποιηθεί ως πιθανά αίτια των πολυπόδων. Όμως, κανείς δεν ξέρει με σιγουριά πώς και γιατί δημιουργούνται.
Οι Ρινικοί Πολύποδες έχουν ανοιχτό χρώμα, είναι λείοι και γυαλιστεροί, δεν προκαλούν πόνο, αφού δεν έχουν νεύρα και συχνά εμφανίζονται ταυτόχρονα και στις δύο ρινικές κοιλότητες.
Στα αρχικά στάδια είναι μικροί, αλλά έχουν την τάση να μεγαλώνουν συνεχώς. Πολλές φορές μεγαλώνουν τόσο πολύ που η μύτη κλείνει τελείως, ενώ αν κανείς συνεχίσει να τους «παραμελεί», γεμίζουν πλήρως τα ιγμόρεια και τις άλλες κοιλότητες του προσώπου, προκαλώντας έντονα προβλήματα.
Εξαιτίας του όγκου τους, που αυξάνεται διαρκώς, αλλά και των άφθονων εκκρίσεων που παράγουν, ο ασθενής δεν αναπνέει καλά και τελικά η μύτη «κλείνει» τελείως.
Οι περισσότεροι ασθενείς που πάσχουν από ρινικούς πολύποδες έχουν χάσει την όσφρηση τους, αναφέρουν προβλήματα ύπνου και ροχαλητό, κόπωση στη διάρκεια της ημέρας, πονοκεφάλους, δυσκολία στην ομιλία και σημαντική μείωση της ποιότητας ζωής.
Ευτυχώς, οι ίδιοι οι ρινικοί πολύποδες δε μεταλλάσσονται ποτέ σε καρκίνο!
Ο Μύθος
«Δεν αφαιρώ τους πολύποδες που έχω γιατί άκουσα πως πάντοτε ξαναβγαίνουν».
Η Αλήθεια
Παλαιότερα, οι πολύποδες αφαιρούνταν με απλό…ξερίζωμα (Πολυπεκτομή), με αποτέλεσμα να ξαναβγαίνουν και να ταλαιπωρείται ξανά ο ασθενής.
Η σύγχρονη ενδοσκοπική χειρουργική αφαίρεση των Ρινικών Πολυπόδων (επέμβαση FESS) είναι πολύ λεπτομερής και εξελιγμένη. Χρησιμοποιούνται ειδικά ενδοσκόπια και μικρο εργαλεία που μας επιτρέπουν να φτάσουμε σε κάθε γωνία του εσωτερικού της μύτης και να καθαρίσουμε με ασφάλεια και ακρίβεια τους πολύποδες, ακόμα και μέσα από τα ιγμόρεια και τις υπόλοιπες κοιλότητες του προσώπου. Απαραίτητη είναι η μετεγχειρητική παρακολούθηση του ασθενούς, ανά τρίμηνο, ώστε πιθανές υποτροπές να αντιμετωπίζονται έγκαιρα με απλά μέσα.Δεν μπορούμε, όμως, να αποκλείσουμε με 100% σιγουριά τη μελλοντική υποτροπή.
Τι να κάνετε
Αν δεν έχετε όσφρηση ή αν έχει μειωθεί η γεύση σας, αν νιώθετε τη μύτη σας μπουκωμένη και δεν μπορείτε να αναπνεύσετε καλά, αν ροχαλίζετε και έχετε προβλήματα στον ύπνο, πρέπει να σας δει ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος. Μπορεί να έχετε ρινικούς πολύποδες. Δυστυχώς, μόνος σας δεν μπορείτε να κάνετε κάτι. Ο Ωτορινολαρυγγολόγος σας, όμως, ξέρει πώς να σας κάνει καλά.
Τι να μην κάνετε
Μη χρησιμοποιείτε αποσυμφορητικά sprays, αν η μύτη σας είναι συνέχεια βουλωμένη. Όχι μόνο δε βοηθάνε αλλά κάνουν και ζημιά, αφού προκαλούν Φαρμακευτική Ρινίτιδα. Αντιθέτως, τα sprays κορτικοστεροειδών είναι πολύ χρήσιμα, ειδικά μετά από την Ενδοσκοπική Πολυπεκτομή. Μην αναβάλλετε την επέμβαση αφαίρεσης των πολυπόδων, διότι ναι μεν οι ίδιοι οι πολύποδες δε μεταλλάσσονται σε καρκίνο, αλλά, δεν ξέρουμε τι μπορεί να κρύβεται από κάτω τους καμιά φορά.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Ελέγχουμε τη μύτη με ενδοσκόπηση και αν πράγματι υπάρχουν πολύποδες, εξατομικεύεται η αντιμετώπιση. Πάντοτε γίνεται και αλλεργιολογική εξέταση των ασθενών με ρινικούς πολύποδες, διότι μπορεί οι ασθενείς να πάσχουν από πολύποδες και αλλεργική ρινίτιδα, που πρέπει να αντιμετωπιστούν ταυτόχρονα.
Αρχικά, με spray κορτιζόνης μπορούμε να μικρύνουμε ή και να εξαλείψουμε τους πολύποδες. Αν συνεχίζει να μην αναπνέει άνετα ο ασθενής, τότε γίνεται αφαίρεση των πολυπόδων και η αναπνοή, συνεπώς και η ποιότητα ζωής του βελτιώνονται εντυπωσιακά.