Φαρμακευτική Ρινίτιδα
Το μπούκωμα και η καταρροή της μύτης είναι πολύ ενοχλητικές καταστάσεις. Αρκεί να ρωτήσετε κάποιον που πάσχει από αυτά! Είτε οφείλονται σε κρυολόγημα, σε παραρρινοκολπίτιδα ή σε αλλεργία, όταν κάποιος δεν μπορεί να αναπνεύσει από τη μύτη, νιώθει πως πνίγεται και ψάχνει κάποιο spray για να ανακουφιστεί!
Τα τοπικά αποσυμφορητικά sprays μπορούν να δώσουν άμεση λύση και πραγματικά «ξεβουλώνουν» τη μύτη γρήγορα και αποτελεσματικά. Οι διαφημίσεις στην τηλεόραση λένε (αυτή τη φορά) την αλήθεια! Όχι όμως oλόκληρη την αλήθεια! Δεν αναφέρουν τις πολύ συχνές παρενέργειες!
Η ανακούφιση που νιώθει κανείς με τα τοπικά αποσυμφορητικά είναι τόσο μεγάλη που δυσκολεύεται να σταματήσει τη χρήση τους και καταλήγει να κάνει κατάχρηση. Τότε ξεκινάει ένας φαύλος κύκλος: ενώ το κρυολόγημα έχει περάσει, η μύτη έχει «εθιστεί» στο αποσυμφορητικό και αν ο ασθενής δεν το χρησιμοποίει καθημερινά, η μύτη παθαίνει «στερητικό σύνδρομο» και βουλώνει χωρίς λόγο! Ο ασθενής τότε αναγκάζεται να βάζει ολοένα και πιο μεγάλη δόση αποσυμφορητικού, ολοένα και πιο συχνά και τελικά καταλήγει να προκαλεί Φαρμακευτική Ρινίτιδα, δηλαδή συνεχές μπούκωμα που οφείλεται στην κατάχρηση των αποσυμφορητικών και που ανακουφίζεται μόνο με και μεγαλύτερες αλλά και συχνότερες δόσεις αποσυμφορητικού. Ένας φαύλος κύκλος!
Επιπλέον, προκαλείται και μόνιμη υπερτροφία των ρινικών κογχών, που τελικά απαιτεί επέμβαση για να διορθωθεί. Τέλος, κάποιοι εμφανίζουν ταχυκαρδία, αρρυθμίες, ακόμα και υπέρταση από τα αποσυμφορητικά.
Ο Μύθος
«Δεν χρησιμοποιώ το spray πολλές φορές, 1-2 φορές τη μέρα μόνο, εδώ και μήνες, αλλά δεν έχω πρόβλημα» ή «Έχω σοβαρό πρόβλημα αναπνοής και μόνο με το spray μπορώ να αναπνεύσω».
Η Αλήθεια
Η Φαρμακευτική Ρινίτιδα ξεκινάει να δημιουργείται ήδη 5-6 ημέρες αφότου έχει αρχίσει να χρησιμοποίει κάποιος το αποσυμφορητικό spray. Μετά από τις 7-8 μέρες, αρχίζει να γίνεται τοπική ζημιά και ξεκινάει ο φαύλος κύκλος. Είτε κάποιος βάζει το spray μία είτε 10 φορές τη μέρα, αν το χρησιμοποιεί πάνω από μια εβδομάδα, θα δυσκολευτεί πολύ να το διακόψει, διότι η μύτη του θα έχει «εθιστεί».
Η δικαιολογία πως κάποιος «έχει πρόβλημα», όπως σκολίωση διαφράγματος, υπερτροφικές κόγχες, κτλ. προκειμένου να κάνει κατάχρηση αποσυμφορητικών είναι σαν να λέει πως…πίνει γιατί έχει πρόβλημα με το αλκοόλ!
Πρέπει να λύσει κανείς το αρχικό πρόβλημα και όχι να το αναβάλλει συνεχίζοντας μια καταστροφική συνήθεια. Η ανακούφιση που προσφέρουν τα αποσυμφορητικά sprays είναι πράγματι σημαντική. Έχει, όμως, κόστος στην υγεία σας!
Τι να κάνετε
Για να αποφύγετε τη Φαρμακευτική Ρινίτιδα, ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες του ειδικού Ωτορινολαρυγγολόγου και κανενός άλλου. Ξεχάστε τι σας λένε φίλοι, γνωστοί και άλλοι «ειδικοί».
Αν από τα παραπάνω υποπτεύεστε πως πάσχετε από Φαρμακευτική Ρινίτιδα, πρέπει να μιλήσετε με έναν Ωτορινολαρυγγολόγο. Μπορεί να σας βοηθήσει σταδιακά να σταματήσετε τη χρήση των αποσυμφορτητικών sprays, χωρίς άσκοπη ταλαιπωρία.
Τι να μην κάνετε
Μη χρησιμοποιείτε αποσυμφορητικά sprays χωρίς συνταγή και τις σαφείς οδηγίες του ειδικού Ωτορινολαρυγγολόγου. Διακόψτε τα sprays μετά από 6-7 ημέρες χρήσης και αν ακόμα δεν είστε εντελώς καλά από το μπούκωμα, πρέπει να επισκεφτείτε ξανά τον Ωτορινολαρυγγολόγο σας.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Με στενή παρακολούθηση και στοχευμένη εναλλακτική αγωγή, καταφέρνουμε σχεδόν πάντα να «σπάσουμε» τον φαύλο κύκλο και να διακόψει ο ασθενής το αποσυμφορητικό spray χωρίς να ταλαιπωρηθεί από μπούκωμα κατά τη διάρκεια της «απεξάρτησης».
Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί και μικρή «επιδιόρθωση» των κογχών ή διόρθωση κάποιου άλλου ανατομικού προβλήματος που μπορεί να προϋπήρχε.
Υπερτροφία Αμυγδαλών
Οι υγιείς αμυγδαλές είναι σχεδόν κρυμμένες στα πλάγια, στο βάθος του στόματος. Όταν μολυνθούν (οξεία αμυγδαλίτιδα), πρήζονται, «κοκκινίζουν» και πονάνε, ενώ όταν περάσει η λοίμωξη και η φλεγμονή, επανέρχονται στο αρχικό τους μέγεθος.
Όταν, όμως, οι αμυγδαλίτιδες είναι συχνές, προκαλούνται ανεπανόρθωτες βλάβες, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται μόνιμες μικρο-ουλές στον αμυγδαλικό ιστό που δεν επιτρέπουν στις αμυγδαλές να επανέλθουν στο αρχικό τους μέγεθος. Σταδιακά, ο ενεργός ιστός της αμυγδαλής χάνει τις ιδιότητές του και καταλήγει μια διογκωμένη ουλώδης μάζα, μέσα στην οποία παγιδεύονται και «παραμονεύουν» μικρόβια, που σε κάθε ευκαιρία μείωσης της άμυνας (π.χ. στρες, ασιτία, αφυδάτωση, ερεθισμός από καπνό, κρυολόγημα) θα προκαλέσουν ξανά οξεία αμυγδαλίτιδα.
Τις περισσότερες φορές, οι αμυγδαλές που παραμένουν συνεχώς διογκωμένες λόγω των μικρο-ουλών, καταλήγουν να γίνονται τεράστιες σε μέγεθος. Όταν, μάλιστα, φτάσουν να ακουμπούν η μια την άλλη, κλείνουν την είσοδο του φάρυγγα, με αποτέλεσμα να δυσκολεύουν την κατάποση. Ακόμα χειρότερα, όμως, δυσκολεύουν την αναπνοή, προκαλούν απόφραξη της αναπνοής στον ύπνο και ροχαλητό. Επιπλέον, στις κρύπτες των υπερτροφικών αμυγδαλών εγκλωβίζονται νεκρά κύτταρα και τροφές που προκαλούν έντονη κακοσμία στην αναπνοή και τελικά, ακόμα και διαπροσωπικά προβλήματα.
Στους ενηλίκους δεν υπάρχουν φυσιολογικά υπερτροφικές αμυγδαλές. Όταν είναι μεγάλες και εξέχουν προς το κέντρο του στόματος, είναι πάντοτε παθολογική η αιτία.
Ο Μύθος
«Είμαι πολύ μεγάλος σε ηλικία για να βγάλω τις αμυγδαλές μου. Δεν πειράζει που είναι μεγάλες, δεν έχω κάποιο πρόβλημα».
Η Αλήθεια
Όταν υπάρχει παθολογική Υπερτροφία Αμυγδαλών, ο ιστός και η λειτουργία τους έχουν καταστραφεί και δεν πρόκειται να μικρύνουν ποτέ ξανά. Αν δεν αφαιρεθούν, θα συνεχίσουν να προκαλούν συχνές μολύνσεις και ροχαλητό, ο ασθενής θα ταλαιπωρείται από ασθένειες και από τις επιπτώσεις του κακού ύπνου, ενώ θα έχει συνεχώς απουσίες από την εργασία του. Εφόσον λοιπόν πληρούνται οι επίσημες Ιατρικές Ενδείξεις για την Αμυγδαλεκτομή, η ηλικία του ασθενούς δεν παίζει ρόλo. Αν οι αμυγδαλές πρέπει να βγουν, βγαίνουν σε κάθε ηλικία!
Εφόσον υπάρχουν οι επιστημονικές ενδείξεις, η ηλικία του ασθενούς δεν παίζει ρόλο στην απόφαση για αμυγδαλεκτομή. Η διστακτικότητά μας για την αφαίρεση των αμυγδαλών στην παιδική ηλικία είναι δεδομένη και τα κριτήριά μας είναι πιο αυστηρά στις μικρές παρά στις μεγάλες ηλικίες. Τα παιδιά όμως που έχουν υποβληθεί σε αμυγδαλεκτομή δεν υστερούν από πλευράς ανοσοποιητικού συστήματος και μόνον όφελος έχουν.
Τι να κάνετε
Σταθείτε μπροστά στον καθρέπτη, ανοίξτε το στόμα και αν βλέπετε τις αμυγδαλές να εξέχουν αρκετά προς το κέντρο, πρέπει να επισκεφτείτε έναν ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο. Ακόμα και αν δεν έχετε συχνές αμυγδαλίτιδες, μπορεί να υπάρχουν επιπτώσεις από τις υπερτροφικές αμυγδαλές που δεν φανταζόσασταν, όπως προβλήματα στα δόντια, στην καρδιά, στα νεφρά κ.α.
Ειδικά αν η μια αμυγδαλή είναι σημαντικά μεγαλύτερη από την άλλη, θα πρέπει να αποκλειστεί η πιθανότητα κάποιου όγκου της αμυγδαλής.
Τι να μην κάνετε
Μην δίνεται καμία σημασία σε «πατροπαράδοτες» απόψεις μη ειδικών, όπως είναι οι συγγενείς, οι φίλοι, ακόμα και αν εργάζονται στο χώρο της Υγείας. Στην Ελλάδα όλοι έχουν «άποψη», όμως, μόνον ο ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος γνωρίζει να σας πει τι πρέπει να γίνει σε περίπτωση που έχετε υπερτροφικές αμυγδαλές. Πλέον υπάρχουν καθιερωμένες Ιατρικές Ενδείξεις από την Αμερικανική Ακαδημία Ωτορινολαρυγγολογίας για το πότε και πώς πρέπει να αντιμετωπιστούν οι υπερτροφικές αμυγδαλές και τις οποίες θα σας εξηγήσει ο Ωτορινολαρυγγολόγος σας.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Γίνεται πλήρης Ωτορινολαρυγγολογική εξέταση και σύμφωνα με το ιστορικό και την εικόνα των αμυγδαλών του ασθενούς, εξηγούμε τις θεραπευτικές επιλογές που υπάρχουν. Σε Αμυγδαλεκτομή προχωράμε μόνο όταν υπάρχει Απόλυτη Ένδειξη (το χειρουργείο πρέπει να γίνει το συντομότερο και σε κάθε περίπτωση) ενώ όταν υπάρχει Σχετική Ένδειξη ο ιατρός θα κρίνει την κάθε περίπτωση ξεχωριστά και θα αποφανθεί αν ο ασθενής θα έχει µεγαλύτερο όφελος στην υγεία του εφόσον γίνει η Αμυγδαλεκτομή.
Ενδείξεις αμυγδαλεκτομής (για ενήλικες και παιδιά) σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ωτορινολαρυγγολογίας. (αρκεί να ισχύει έστω και ένα):
- 3 ή περισσότερα επεισόδια ανά έτος παρά την εφαρμοζόμενη φαρμακευτική αγωγή
- υπερτροφία αμυγδαλών που προκαλεί απόφραξη της αναπνευστικής οδού
- περιαμυγδαλικό απόστημα
- υποψία νεοπλασίας
- δύσοσμη στοματική αναπνοή οφειλόμενη σε χρόνια αμυγδαλίτιδα
Γενικά δεν πρέπει να υπάρχει βιασύνη για την πραγματοποίηση μιας επέμβασης, αλλά θα πρέπει να γίνεται μετά από σωστή εκτίμηση και αναμονή για την αξιολόγηση της συντηρητικής αγωγής. Η ηρεμία είναι πάντα ο καλύτερος σύμβουλος. Η περίοδος αναμονής δεν είναι χαμένος χρόνος ακόμα και αν το χειρουργείο τελικά πραγματοποιηθεί, αν σκεφτεί κανείς ότι οι τοπικές συνθήκες για την επέμβαση είναι οι καλύτερες δυνατές μετά από μια φαρμακευτική αγωγή.
Ρινικοί Πολύποδες
Οι Ρινικοί Πολύποδες είναι σε σχήμα και χρώμα σαν μικρές (ή και μεγάλες) ρώγες από λευκό σταφύλι και δημιουργούνται με άγνωστο μηχανισμό. Η αλλεργία, οι ιογενείς, οι βακτηριακές και οι μυκητιασικές λοιμώξεις, καθώς και η ατμοσφαιρική ρύπανση έχουν όλα ενοχοποιηθεί ως πιθανά αίτια των πολυπόδων. Όμως, κανείς δεν ξέρει με σιγουριά πώς και γιατί δημιουργούνται.
Οι Ρινικοί Πολύποδες έχουν ανοιχτό χρώμα, είναι λείοι και γυαλιστεροί, δεν προκαλούν πόνο, αφού δεν έχουν νεύρα και συχνά εμφανίζονται ταυτόχρονα και στις δύο ρινικές κοιλότητες.
Στα αρχικά στάδια είναι μικροί, αλλά έχουν την τάση να μεγαλώνουν συνεχώς. Πολλές φορές μεγαλώνουν τόσο πολύ που η μύτη κλείνει τελείως, ενώ αν κανείς συνεχίσει να τους «παραμελεί», γεμίζουν πλήρως τα ιγμόρεια και τις άλλες κοιλότητες του προσώπου, προκαλώντας έντονα προβλήματα.
Εξαιτίας του όγκου τους, που αυξάνεται διαρκώς, αλλά και των άφθονων εκκρίσεων που παράγουν, ο ασθενής δεν αναπνέει καλά και τελικά η μύτη «κλείνει» τελείως.
Οι περισσότεροι ασθενείς που πάσχουν από ρινικούς πολύποδες έχουν χάσει την όσφρηση τους, αναφέρουν προβλήματα ύπνου και ροχαλητό, κόπωση στη διάρκεια της ημέρας, πονοκεφάλους, δυσκολία στην ομιλία και σημαντική μείωση της ποιότητας ζωής.
Ευτυχώς, οι ίδιοι οι ρινικοί πολύποδες δε μεταλλάσσονται ποτέ σε καρκίνο!
Ο Μύθος
«Δεν αφαιρώ τους πολύποδες που έχω γιατί άκουσα πως πάντοτε ξαναβγαίνουν».
Η Αλήθεια
Παλαιότερα, οι πολύποδες αφαιρούνταν με απλό…ξερίζωμα (Πολυπεκτομή), με αποτέλεσμα να ξαναβγαίνουν και να ταλαιπωρείται ξανά ο ασθενής.
Η σύγχρονη ενδοσκοπική χειρουργική αφαίρεση των Ρινικών Πολυπόδων (επέμβαση FESS) είναι πολύ λεπτομερής και εξελιγμένη. Χρησιμοποιούνται ειδικά ενδοσκόπια και μικρο εργαλεία που μας επιτρέπουν να φτάσουμε σε κάθε γωνία του εσωτερικού της μύτης και να καθαρίσουμε με ασφάλεια και ακρίβεια τους πολύποδες, ακόμα και μέσα από τα ιγμόρεια και τις υπόλοιπες κοιλότητες του προσώπου. Απαραίτητη είναι η μετεγχειρητική παρακολούθηση του ασθενούς, ανά τρίμηνο, ώστε πιθανές υποτροπές να αντιμετωπίζονται έγκαιρα με απλά μέσα.Δεν μπορούμε, όμως, να αποκλείσουμε με 100% σιγουριά τη μελλοντική υποτροπή.
Τι να κάνετε
Αν δεν έχετε όσφρηση ή αν έχει μειωθεί η γεύση σας, αν νιώθετε τη μύτη σας μπουκωμένη και δεν μπορείτε να αναπνεύσετε καλά, αν ροχαλίζετε και έχετε προβλήματα στον ύπνο, πρέπει να σας δει ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος. Μπορεί να έχετε ρινικούς πολύποδες. Δυστυχώς, μόνος σας δεν μπορείτε να κάνετε κάτι. Ο Ωτορινολαρυγγολόγος σας, όμως, ξέρει πώς να σας κάνει καλά.
Τι να μην κάνετε
Μη χρησιμοποιείτε αποσυμφορητικά sprays, αν η μύτη σας είναι συνέχεια βουλωμένη. Όχι μόνο δε βοηθάνε αλλά κάνουν και ζημιά, αφού προκαλούν Φαρμακευτική Ρινίτιδα. Αντιθέτως, τα sprays κορτικοστεροειδών είναι πολύ χρήσιμα, ειδικά μετά από την Ενδοσκοπική Πολυπεκτομή. Μην αναβάλλετε την επέμβαση αφαίρεσης των πολυπόδων, διότι ναι μεν οι ίδιοι οι πολύποδες δε μεταλλάσσονται σε καρκίνο, αλλά, δεν ξέρουμε τι μπορεί να κρύβεται από κάτω τους καμιά φορά.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Ελέγχουμε τη μύτη με ενδοσκόπηση και αν πράγματι υπάρχουν πολύποδες, εξατομικεύεται η αντιμετώπιση. Πάντοτε γίνεται και αλλεργιολογική εξέταση των ασθενών με ρινικούς πολύποδες, διότι μπορεί οι ασθενείς να πάσχουν από πολύποδες και αλλεργική ρινίτιδα, που πρέπει να αντιμετωπιστούν ταυτόχρονα.
Αρχικά, με spray κορτιζόνης μπορούμε να μικρύνουμε ή και να εξαλείψουμε τους πολύποδες. Αν συνεχίζει να μην αναπνέει άνετα ο ασθενής, τότε γίνεται αφαίρεση των πολυπόδων και η αναπνοή, συνεπώς και η ποιότητα ζωής του βελτιώνονται εντυπωσιακά.
Ξένο σώμα σε μύτη-αυτί-λάρυγγα
Τα μικρά παιδιά, κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ή την ώρα του φαγητού, βάζουν διάφορα αντικείμενα μέσα στη μύτη, στο αυτί και στο στόμα τους. Προφυλάξτε τα!
Τα αντικείμενα αυτά (ξένα σώματα) χωρίζονται σε ανόργανα και οργανικά. Ανόργανα είναι πλαστικά και μεταλλικά αντικείμενα (π.χ. κομμάτια από παιχνίδια, μπίλιες, χάντρες) που γενικά δεν προκαλούν συμπτώματα, ενώ οργανικά είναι κομμάτια τροφής (π.χ. ξηροί καρποί), ξύλου, σφουγγαριού ή βαμβακιού, τα οποία είναι πολύ ερεθιστικά και σε λίγες μέρες προκαλούν έντονα προβλήματα.
Οι κίνδυνοι με τα ξένα σώματα είναι δύο: Αρχικά, ο πιο μεγάλος κίνδυνος είναι το ξένο σώμα από τη μύτη ή το στόμα να πάει στην τραχεία και το παιδί να πνιγεί. Ένας άλλος κίνδυνος είναι να δημιουργήσει μια βλάβη τοπικά. Ένα ξένο σώμα στη μύτη μπορεί να προκαλέσει ακόμα και τρύπα στο διάφραγμα, ενώ, αν το ξένο σώα παραμείνει στο αυτί, μπορεί να προκαλέσει διάτρηση στο τύμπανο και στο δέρμα του ακουστικού πόρου.
Ο Μύθος
«Δεν αφήνω τίποτα έξω που να μπορεί να βάλει το παιδί στη μύτη/στο αυτί/στο στόμα του» ή «Αν βάλει κάτι το παιδί σε μύτη/αυτί/στόμα του, θα το βγάλω εγώ».
Η Αλήθεια
Τα παιδιά είναι απίστευτα ευρηματικά και είναι σχεδόν αδύνατον να μη βρουν κάτι να…χώσουν στη μύτη/στο αυτί/στο στόμα τους, χωρίς ο γονιός να το αντιληφθεί. Τα μικρά παιδιά θα ξεχάσουν ότι έχουν βάλει στο αυτί ή στη μύτη τους κάποιο αντικείμενο, το οποίο μπορεί να έχει παραμείνει εκεί για πάρα πολύ καιρό. Έχει τύχει συχνά ένα παιδί να παίρνει αντιβίωση για μήνες, ώστε να αντιμετωπιστεί ένα «κρυολόγημα με πύον», αλλά όταν τελικά εξεταστεί από τον Ωτορινολαρυγγολόγο, να ανακαλύπτει πως οφείλεται σε ξένο σώμα στη μύτη, γεγονός το οποίο μπορεί να ήταν επικίνδυνο ακόμα και για τη ζωή του παιδιού.
Τι να κάνετε
Για ξένα σώματα στη μύτη που φαίνονται εξωτερικά αν κοιτάξετε από το ρουθούνι, διατηρήστε το παιδί ήρεμο, πείτε του να αναπνέει από το στόμα και ζητήστε του να φυσήξει δυνατά τη μύτη του
Αν το παιδί έχει μύξες μόνο από το ένα ρουθούνι, αν οι μύξες μυρίζουν άσχημα, αν έχει ερεθισμό, πρήξιμο και κοκκίνισμα στο ρουθούνι και μικρή αιμορραγία από τη μύτη, μπορεί να υπάρχει ένα ξένο σώμα πιο βαθιά, οπότε πρέπει απαραίτητα να το εξετάσει Ωτορινολαρυγγολόγος
Όσον αφορά σε ξένο σώμα μύτης, αυτιού και στόματος, πρέπει επειγόντως να πάτε στον ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο που με τα κατάλληλα εργαλεία μπορεί να το αφαιρέσει χωρίς κίνδυνο και χωρίς να προκληθεί άλλη βλάβη.
Τι να μην κάνετε
Μην αφήνετε το παιδί να παίζει την ώρα που τρώει, τουλάχιστον μέχρι την ηλικία των 3-4 ετών
Μην αφήνετε μικρά αντικείμενα στον χώρο που τρώει ή παίζει
Αν αντιληφθείτε πως το παιδί έβαλε κάτι στη μύτη, στο αυτί ή στο στόμα, μην το πανικοβάλλετε, διότι κινδυνεύει ακόμα και να το καταπιεί. Ήρεμα και αποφασιστικά προσπαθήστε να το βγάλετε ή να κάνετε το παιδί να το φτύσει
ΠΟΤΕ δεν πρέπει να προσπαθήσετε να βγάλετε εσείς κάποιο αντικείμενο από τη μύτη/αυτί/στόμα του παιδιού. Μπορεί να κάνετε ζημιά, ακόμα και να το καταπιεί το παιδί, να πάει στην τραχεία ή και στους πνεύμονες και να κινδυνεύσει η ζωή του παιδιού
Εάν συμβεί κάτι τέτοιο ή αν ένα ξένο σώμα σφηνωθεί στον λάρυγγα, τότε το παιδί αρχίζει να βήχει απεγνωσμένα και δεν μπορεί να αναπνεύσει. Σε αυτή την περίπτωση, ο γονιός πρέπει να δράσει άμεσα, ψύχραιμα και μεθοδικά προκειμένου να σώσει τη ζωή του παιδιού
Αν το παιδάκι είναι μικρό (μέχρι 4-5 ετών), το γυρίζουμε ανάποδα πιάνοντας το από τους αστραγάλους και χτυπώντας το στην πλάτη. Έτσι, θα προκαλέσουμε τη μετακίνηση του ξένου σώματος και το παιδί θα το φτύσει
Ο γνωστός χειρισμός Heimlich μπορεί να εφαρμοστεί μόνο σε μεγαλύτερα παιδιά. Πιάνετε το παιδί από πίσω και με ελεγχόμενη δύναμη, σφίγγετε τον θώρακά του από κάτω προς τα πάνω και προς τα πίσω και το ξένο σώμα πετάγεται έξω.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Ελέγχουμε κάθε πιθανό σημείο που μπορεί να υπάρχει ξένο σώμα και το αφαιρούμε με ειδικά εργαλεία.
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου το παιδί είναι πολύ μικρό, φοβάται και δεν κάθεται με τίποτα ακίνητο ώστε να μπορέσουμε να αφαιρέσουμε το ξένο σώμα. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί να πάμε με τους γονείς και το παιδί στην κλινική και ο Αναισθησιολόγος να δώσει φαρμακευτική μέθη για μερικά λεπτά προκειμένου να μείνει ακίνητο το παιδί.
Αν χρειαστεί επιπλέον αγωγή και περιποίηση της περιοχής, την παρέχουμε και με την ευκαιρία εκπαιδεύουμε τον γονιό για μελλοντικές επείγουσες καταστάσεις, δηλαδή πώς να καταλαβαίνει αν το παιδί έχει βάλει κάποιο ξένο σώμα στη μύτη, στο αυτί ή στο στόμα του και πώς να αντιμετωπίζει την κατάσταση ψύχραιμα και αποτελεσματικά.
Να θυμάστε πως η ψυχραιμία σώζει!
Οδηγίες Φωνητικής Υγείας
Οι παρακάτω οδηγίες φωνητικής υγιεινής είναι χρήσιμες σε οποιονδήποτε θέλει να γνωρίζει πώς να διατηρήσει υγιή τον λάρυγγα και «φρέσκια» τη φωνή του!
Είναι ιδιαίτερα χρήσιμες σε όλους όσους δουλεύουν με τη φωνή τους –επαγγελματικά ή ως hobby- όπως τραγουδιστές, εκφωνητές, ψάλτες, δάσκαλοι, καθηγητές, πωλητές κ.α., στα άτομα που είναι υποχρεωμένα να ομιλούν σε θορυβώδες περιβάλλον εργασίας, όπως σερβιτόροι, barmen, τεχνικοί σε μηχανουργία, μηχανοστάσια πλοίων, εργαζόμενοι σε τεχνικά έργα κ.α., καθώς και σε αστυνομικούς, στρατιωτικούς και παρόμοια επαγγέλματα. Όλοι οι υπόλοιποι μπορούμε να ωφεληθούμε σημαντικά από αυτές τις συμβουλές, για να έχουμε μια νεανική φωνή μέχρι και στα γεράματα.
Τι να μην κάνετε
- ΜΗ μιλάτε άσκοπα
- ΜΗN καπνίζετε τσιγάρα, πούρα, πίπα, μαριχουάνα κτλ.
- ΜΗN πίνετε οινοπνευματώδη γενικώς και ιδίως την προηγούμενη και την ίδια ημέρα που θα πρέπει να τραγουδήσετε
- ΜΗN πίνετε καφέ πριν από κάποια παρουσίαση/ παράσταση
- ΜΗN καταναλώνετε φαγητά που προκαλούν παλινδρόμηση: γεύματα με πολλά λιπαρά, τηγανητά, πικάντικα ή κοκκινιστά φαγητά, αυγά με τον κρόκο, σοκολάτα, εσπεριδοειδή, άγουρα φρούτα και γλυκά με σιρόπι
- ΜΗN καταναλώνετε ροφήματα/ποτά που προκαλούν παλινδρόμηση: ροφήματα καφέ, σοκολάτας ή τσαγιού, ανθρακούχα ποτά όπως Cola, σόδα, ή μπύρα, βαριά οινοπνευματώδη ποτά και ειδικά κόκκινο κρασί, όξινους χυμούς φρούτων, όπως χυμό ντομάτας, λεμονιού και πορτοκαλιού
- ΜΗN τρώτε και μην πίνετε τίποτα για τουλάχιστον 2 ώρες πριν από τον ύπνο
- ΜΗN είστε τελείως νηστικοί και πεινασμένοι στην παρουσίαση/ παράσταση
- ΜΗΝ τρώτε καραμέλες με ερεθιστικές (καυτερές) ή με αναισθητικές ουσίες (για τον πονόλαιμο)
- ΜΗN πίνετε γάλα την ημέρα της παρουσίασης/ παράστασης
- ΜΗΝ αμελείτε χρόνια προβλήματα ρινικής απόφραξης που αυξάνουν την αναπνοή από το στόμα
- ΜΗΝ παίρνετε φάρμακα χωρίς να ενημερώσετε τον ιατρό σας
- ΜΗΝ στριγγλίζετε
- ΜΗΝ φωνάζετε σε αθλητικές εκδηλώσεις (ούτε αν τις βλέπετε από την τηλεόραση!)
- ΜΗΝ μιλάτε/ φωνάζετε υπό την επήρεια έντονων (ακραίων) συναισθημάτων θυμού, λύπης, χαράς, άγχους, φόβου, κτλ.
- ΜΗ μιλάτε πολύ σε μπαρ και κέντρα διασκεδάσεως με θόρυβο
- ΜΗ φωνάζετε για να ακουστείτε μέσα σε θορυβώδεις χώρους, όπως μπαρ, γήπεδα, συγκεντρώσεις, party κτλ.
- ΜΗ φτερνίζεστε βγάζοντας φωνή (ούτε, όμως, να πνίγετε το φτάρνισμα)
- ΜΗ βγάζετε φωνή όταν χασμουριέστε
- ΜΗ βήχετε παρά μόνο αντανακλαστικά
- ΜΗN «καθαρίζετε» συχνά τον λαιμό σας
- ΜΗN ξενυχτάτε την προηγουμένη μέρα από την παρουσίαση/παράσταση
- ΜΗN τραγουδάτε χωρίς την απαραίτητη προθέρμανση της φωνής
- ΜΗN τραγουδάτε σε ανοιχτό χώρο χωρίς τα κατάλληλα μηχανήματα που επιτρέπουν ελάχιστη φωνητική προσπάθεια και μέγιστο ακουστικό αποτέλεσμα
- ΜΗN τραγουδάτε αν πονάει ο λαιμός σας
- ΜΗ μιλάτε αν έχετε πάθει λαρυγγίτιδα
- ΜΗN τραγουδάτε ψηλότερα ή χαμηλότερα από το άνετο εύρος της φωνής σας
- ΜΗN το παρακάνετε στο τραγούδι (αν βραχνιάζετε ή κλείνει η φωνή σας, σίγουρα κάνετε κάποιο λάθος)
- ΜΗ μιλάτε ψιθυριστά
- ΜΗN τραγουδάτε είδη μουσικής για τα οποία δεν γνωρίζετε την τεχνική εκτέλεσής τους (π.χ. country, rock, pop κτλ.)
Τι να κάνετε
- Να χρησιμοποιείτε τον λάρυγγά σας ως ένα «πανάκριβο» και πολύτιμο μουσικό όργανο
- Να μιλάτε με τον δικό σας τρόπο, στον δικό σας τόνο, χωρίς να ζορίζεστε
- Να υποστηρίζετε τη φωνή στην ομιλία, όπως ακριβώς και στο τραγούδι
- Να γελάτε όσο θέλετε, αλλά με κατάλληλη υποστήριξη της φωνής
- Να ελέγχετε τις αντιδράσεις σας στα ακραία συναισθήματα
- Να αποφεύγετε ενεργητικά το άγχος
- Να αποφεύγετε τα μέρη με ρύπανση (καπνός, σκόνη, καυσαέρια κτλ). Όλα αυτά περνάνε μέσα από τον λάρυγγα
- Να εισπνέετε διαφραγματικά όταν μιλάτε, δηλαδή να φουσκώνει η κοιλιά
- Να τρώτε καλά και υγιεινά
- Να ενυδατώνεστε ικανοποιητικά, τόσο ώστε τα ούρα σας να είναι διαυγή
- Να χρησιμοποιείτε υγραντήρα δωματίου τον χειμώνα στο σπίτι, διότι το καλοριφέρ ξηραίνει τον αέρα
- Όταν τραγουδάτε σε χώρο με καπνιστές, τοποθετήσετε στo πίσω μέρoς της σκηνής έναν ανεμιστήρα αργής και αθόρυβης κίνησης πoυ επιστρέφει τoν καπνό πρoς τo ακρoατήριo
- Αν πρόκειται να χειρουργηθείτε με γενική νάρκωση, εξασφαλίστε ότι η διασωλήνωση θα γίνει από τον πιο έμπειρο αναισθησιολόγο
Οζίδια Φωνητικών Χορδών
Τα οζίδια των φωνητικών χορδών προκαλούνται πάντοτε από κακή χρήση της φωνής και ξεκινούν ως ένας μικροσκοπικός τραυματισμός σε κάποιο σημείο των φωνητικών χορδών που σύντομα δημιουργεί χρόνια βλάβη και συνεχή βραχνάδα.
Όπως ακριβώς δημιουργείται ένας κάλος στο πόδι μας, όταν «πατάμε στραβά» και ένα σημείο ερεθίζεται συνεχώς, αντίστοιχα όταν «μιλάμε λάθος», το σημείο των χορδών που ερεθίζεται συνεχώς, αντιδρά και δημιουργεί έναν «κάλο» (οζίδιο) προκειμένου να προστατευθεί. Όμως, αυτός ο κάλος -που δεν ξεπερνάει τα 2-3mm- αλλάζει το σχήμα της χορδής και προκαλεί βραχνάδα, χωρίς πόνο ή άλλα συμπτώματα.
Τα οζίδια των φωνητικών χορδών τα βρίσκουμε σε άτομα όλων των ηλικιών που μιλούν ή τραγουδούν «φωνο-τραυματικά» ή που κάνουν κατάχρηση ομιλίας ή τραγουδιού. Τα άτομα αυτά αναγκάζουν τις χορδές τους να δονούνται πολύ έντονα ή για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα να «τρίβονται» συνεχώς μεταξύ τους. επαγγέλματα στα οποία η χρήση της φωνής είναι πιο έντονη, εμφανίζουν συχνότερα οζίδια στις φωνητικές χορδές: α) τραγουδιστές, εκφωνητές, ψάλτες, δάσκαλοι, καθηγητές, πωλητές (έντονη χρήση φωνής), β) σερβιτόροι, barmen, τεχνικοί σε έργα, σε μηχανουργία ή μηχανοστάσια πλοίων (ομιλία σε θορυβώδες περιβάλλον), γ) αστυνομικοί, στρατιωτικοί, γονείς με μικρά παιδιά (χρήση φωνής ως μέσου επιβολής). Συχνά βρίσκουμε οζίδια και σε παιδιά, ακριβώς επειδή «τσιρίζουν» ή συνεχώς φωνάζουν αντί να μιλάνε. Στο γενικότερο πληθυσμό, τα οζίδια είναι συχνότερα σε νέες γυναίκες και σε έφηβους.
Ο Μύθος
«Έχω οζίδια στις φωνητικές χορδές και θέλω να τα βγάλω για να πάψει να είναι βραχνή η φωνή μου» ή «Έχω οζίδια, φοβάμαι μη γίνουν καρκίνος».
Η Αλήθεια
Η χειρουργική αφαίρεση των οζιδίων είναι η ύστατη λύση. Αν, μάλιστα, ο ασθενής δεν μάθει να χρησιμοποιεί σωστά τη φωνή του, είναι βέβαιο πως θα ξαναδημιουργηθούν. Επίσης, τα οζίδια δεν μπορούν ποτέ να γίνουν καρκίνος και ο μόνος λόγος για να αφαιρεθούν είναι για την αναγκαία αποκατάσταση της φωνής (π.χ. σε τραγουδιστές), μόνον, όμως, όταν όλοι οι άλλοι τρόποι αντιμετώπισης έχουν αποτύχει.
Τι να κάνετε
Μάθετε να προσέχετε τη φωνή σας και να μην την καταπονείτε. Ειδικά αν δουλεύετε με τη φωνή σας (δάσκαλος, τραγουδιστής, δημοσιογράφος, πωλητής, ψάλτης, κτλ.), θα πρέπει να κάνετε μαθήματα φωνητικής ή ακόμα και λογοθεραπεία. Αν ο ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος σας πει ότι έχετε οζίδια στις φωνητικές χορδές, θα σας εξηγήσει ότι πρέπει να κάνετε μερική αφωνία για 7-10 μέρες (να μιλάτε ελάχιστα), ενώ, επιπλέον, θα πρέπει να αποφύγετε και άλλους παράγοντες ερεθισμού των χορδών, π.χ. κάπνισμα, αλκοόλ, κτλ. Πολλές φορές, με την αφωνία και την κατάλληλη φωνητική εκπαίδευση ώστε να κάνετε σωστή χρήση της φωνής, τα οζίδια μπορούν να εξαφανιστούν, εκτός αν έχουν παραμείνει για πολλά χρόνια, οπότε πιθανόν να χρειαστεί χειρουργική αφαίρεση. Όσον αφορά στα παιδιά με οζίδια, ο μόνος τρόπος είναι να τα βοηθήσετε -σε συνεργασία με κάποιον ειδικό- να μιλάνε σε χαμηλότερη ένταση και να μην «τσιρίζουν».
Τι να μην κάνετε
Είναι πολλά αυτά που πρέπει να προσέξετε και όλα έχουν να κάνουν με την αποφυγή καταπόνησης του λάρυγγα και των φωνητικών χορδών ειδικότερα.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Η έγκυρη διάγνωση των οζιδίων γίνεται με τη λαρυγγοσκόπηση με το ενδοσκόπιο οπτικών ινών, οπότε και ενημερώνουμε τον ασθενή για τη βλάβη δείχνοντας του τον λάρυγγά του στο monitor. άνάλογα με την έκταση και το μέγεθος των οζιδίων, δίνουμε οδηγίες πώς να προστατέψει τη φωνή του, ώστε τα οζίδια να συρρικνωθούν και να εξαφανιστούν. Σε ειδικές, μόνο, περιπτώσεις θα αποφασίσουμε να επέμβουμε χειρουργικά, με την προϋπόθεση, όμως, πως μετά την επέμβαση ο ασθενής θα μάθει πλέον να χρησιμοποιεί σωστά τη φωνή του προκειμένου να μην ξαναδημιουγηθούν τα οζίδια.
Οξεία Επιγλωττίτιδα
Η επιγλωττίδα είναι ένας χόνδρος σε σχήμα φύλλου δέντρου, βρίσκεται στη ρίζα της γλώσσας και δύσκολα φαίνεται από το στόμα. Όταν καταπίνουμε, η επιγλωττίδα φράζει σαν «τάπα» την είσοδο του λάρυγγα ώστε να μην κυλήσουν σάλια, υγρά ή τροφές στον λάρυγγα και πνιγούμε.
Η οξεία επιγλωττίτιδα είναι η φλεγμονή της επιγλωττίδας και των ιστών ολόγυρά της. Τις περισσότερες φορές προκαλείται από λοίμωξη εξαιτίας ιών ή μικροβίων, με κύριο «ένοχο» τον αιμόφιλο της ινφλουέντζας τύπου Β. Η ασθένεια ξεκινά απότομα με υψηλό πυρετό και η εικόνα του παιδιού χειροτερεύει συνεχώς, με το παιδί να μην μπορεί να αναπνεύσει (δύσπνοια), να έχει ανοιχτό το στόμα προσπαθώντας να ρουφήξει αέρα, αλλά τις περισσότερες φορές χωρίς να έχει βήχα ή βραχνάδα. Η δύσπνοια προκαλεί τρόμο στο παιδί (και στους γονείς), ενώ συχνά βλέπει κανείς σάλιο να τρέχει από την άκρη του στόματος επειδή το παιδάκι το έχει συνέχεια ανοιχτό προσπαθώντας να ρουφήξει αέρα.
Η οξεία επιγλωττίτιδα ήταν παλαιότερα πολύ συχνή και δυστυχώς πολλές φορές ήταν ακόμα και θανατηφόρα. Πλέον, έχει μειωθεί κατά 90% η συχνότητά της λόγω του εμβολιασμού ενάντια στον αιμόφιλο της ινφλουέντζας τύπου Β. Βέβαια, ακόμα και σήμερα, οι γονείς πρέπει να είναι σε επιφυλακή.
Ο Μύθος
«Το παιδί δεν μπορεί να αναπνεύσει καλά επειδή είναι κρυωμένο, αλλά το έχει ξαναπάθει, θα του περάσει» ή «Έχουν πρηστεί οι αμυγδαλές του και γι’ αυτό δεν μπορεί να αναπνεύσει και να καταπιεί».
Η Αλήθεια
Τις σπάνιες εκείνες φορές που ένα παιδί εμφανίζει ξαφνικό υψηλό πυρετό, η φωνή του ακούγεται σαν να έχει στο στόμα «καυτή πατάτα» (hot-potato-voice), τρέχουν σάλια από την άκρη του στόματος (σιελόρροια), επειδή δεν μπορεί να τα καταπιεί από τον πόνο (δυσκαταποσία) και επιπλέον έχει δύσπνοια, οι γονείς του παιδιού έχουν ελάχιστο χρόνο να πάνε μέχρι το νοσοκομείο και δεν πρέπει να χάνεται ούτε δευτερόλεπτο. Χρειάζεται ψυχραιμία και μεθοδικότητα.
Τι να κάνετε
Το πιο σημαντικό σύμπτωμα είναι η δυσκολία στην αναπνοή (δύσπνοια):
- Μη δώσετε κανένα φάρμακο που δεν έχει δώσει ο ιατρός (και γενικά τίποτα από το στόμα) και πηγαίνετε αμέσως σε νοσοκομείο, ιδανικά καλώντας ένα ασθενοφόρο
- Μέχρι να έρθει το ασθενοφόρο, βάλτε το παιδί να αναπνεύσει υδρατμούς. Μπορείτε να ανοίξετε το ζεστό νερό στην μπανιέρα μέχρι να γεμίσει το μπάνιο με υδρατμούς. καθίστε με το παιδί σας αγκαλιά για τουλάχιστον 15-20 λεπτά. Αν έχετε ατμοποιητή, ακόμα καλύτερα! Δώστε στο παιδί να αναπνεύσει καθαρούς υδρατμούς, χωρίς κανένα πρόσθετο συστατικό, μόνο νερό!
- Προσπαθήστε να ηρεμήσετε το παιδί με κάποια ιστοριούλα ή παραμύθι για όση ώρα αναπνέει τους υδρατμούς.
Τι να μην κάνετε
Μη χάνετε δευτερόλεπτο! Είναι προτιμότερο να τρέξετε στο νοσοκομείο και να αποδειχθεί κάτι απλό (οξεία αμυγδαλίτιδα, γλωσσίτιδα, αλλεργία, κτλ.), παρά να καθυστερήσετε και να είναι οξεία επιγλωττίτιδα, διότι το παιδί σας θα μπορεί να καταλήξει να αντιμετωπιστεί στη Μονάδα εντατικής θεραπείας!
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Αν υπάρξει υποψία επιγλωττίτιδας, ο Ωτορινολαρυγγολόγος ή ο Παιδίατρος δεν θα προσπαθήσει καν να δει την επιγλωττίδα, διότι ακόμα και η εξέταση μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση της απόφραξης.
Η πιο σωστή κίνηση είναι να καλέσουμε αμέσως ασθενοφόρο, προκειμένου το παιδί να μεταφερθεί στο νοσοκομείο με ασφάλεια. Οποιαδήποτε άλλη εξέταση γίνεται στο νοσοκομείο και μόνο αφού εξασφαλιστεί η άνετη αναπνοή του παιδιού.
Πρεσβυακουσία (βαρηκοΐα γήρανσης)
Με την πάροδο της ηλικίας είναι φυσιολογικό να γερνάνε και τα αυτιά μας, όπως γερνάνε όλα τα όργανα. Αποτέλεσμα είναι να μειώνεται η ακοή.
Η μείωση της ακοής λόγω της ηλικίας ονομάζεται Πρεσβυακουσία και είναι αντίστοιχη της πρεσβυωπίας στα μάτια!
Η πρεσβυακουσία ξεκινάει μετά τα 50-60 έτη και συνεχώς εξελίσσεται. Η ακοή μειώνεται και στα δύο αυτιά και ξεκινάει από τις πολύ υψηλές συχνότητες (ο ασθενής δεν ακούει καλά τα σύμφωνα), ενώ αργότερα επεκτείνεται και στις χαμηλότερες συχνότητες, δηλαδή δεν ακούει ούτε τα φωνήεντα σε φυσιολογική ένταση φωνής του συνομιλητή του.
Άλλοι παράγοντες που επιταχύνουν την πρεσβυακουσία είναι η χρόνια έκθεση σε ισχυρό θόρυβο (στο χώρο εργασίας), ο Σακχαρώδης Διαβήτης, η λήψη ωτοτοξικών φαρμάκων, το κάπνισμα, το αλκοόλ, η υπέρταση και οι αγγειακές παθήσεις.
Επειδή η πρεσβυακουσία εμφανίζεται σταδιακά, ο εγκέφαλος «συνηθίζει» και ο ηλικιωμένος αργεί να αντιληφθεί την μείωση της ακοής του. Το πρώτο σύμπτωμα είναι η δυσκολία να παρακολουθήσει μια συζήτηση, ειδικά όταν υπάρχει θόρυβος. Ο ασθενής, ενώ ακούει λέξεις και ήχους, δηλαδή ακούει πως κάτι του λένε, δεν καταλαβαίνει τι του λένε!
Πρώτοι οι συγγενείς παρατηρούν ότι ο ηλικιωμένος βάζει δυνατά την τηλεόραση, δεν καταλαβαίνει τι του λένε, δεν ακούει συχνά το τηλέφωνο, το κουδούνι ή το θυροτηλέφωνο.
Η οικογένεια ή οι φίλοι μπορεί να νομίζουν πως ο ηλικιωμένος «ξεχνάει εύκολα» ή έχει «γεροντική άνοια», ενώ ο ίδιος ο ασθενής, επειδή νιώθει άβολα που δεν μπορεί να επικοινωνήσει με ευκολία, πολλές φορές απομονώνεται και δεν μιλάει σε κανέναν.
Γνωρίζουμε πως 1 στους 2 ηλικιωμένους θα εμφανίσει μέτρια έως βαριά πρεσβυακουσία μετά τα 65 έτη. Δυστυχώς, οι σημερινοί νέοι που ακούν πολύ δυνατά μουσική με είναι βέβαιο πως θα εμφανίσουν πιο νωρίς και πιο βαριά πρεσβυακουσία από τους σημερινούς ηλικιωμένους.
Ο Μύθος
«Ο παππούς/ η γιαγιά τα έχει λίγο χαμένα. Δεν καταλαβαίνει όταν του μιλάμε. Πρέπει να τον δει ένας Νευρολόγος».
Η Αλήθεια
Πρώτα επιβεβαιώνουμε ότι ο ηλικιωμένος ακούει καλά και έπειτα υποθέτουμε πως έχει άνοια. Η πρεσβυακουσία είναι «ύπουλη» και περνάει απαρατήρητη από τον ασθενή για χρόνια, διότι νομίζει πως το πρόβλημα είναι νευρολογικό.
Τι να κάνετε
Αν θέλετε να σας ακούσει ο ηλικιωμένος, αρχικά μειώστε το θόρυβο στο περιβάλλον του, κλείστε τα παράθυρα, χαμηλώστε τη μουσική ή την τηλεόραση. Μιλήστε του πιο δυνατά και σταθείτε μπροστά του, ώστε να βλέπει τα χείλη σας. Επιμένετε να επισκεφτεί έναν ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο προκειμένου να αποκτήσει ακουστικό βαρηκοΐας.
Τι να μην κάνετε
Μη θεωρήσετε πως η πρεσβυακουσία είναι ασήμαντο πρόβλημα, διότι η σταδιακή αυτο-απομόνωση του βαρήκοου ηλικιωμένου ασθενούς οδηγεί συχνά σε ψυχολογικά προβλήματα, ακόμα και σε κατάθλιψη.
Επίσης, πρέπει να αποφεύγονται δυνατοί θόρυβοι, όπως δυνατή μουσική (πανηγύρια, «μπουζούκια») ή πυροβολισμοί (κυνήγι), διότι επιταχύνουν την εξέλιξη της πρεσβυακουσίας και χειροτερεύουν τη βαρηκοΐα.
Τέλος, μην έχετε άρνηση ως προς τη χρήση ακουστικού βαρηκοΐας. Η χρήση του μπορεί να «αναστήσει» πνευματικά τον βαρήκοο ηλικιωμένο ασθενή!
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Με το ακοόγραμμα επιβεβαιώνουμε το επίπεδο ακοής του ηλικιωμένου ασθενούς και ανάλογα προτείνουμε το ιδανικό ακουστικό βοήθημα.
Περιαμυγδαλικό Απόστημα (απόστημα αμυγδαλών)
Κατά τη διάρκεια μιας βαριάς οξείας αμυγδαλίτιδας από κάποιο πολύ επιθετικό μικρόβιο, μπορεί να μαζευτεί πύον πίσω και ολόγυρα από την αμυγδαλή. Τότε μιλάμε για Περιαμυγδαλικό Απόστημα. Σχεδόν πάντα αφορά μόνο τη μία αμυγδαλή και είναι το πιο συχνό απόστημα σε ολόκληρη την περιοχή του τραχήλου.
Όταν κάποιος κοιτάξει μέσα στο στόμα ενός ασθενούς με περι-αμυγδαλικό απόστημα, βλέπει τη μία αμυγδαλή να έχει «σπρωχτεί» προς το κέντρο, επειδή το πύον από πίσω την πιέζει, ενώ ο ασθενής είναι σε βαριά κατάσταση: δεν μπορεί να καταπιεί ούτε το σάλιο του και μιλάει σαν να έχει μια «καυτή πατάτα» μέσα στο στόμα. Πολλές φορές μάλιστα, έχει πάθει σπασμό η κάτω γνάθος και δεν μπορεί ούτε το στόμα του να ανοίξει.
Το περιαμυγδαλικό απόστημα είναι μια επείγουσα και πολύ επικίνδυνη κατάσταση, απειλητική ακόμα και για τη ζωή. Μάλιστα, από περιαμυγδαλικό απόστημα έχουν χάσει άδικα τη ζωή τους ο Πάπας Ανδριανός ο 4ος, ο 1ος πρόεδρος των ΗΠΑ Τζωρτζ Ουάσινγκτον και πολλοί άλλοι, διάσημοι και μη.
Ο Μύθος
«Θα πάρω αντιβίωση στο σπίτι και θα γίνω καλά» ή «Είχα πάθει και παλαιότερα απόστημα, αλλά δεν χρειάστηκε να αφαιρέσω τις αμυγδαλές μου».
Η Αλήθεια
Από την εποχή του Ιπποκράτη, η μόνη αποτελεσματική θεραπεία για κάθε απόστημα στο ανθρώπινο σώμα είναι να το ανοίξουμε για να φύγει το πύον. Ειδικά για το περιαμυγδαλικό απόστημα, αν δεν γίνει διάνοιξη και πλήρης παροχέτευση, το πύον είναι βέβαιο πως θα επεκταθεί και σε άλλες περιοχές, όπως στον λαιμό, στον θώρακα, ακόμα και στο συκώτι και ο ασθενής μπορεί να πεθάνει! Μετά την παροχέτευση, ο ασθενής μένει στην κλινική, παίρνει ενδοφλέβια αντιβίωση και γίνεται καλά σε λίγες ημέρες. Σε μερικές εβδομάδες πρέπει απαραιτήτως να υποβληθεί σε Αμυγδαλεκτομή, αλλιώς το απόστημα θα ξαναδημιουργηθεί κάποια στιγμή. Την επόμενη φορά, επειδή η περιοχή έχει κάνει ουλή και δεν πονάει όπως πριν, μπορεί μην να το αντιληφθούμε έγκαιρα και να χαθεί πολύτιμος χρόνος.
Τι να κάνετε
Αν έχετε οξεία αμυγδαλίτιδα με πιο βαριά συμπτώματα από συνήθως και αν βλέπετε να είναι η μία αμυγδαλή πιο μεγάλη από την άλλη, τρέξτε στον Ωτορινολαρυγγολόγο σας.
Αν σας πει πως έχετε πάθει περιαμυγδαλικό απόστημα, ακολουθήστε τις οδηγίες του πιστά και χωρίς αντιρρήσεις, όσο…δυσάρεστες και αν φαίνονται. Αλλιώς κινδυνεύετε σοβαρά!
Τι να μην κάνετε
Μην αναβάλλετε την επίσκεψη στον ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο ή στο νοσοκομείο με την ελπίδα πως απλώς με αντιβίωση θα γίνετε καλά. Αν χαθεί χρόνος, η κατάσταση μπορεί να γίνει μέσα σε λίγες ώρες πολύ σοβαρή και να κινδυνεύσει ακόμα και η ζωή σας.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Αν υποπτευθούμε πως έχει δημιουργηθεί περιαμυγδαλικό απόστημα, γίνεται αρχικά παρακέντηση (τρύπημα με βελόνη) για επιβεβαίωση πως πράγματι υπάρχει πύον πίσω από την αμυγδαλή. Έπειτα κανονίζουμε εισαγωγή του ασθενούς σε κλινική, προκειμένου να γίνει η διάνοιξη του αποστήματος υπό αναισθησία για να μην πονέσει. Όταν πλέον γίνει τελείως καλά η περιοχή, προγραμματίζεται η -αναγκαία πλέον- Αμυγδαλεκτομή.
Μία επιπλέον σημείωση:
Κάποιοι ιατροί αφαιρούν τις αμυγδαλές επιτόπου, την ίδια ώρα της διάνοιξης του αποστήματος. Η εξήγηση που δίνουν είναι πως είναι προτιμότερο να δοθεί μία φορά νάρκωση και ο ασθενής να «ξεμπερδεύει» από τον πόνο της μελλοντικής Αμυγδαλεκτομής «μια και καλή», την ώρα που ήδη πονάει από το απόστημα, δηλαδή. Προσωπικά διαφωνώ με την πρακτική αυτή και θεωρώ πως είναι ασφαλέστερο να γίνει η αφαίρεση των αμυγδαλών όταν έχει περάσει πλέον η φλεγμονή, δηλαδή μετά από τουλάχιστον 30-40 ημέρες. Ο λόγος είναι πως, όταν οι ιστοί φλεγμαίνουν, η επούλωση είναι απρόβλεπτη και αυξάνεται πολύ ο κίνδυνος αιμορραγίας, που μάλιστα αντιμετωπίζεται πολύ δύσκολα. Άλλωστε, επειδή η σύγχρονη γενική νάρκωση είναι απολύτως ασφαλής, δεν υπάρχει λόγος να ρισκάρουμε μια σοβαρή αιμορραγία, ειδικά σε μια τόσο δύσκολη περιοχή
Παιδικός Ίλιγγος
Όταν μιλά ο Ωτορινολαρυγγολόγος για ίλιγγο σε παιδιά, πάντα τον ρωτάνε: «Μα υπάρχει ίλιγγος στα παιδιά; Ίλιγγο δεν έχουν μόνον οι ηλικιωμένοι;»
Πράγματι, ο ίλιγγος αποτελεί ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα στις προχωρημένες ηλικίες, αλλά πλέον γνωρίζουμε πως είναι συχνός και στα παιδιά. Απλώς, στα π αιδιά έχει ευτυχώς πιο ήπιο χαρακτήρα. Όμως, είναι πιο δύσκολο να βρούμε ότι το παιδί πάσχει από ίλιγγο και όχι από κάτι άλλο! Ο παιδικός ίλιγγος έχει διαφορετικά αίτια από αυτά των ενηλίκων:
- το 80% των παιδιών έχει καλοήθη Ίλιγγο της παιδική ηλικίας, είτε λόγω ημικρανίας, είτε λόγω οφθαλμολογικών προβλημάτων (μυωπία, αστιγματισμός, κτλ)
- τα υπόλοιπα παιδάκια (30%) έχουν ίλιγγο έπειτα από κάποια ίωση που επηρεάζει το λαβύρινθο ή εξαιτίας άλλων, άγνωστων αιτιών.
Η διάγνωση του παιδικού ιλίγγου όμως δεν είναι εύκολη, επειδή τα παιδιά, όταν είναι μικρά (2-3 ετών), δεν ξέρουν να πουν τι ακριβώς πρόβλημα έχουν και πολλά περιστατικά παιδικού ιλίγγου περνούν απαρατήρητα από τους γονείς. Αν το παιδί είναι πιο μεγάλο και μπορεί να εξηγήσει τι νιώθει, τότε τα πράγματα είναι πιο εύκολα.
Το βασικό σύμπτωμα του παιδικού ιλίγγου είναι η τάση του παιδιού να πέφτει προς τη μια πλευρά όταν στέκεται ή βαδίζει. Επίσης, η αστάθεια είναι πιο έντονη όταν το παιδί περπατάει σε κάτι μαλακό, όπως πάνω σε κρεβάτι ή καναπέ. Επίσης, οι γονείς μπορεί να διαπιστώσουν ότι το παιδί δεν βλέπει καθαρά ή δεν ακούει καλά. Όλα αυτά μπορούν να βοηθήσουν στη διάγνωση του παιδικού ιλίγγου.
Ο Μύθος
«Είναι μικρό παιδί ακόμα και πέφτει συχνά» ή «Όλα τα φαγητά πειράζουν το παιδί μου, έχει ναυτία και κάνει συχνά εμετό μετά το φαγητό»
Η Αλήθεια
Πολλοί γονείς νομίζουν πως το παιδί είναι απρόσεχτο ή αδέξιο και πέφτει, ενώ αυτό μπορεί απλώς να έχει αστάθεια από ίλιγγο. Παρατηρήστε αν το παιδί σας πηγαίνει πολύ κοντά στην τηλεόραση ή αν «κουτουλάει» σε αντικείμενα ή πλησιάζει πολύ κοντά για να δει πράγματα (πρόβλημα όρασης). Παρατηρήστε, ακόμη, αν ακούει καλά (πιθανό πρόβλημα στα αυτιά), αν κάνει εμετό ή το πονάει η κοιλιά του ενώ έχει φάει ασφαλές φαγητό (σπιτικό) ή αν δείχνει υποτονικό και αν ξαπλώνει με κλειστά τα μάτια ενώ είναι ξεκούραστο.
Τι να κάνετε
Όταν ένα παιδάκι που περπατά κανονικά, ξαφνικά περιορίζει τις κινήσεις του ή αρχίζει να μπουσουλάει ξανά, αυτό μπορεί να είναι αποτέλεσμα ιλίγγου ή αστάθειας που δεν μπορεί να εκφράσει. Άλλες φορές, μπορεί να κάνει εμετό και να λέει πως το πονάει η κοιλίτσα του. Σε αυτή την περίπτωση, οι γονείς νομίζουν πως έχει γαστρεντερίτιδα, ενώ στην πραγματικότητα το παιδί έχει ίλιγγο!
Μιλήστε με το παιδί σας Αν του εξηγήσετε τι σημαίνει ζαλάδα (π.χ. «να νομίζεις ότι γυρνάς σαν σβούρα») μπορεί να σας πει τι νιώθει. Αν σας πει ότι ζαλίζεται, νιώθει ότι θέλει να κάνει εμετό, αν ξαφνικά πέφτει ή αν δεν έχει άνεση στην κίνηση παρά την ηλικία του ή, ακόμη, αν αρχίζει να χάνει κάποιες δεξιότητες που είχε αναπτύξει (π.χ. τρέξιμο, ποδόσφαιρο), πρέπει να εξεταστεί άμεσα από Ωτορινολαρυγγολόγο.
Τι να μην κάνετε
Μην πανικοβάλλεστε! ο ίλιγγος στα παιδιά περνάει αν αντιμετωπιστούν τα αίτια που τον προκαλούν. Τα συμπτώματα του παιδικού ιλίγγου μπορεί να είναι μερικές φορές «εντυπωσιακά» και προκαλούν άγχος στον γονιό και τρόμο στο ίδιο το παιδί, αλλά δεν πρόκειται να μείνει κάποιο πρόβλημα στο παιδί σας. Για αυτό έχει ονομαστεί καλοήθης ίλιγγος της παιδική ηλικίας.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Με ειδικές, απλές και ανώδυνες εξετάσεις, όπως παιχνιδο-ακοόγραμμα, τυμπανόγραμμα, ηλεκτρονυσταγμογραφία και προκλητά ακουστικά δυναμικά εντοπίζουμε αν υπάρχει πράγματι ίλιγγος και ανάλογα αντιμετωπίζουμε την κατάσταση, ενίοτε με τη συνδρομή του Νευρολόγου ή του Οφθαλμιάτρου και υπό τη συνεχή ενημέρωση του Παιδιάτρου.