Οξεία Λαρυγγίτιδα
Η οξεία λαρυγγίτιδα δικαιολογημένα πανικοβάλει τους γονείς. Συμβαίνει κυρίως κατά τους χειμερινούς μήνες και προσβάλλει συχνότερα τα παιδιά μέχρι 5 ετών. Εμφανίζεται συνήθως ως «επιδημία» στον παιδικό σταθμό, αλλά δεν σημαίνει ότι όποιο παιδί έρθει σε επαφή με άλλο παιδάκι που πάσχει από οξεία λαρυγγίτιδα θα κολλήσει.
Η οξεία λαρυγγίτιδα είναι η συχνότερη αιτία βραχνιάσματος στα μικρά παιδιά. Το παιδί με λαρυγγίτιδα μερικές φορές έχει πυρετό, δείχνει άρρωστο και έχει χαρακτηριστικό βήχα που μοιάζει με «σκύλο που γαβγίζει». οι γονείς που θα ακούσουν έστω και μια φορά τον βήχα αυτόν δεν πρόκειται να τον ξεχάσουν ποτέ!
Συνήθως, πριν την οξεία λαρυγγίτιδα, έχει προηγηθεί ένα αλλό κρυολόγημα. ο πιο συχνός «ένοχος» είναι ο ιός της παρα-ινφλουέντζας. Υπάρχουν, όμως, και παιδιά που παρουσιάζουν οξεία λαρυγγίτιδα χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε λοίμωξη. Τα παιδιά αυτά ίσως να έχουν αλλεργική προδιάθεση ή μπορεί -σπάνια- η οξεία λαρυγγίτιδα να οφείλεται σε ψυχολογικά αίτια (οξεία σπασμωδική λαρυγγίτιδα).Τα συμπτώματα της οξείας λαρυγγίτιδας συνήθως εμφανίζονται τη νύχτα, τις περισσότερες φορές μετά τα μεσάνυχτα. Επειδή μπορεί να είναι απειλητικά ακόμα και για τη ζωή του παιδιού, πρέπει οι γονείς να είναι σε επιφυλακή τα βράδυ που κοιμάται το παιδί!
Ο Μύθος
«Το παιδί ξαφνικά βράχνιασε και βήχει επειδή κρύωσε, αλλά του έδωσα αντιβίωση αμέσως και θα του περάσει».
Η Αλήθεια
Η οξεία λαρυγγίτιδα είναι μια επικίνδυνη κατάσταση, επειδή σιγά-σιγά κλείνει ο λάρυγγας και το παιδί δεν μπορεί να αναπνεύσει. Αν, μάλιστα, κλείσει τελείως ο λάρυγγας, το παιδί μπορεί να πάθει ασφυξία! Πρέπει, λοιπόν, να δει το παιδί ιατρός αμέσως μόλις ακούσετε ξαφνική βραχνάδα. Η αντιβίωση χρειάζεται περισσότερες από 24 ώρες για να δράσει και δεν είναι χρήσιμη στο οξύ στάδιο.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Σε παιδιά με υποψία οξείας λαρυγγίτιδας δεν προσπαθούμε καν να δούμε τον λάρυγγα, διότι ακόμα και η εξέταση μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση. Δίνουμε φαρμακευτική αγωγή και καλούμε ασθενοφόρο. Οποιαδήποτε άλλη εξέταση γίνεται στο νοσοκομείο και μόνο αφού εξασφαλιστεί η άνετη αναπνοή του παιδιού. Εάν το παιδί σας παθαίνει συχνά λαρρυγγίτιδα, επισκεφθείτε ένα Ωτορινολαρυγγολόγο για να εξετάσει το παιδί και εφόσον κριθεί απαραίτητο μπορεί να σας συστήσει προληπτικά κάποιο σπρέϊ.
Τι να κάνετε
Βγάλτε το παιδί έξω από το σπίτι, σε κρύο και καθαρό αέρα, τυλιγμένο με μια κουβέρτα. Μην ανησυχείτε, δεν πρόκειται να πάθει κάτι χειρότερο! ο κρύος αέρας θα το βοηθήσει πάρα πολύ!
Βάλτε το παιδί σας να αναπνεύσει υδρατμούς. Αν δεν έχετε το ειδικό ατμοποιητή, μπορείτε να ανοίξετε το ζεστό νερό στην μπανιέρα μέχρι να γεμίσει το μπάνιο με υδρατμούς και να καθίσετε μαζί με το παιδί σας εκεί για 15-20 λεπτά. Στις περισσότερες φορές τα συμπτώματα θα υποχωρήσουν θεαματικά.
Εάν έχετε ατμοποιητή, μη βάλετε μέσα κάτι άλλο εκτός από νερό. Ούτε αιθέρια έλαια ούτε οτιδήποτε άλλο! Μόνο νερό!
Δυστυχώς, δεν υπάρχει τρόπος να προλαμβάνουμε την οξεία λαρυγγίτιδα. Εάν, όμως, το παιδί σας παθαίνει επανειλημμένως λαρυγγίτιδα, τότε πιθανόν ο Ωτορινολαρυγγολόγος να σας συστήσει προληπτικά κάποιο εισπνεόμενο spray.
Μετά από ένα επεισόδιο οξείας λαρυγγίτιδας, για τις επόμενες 2-3 νύχτες πρέπει να κοιμάται ένας από τους δύο γονείς κοντά στο παιδί.
Τι να μην κάνετε
Μην καθυστερήσετε να πάτε στο νοσοκομείο, ειδικά αν δεν δείτε βελτίωση με τους υδρατμούς ή αν τα χειλάκια του παιδιού γίνουν σταδιακά άσπρα ή λίγο μπλε (κυάνωση).
Να θυμάστε πως υπάρχει η πιθανότητα μέχρι να φτάσετε στο νοσοκομείο τα συμπτώματα να υποχωρήσουν δραματικά. Όμως, μην αισθάνεστε άσχημα. Οι γιατροί ξέρουν ότι η «θεραπεία» έχει ήδη ξεκινήσει με το που βγάλετε το παιδί σας στον καθαρό αέρα, από τη στιγμή που βγήκατε από το σπίτι. Επίσης, αν έχετε παιδί, μην αφήνετε κανέναν να καπνίζει μέσα στο σπίτι.
Ρινικοί Πολύποδες
Οι Ρινικοί Πολύποδες είναι σε σχήμα και χρώμα σαν μικρές (ή και μεγάλες) ρώγες από λευκό σταφύλι και δημιουργούνται με άγνωστο μηχανισμό. Η αλλεργία, οι ιογενείς, οι βακτηριακές και οι μυκητιασικές λοιμώξεις, καθώς και η ατμοσφαιρική ρύπανση έχουν όλα ενοχοποιηθεί ως πιθανά αίτια των πολυπόδων. Όμως, κανείς δεν ξέρει με σιγουριά πώς και γιατί δημιουργούνται.
Οι Ρινικοί Πολύποδες έχουν ανοιχτό χρώμα, είναι λείοι και γυαλιστεροί, δεν προκαλούν πόνο, αφού δεν έχουν νεύρα και συχνά εμφανίζονται ταυτόχρονα και στις δύο ρινικές κοιλότητες.
Στα αρχικά στάδια είναι μικροί, αλλά έχουν την τάση να μεγαλώνουν συνεχώς. Πολλές φορές μεγαλώνουν τόσο πολύ που η μύτη κλείνει τελείως, ενώ αν κανείς συνεχίσει να τους «παραμελεί», γεμίζουν πλήρως τα ιγμόρεια και τις άλλες κοιλότητες του προσώπου, προκαλώντας έντονα προβλήματα.
Εξαιτίας του όγκου τους, που αυξάνεται διαρκώς, αλλά και των άφθονων εκκρίσεων που παράγουν, ο ασθενής δεν αναπνέει καλά και τελικά η μύτη «κλείνει» τελείως.
Οι περισσότεροι ασθενείς που πάσχουν από ρινικούς πολύποδες έχουν χάσει την όσφρηση τους, αναφέρουν προβλήματα ύπνου και ροχαλητό, κόπωση στη διάρκεια της ημέρας, πονοκεφάλους, δυσκολία στην ομιλία και σημαντική μείωση της ποιότητας ζωής.
Ευτυχώς, οι ίδιοι οι ρινικοί πολύποδες δε μεταλλάσσονται ποτέ σε καρκίνο!
Ο Μύθος
«Δεν αφαιρώ τους πολύποδες που έχω γιατί άκουσα πως πάντοτε ξαναβγαίνουν».
Η Αλήθεια
Παλαιότερα, οι πολύποδες αφαιρούνταν με απλό…ξερίζωμα (Πολυπεκτομή), με αποτέλεσμα να ξαναβγαίνουν και να ταλαιπωρείται ξανά ο ασθενής.
Η σύγχρονη ενδοσκοπική χειρουργική αφαίρεση των Ρινικών Πολυπόδων (επέμβαση FESS) είναι πολύ λεπτομερής και εξελιγμένη. Χρησιμοποιούνται ειδικά ενδοσκόπια και μικρο εργαλεία που μας επιτρέπουν να φτάσουμε σε κάθε γωνία του εσωτερικού της μύτης και να καθαρίσουμε με ασφάλεια και ακρίβεια τους πολύποδες, ακόμα και μέσα από τα ιγμόρεια και τις υπόλοιπες κοιλότητες του προσώπου. Απαραίτητη είναι η μετεγχειρητική παρακολούθηση του ασθενούς, ανά τρίμηνο, ώστε πιθανές υποτροπές να αντιμετωπίζονται έγκαιρα με απλά μέσα.Δεν μπορούμε, όμως, να αποκλείσουμε με 100% σιγουριά τη μελλοντική υποτροπή.
Τι να κάνετε
Αν δεν έχετε όσφρηση ή αν έχει μειωθεί η γεύση σας, αν νιώθετε τη μύτη σας μπουκωμένη και δεν μπορείτε να αναπνεύσετε καλά, αν ροχαλίζετε και έχετε προβλήματα στον ύπνο, πρέπει να σας δει ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος. Μπορεί να έχετε ρινικούς πολύποδες. Δυστυχώς, μόνος σας δεν μπορείτε να κάνετε κάτι. Ο Ωτορινολαρυγγολόγος σας, όμως, ξέρει πώς να σας κάνει καλά.
Τι να μην κάνετε
Μη χρησιμοποιείτε αποσυμφορητικά sprays, αν η μύτη σας είναι συνέχεια βουλωμένη. Όχι μόνο δε βοηθάνε αλλά κάνουν και ζημιά, αφού προκαλούν Φαρμακευτική Ρινίτιδα. Αντιθέτως, τα sprays κορτικοστεροειδών είναι πολύ χρήσιμα, ειδικά μετά από την Ενδοσκοπική Πολυπεκτομή. Μην αναβάλλετε την επέμβαση αφαίρεσης των πολυπόδων, διότι ναι μεν οι ίδιοι οι πολύποδες δε μεταλλάσσονται σε καρκίνο, αλλά, δεν ξέρουμε τι μπορεί να κρύβεται από κάτω τους καμιά φορά.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Ελέγχουμε τη μύτη με ενδοσκόπηση και αν πράγματι υπάρχουν πολύποδες, εξατομικεύεται η αντιμετώπιση. Πάντοτε γίνεται και αλλεργιολογική εξέταση των ασθενών με ρινικούς πολύποδες, διότι μπορεί οι ασθενείς να πάσχουν από πολύποδες και αλλεργική ρινίτιδα, που πρέπει να αντιμετωπιστούν ταυτόχρονα.
Αρχικά, με spray κορτιζόνης μπορούμε να μικρύνουμε ή και να εξαλείψουμε τους πολύποδες. Αν συνεχίζει να μην αναπνέει άνετα ο ασθενής, τότε γίνεται αφαίρεση των πολυπόδων και η αναπνοή, συνεπώς και η ποιότητα ζωής του βελτιώνονται εντυπωσιακά.
Χρόνια Λαρυγγίτιδα
Χρόνια λαρυγγίτιδα είναι η χρόνια φλεγμονή των φωνητικών χορδών, προκαλείται από τις ίδιες αιτίες με την οξεία λαρυγγίτιδα αλλά διαρκεί περισσότερο από 3 εβδομάδες.
Η Χρόνια λαρυγγίτιδα οφείλεται συνήθως στο κάπνισμα και στη χρόνια κακή χρήση της φωνής, ενώ έχουν κατηγορηθεί και τα ακόλουθα: η κατανάλωση αλκοόλ, η χρόνια εισπνοή χημικών (π.χ στην εργασία), η χρόνια αναπνοή από το στόμα λόγω φραγμένης μύτης, ο συνεχής ερεθισμός του λάρυγγα από εκκρίσεις της μύτης (ιγμορίτιδα), αλλά και η παλινδρόμηση των περιεχομένων του στομαχιού που φτάνουν μέχρι τον λάρυγγα. Πρόσφατα μάλιστα έχει αποδειχθεί πως υπάρχει και χρόνια αλλεργική λαρυγγίτιδα.
Η χρόνια λαρυγγίτιδα εμφανίζεται με συνεχή βραχνάδα, η φωνή είναι πιο βαθιά και «άγρια», υπάρχει αίσθημα ξηρότητας στον λαιμό που κάποιες φορές συνοδεύεται από βήχα.
Η χρόνια λαρυγγίτιδα είναι αναγκαίο να παρακολουθείται τακτικά από τον ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο, γιατί, αν ο ασθενής καπνίζει και πίνει αλκοόλ -έστω και σε μέτριο βαθμό-, μπορεί να εξελιχθεί σε καρκίνο στις φωνητικές χορδές ή στο λάρυγγα.
Ο πιο συχνός Μύθος
«Δεν έχω τίποτα. Η φωνή μου ήταν πάντα βραχνή, δεν είναι επειδή καπνίζω/πίνω/φωνάζω» ή «Ένα χρόνιο κρυολόγημα είναι, δεν περνάει.»
Η Αλήθεια
Η φωνή σας μπορεί να ήταν και παλαιότερα κάπως τραχιά, αλλά αν κάποιος καπνίζει, πίνει, φωνάζει πολύ, είναι παχύσαρκος, έχει Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, χρόνια βουλωμένη μύτη ή έχει έστω και έναν από αυτούς τους παράγοντες, πρέπει άμεσα να ελεγχθεί από ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο. Προσοχή! Η χρόνια λαρυγγίτιδα μπορεί να εξελιχθεί σε δυσάρεστες καταστάσεις. Χρόνιαο «κρυολόγημα» δεν υπάρχει, η βραχνάδα πρέπει απαραιτήτως να ελεγχθεί!
Τι να κάνετε
- Ελαττώστε τους παράγοντες που προκαλούν χρόνια λαρυγγίτιδα, αν θέλετε να γίνετε καλά
- Ζητήστε βοήθεια προκειμένου να κόψετε το κάπνισμα και το αλκοόλ
- Μιλήστε λιγότερο, σιγανότερα και χωρίς ένταση
- Ελέγξετε τα φάρμακα που παίρνετε, υπάρχει πιθανότητα να σας προκαλούν ξηρότητα στον λάρυγγα
- Μην «καθαρίζετε» με δύναμη το λαιμό σας αλλά πιείτε λίγο νερό
- Ελέγξτε αν πάσχετε από Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, αλλερική ρινίτιδα ή χρόνια παραρρινοκολπίτιδα (ιγμορίτιδα)
- Αν η δουλειά σας απαιτεί να μιλάτε πολύ (καθηγητές, πωλητές, τραγουδιστές, εκφωνητές) ή δυνατά (εργασία σε χώρο με θόρυβο), βρείτε τρόπο να μειώσετε την κόπωση των χορδών σας, ακόμα κι αν χρειαστεί να αλλάξετε δουλειά
- Να πίνετε καθημερινά πολύ νερό.
Τι να μην κάνετε
Μη βρίσκετε δικαιολογίες για να αποφύγετε την εξέταση από τον Ωτορινολαρυγγολόγο, ειδικά αν καπνίζετε και η βραχνάδα διαρκεί πάνω από 7 μέρες. Η έγκαιρη εξέταση του λάρυγγα μπορεί να αποβεί σωτήρια.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Με λαρυγγοσκόπιο οπτικών ινών βλέπουμε στο monitor τον λάρυγγα του ασθενούς και δείχνουμε και στον ίδιο την εικόνα του συγκριτικά με έναν φυσιολογικό λάρυγγα.
Εξηγούμε τη σωστή στρατηγική θεραπείας, δηλαδή την αποφυγή των παραγόντων που προκαλούν τη λαρυγγίτιδα, την αναγκαία «οικονομία φωνής» και προχωρούμε στη χορήγηση της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής. Παρακολουθούμε την ανταπόκριση στη θεραπεία και αν δεν υποχωρήσει το πρόβλημα, τότε είναι απαραίτητη η βιοψία για τον αποκλεισμό της κακοήθειας.
Χρόνια Αμυγδαλίτιδα
Κάθε φορά που το παιδί παθαίνει οξεία αμυγδαλίτιδα, οι αμυγδαλές πρήζονται, κοκκινίζουν και μαζεύουν πύον. Σε πολλά παιδιά, η αμυγδαλίτιδες είναι πολύ συχνές.
Αν μάλιστα, η οξεία αμυγδαλίτιδα δεν αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, οι αμυγδαλές συγκρατούν μέσα τους μικρόβια. Έτσι, κάθε φορά που μειώνεται η αντίσταση του οργανισμού (π.χ. αφυδάτωση, έκθεση σε κρύο, κρυολόγημα), τα μικρόβια αυτά μολύνουν και πάλι τις αμυγδαλές, προκαλώντας συνεχώς, ξανά και ξανά οξεία αμυγδαλίτιδα.
Συνεπώς, πλέον οι αμυγδαλές αντί να αποτελούν όργανο προστασίας από λοιμώξεις, έχουν μετατραπεί στην αιτία των λοιμώξεων, όπως ακριβώς ένα…σφουγγάρι που βουτήχτηκε μέσα σε λάδι και πλέον όχι μόνο δεν καθαρίζει, αλλά βρωμίζει κιόλας!
Αυτή η κατάσταση ονομάζεται Χρόνια Αμυγδαλίτιδα. κάθε φορά που υπάρχει έξαρση, πέρα από τον πόνο και τον πυρετό, η χρόνια αμυγδαλίτιδα προκαλεί και ένα μόνιμο αίσθημα κόμπου στον λαιμό, συνεχώς διογκωμένους αδένες και πολύ δύσοσμη αναπνοή, ενώ μπορεί να προκαλέσει ακόμα και βλάβες στα νεφρά, στις αρθρώσεις και στην καρδιά του παιδιού.
Η χρόνια αμυγδαλίτιδα, επειδή προκαλεί σχεδόν πάντα ταυτόχρονη διόγκωση των αμυγδαλών (υπερτροφία), δημιουργεί και προβλήματα στην αναπνοή, ροχαλητό και άπνοιες.
Ο Μύθος
«Οι αμυγδαλές είναι φίλτρο. Για κάποιο λόγο τις έχουμε, δεν νομίζω πώς πρέπει να αφαιρούνται» ή «Μου είπαν να μη βγουν τις αμυγδαλές, παρόλο που το παιδί μου είναι συνέχεια άρρωστο, παίρνει αντιβιώσεις/ροχαλίζει/κάνει άπνοιες».
Η Αλήθεια
Αν το παιδί έχει χρόνια αμυγδαλίτιδα, η λειτουργία των αμυγδαλών έχει καταστραφεί οριστικά. οι αμυγδαλές πλέον αποτελούν εστία μικροβίων για το σώμα και πηγή πρόκλησης αυτοάνοσων νοσημάτων. Yπάρχουν καθιερωμένες οδηγίες/Iατρικές Eνδείξεις από την Aμερικανική Aκαδημία Ωτορινολαρυγγολογίας για το πώς πρέπει να αντιμετωπιζεται η χρόνια αμυγδαλίτιδα και αν θέλετε αποδεδειγμένα να κάνετε το καλύτερο για το παιδί σας, πρέπει να τις ακολουθήσετε κατά γράμμα. Όταν πληρούνται οι ιατρικές ενδείξεις για την αφαίρεση των αμυγδαλών, ανεξάρτητα από τα πιστεύω, τις απόψεις και τις «επιθυμίες» των μη ειδικών, ο Ωτορινολαρυγγολόγος θα σας εξηγήσει τι ακριβώς πρέπει να γίνει. Να θυμάστε πως ο οργανισμός του παιδιού μπορεί να καταπολεμά με την ίδια αποτελεσματικότητα τις λοιμώξεις και χωρίς τις αμυγδαλές, ειδικά αν οι αμυγδαλές έχουν «χαλάσει»!
Τι να κάνετε
Αν έχετε παιδί και παθαίνει πολύ συχνά αμυγδαλίτιδες, δεν αναπνέει καλά, ροχαλίζει, είναι υποτονικό και συχνά άρρωστο, πρέπει να το δει ο Ωτορινολαρυγγολόγος.
Έχει αποδειχθεί πως τα παιδιά από τα οποία αφαιρέθηκαν οι αμυγδαλές βάσει των επίσημων ιατρικών ενδείξεων, έχουν καλύτερη ποιότητα ζωής, καλύτερη σωματική ανάπτυξη, λιγότερες διαταραχές ύπνου, λιγότερες λοιμώξεις, μικρότερη κατανάλωση αντιβιοτικών και φυσικά, λιγότερες επισκέψεις στον ιατρό.
Τι να μην κάνετε
Μη δίνετε από μόνοι σας αντιβιοτικά ή σιρόπια στο παιδί σας αν έχει αμυγδαλίτιδα. Επίσης, δεν πρέπει να υποβιβάζετε, αλλά ούτε και να μεγεθύνετε τα προβλήματα των αμυγδαλών. Μην κάνετε τις αμυγδαλές «εξιλαστήρια θύματα» για προβλήματα υγείας που στην πραγματικότητα δεν σχετίζονται με αυτές. Μόνο ο ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγο γνωρίζει να σας πει την αλήθεια.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Αφού εξετάσουμε το παιδί, ανάλογα με τη συχνότητα και τη βαρύτητα των επεισοδίων αμυγδαλίτιδας, εξηγούμε στους γονείς τις επίσημες Iατρικές Eνδείξεις της Αμερικανικής Ακαδημίας Ωτορινολαρυγγολογίας για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί σωστά η χρόνια αμυγδαλίτιδα που ταλαιπωρεί το παιδί.
Παρακάτω αναγράφονται οι απόλυτες ενδείξεις αμυγδαλεκτομής σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ωτορινολαρυγγολογίας.
Απόλυτη ένδειξη στην Ιατρική σημαίνει πως έστω και ένα από τα παρακάτω να συμβαίνει, το να γίνει η επέμβαση (στην προκειμένη περίπτωση η αμυγδαλεκτομή) είναι πάντοτε πιο ωφέλιμο για το παιδί σας από το να μην γίνει η επέμβαση:
- 3 ή περισσότερα επεισόδια ανά έτος παρά την εφαρμοζόμενη φαρμακευτική αγωγή
- υπερτροφία αμυγδαλών που προκαλεί απόφραξη της αναπνευστικής οδού
- περιαμυγδαλικό απόστημα
- υποψία νεοπλασίας
- δύσοσμη στοματική αναπνοή οφειλόμενη σε χρόνια αμυγδαλίτιδα
Γενικά δεν πρέπει να υπάρχει βιασύνη για την πραγματοποίηση μιας επέμβασης, αλλά θα πρέπει να γίνεται μετά από σωστή εκτίμηση και αναμονή για την αξιολόγηση της συντηρητικής αγωγής. Η ηρεμία είναι πάντα ο καλύτερος σύμβουλος. Η περίοδος αναμονής δεν είναι χαμένος χρόνος ακόμα και αν το χειρουργείο τελικά πραγματοποιηθεί, αν σκεφτεί κανείς ότι οι τοπικές συνθήκες για την επέμβαση είναι οι καλύτερες δυνατές μετά από μια φαρμακευτική αγωγή.
Φαρυγγο-Λαρυγγική Παλινδρόμηση (ΦΑΛΑΠ)
Στην κοινή Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, τα υγρά του στομαχιού ανεβαίνουν από το στομάχι προς τα πάνω, μέχρι ψηλά στον οισοφάγο. Επειδή είναι όξινα, ερεθίζουν τον οισοφάγο και προκαλούν «καούρες», «ξινίλες» και «κάψιμο» πίσω από το στέρνο, στο στήθος.
Όταν τα υγρά αυτά φτάσουν ακόμα πιο ψηλά και κυλίσουν μπροστά, προς τον λάρυγγα, πλέον μιλάμε για τη φαρυγγο-λαρυγγική παλινδρόμηση (ΦΑΛΑΠ). O λάρυγγας, που μάλιστα είναι πολύ πιο ευαίσθητος από τον οισοφάγο στα οξέα των στομαχικών υγρών, ερεθίζεται, χωρίς, όμως, να πονάει ή να «καίει».
Ο ασθενής με ΦΑΛΑΠ έχει συμπτώματα που δεν θυμίζουν την τυπική παλινδρόμηση: δυσκολία να καταπιεί, βραχνάδα που έρχεται και φεύγει, συνεχές «φλέγμα» στoν λαιμό που δεν…βγαίνει, ξερόβηχα ή τάση για συχνό καθάρισμα του λαιμού, έναν συνεχή «κόμπο» ή αίσθημα ξένου σώματος στην κατάποση.
Στη ΦΑΛΑΠ, ο λάρυγγας είναι εσωτερικά «πρησμένος» (οίδημα), κόκκινος και με πολλές πηχτές εκκρίσεις. Aν δεν αντιμετωπιστεί, η ΦΑΛΑΠ μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα. Αν μάλιστα η ΦΑΛΑΠ είναι βαριάς μορφής και έχει μείνει αθεράπευτη για χρόνια, μπορεί να προκληθεί άσθματική Βρογχίτιδα, εισρόφηση και σπάνια ακόμα και καρκίνος του φάρυγγα ή του λάρυγγα.
Ο Μύθος
«Δεν μπορεί να έχω παλινδρόμηση, αφού δεν έχω καούρες ή ρεψίματα» ή «Δεν έχω πρόβλημα με το στομάχι μου, έναν κόμπο στον λαιμό έχω μόνο».
Η Αλήθεια
Σχεδόν 1 στους 4 Έλληνες έχει συμπτώματα ΦΑΛΑΠ, αλλά μόνο το 10% γνωρίζει από τι ακριβώς πάσχει και κάνει κάτι για αυτό. Πολλοί ασθενείς με ΦΑΛΑΠ δεν παραπονιούνται για καούρες, επειδή τα υγρά του στομαχιού φτάνουν γρήγορα στον λάρυγγα, πριν καν ενοχλήσουν τον οισοφάγο. επιπρόσθετα, επειδή τα συμπτώματα είναι διαφορετικά από εκείνα της κοινής Γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης και οι ενοχλήσεις στον λαιμό είναι ασαφείς, σπάνια αξιολογούνται σωστά από τον ιατρό που δεν είναι Ωτορινολαρυγγολόγος.
Τι να κάνετε
Αν έχετε έστω και ένα από τα παραπάνω συμπτώματα, πρέπει να σας δει σύντομα ένας Ωτορινολαρυγγολόγος. Οι αλλαγές που θα πρέπει να κάνετε στη διατροφή σας και στον τρόπο ζωής σας είναι μερικές φορές δραστικές, αλλά απολύτως απαραίτητες, διότι αν η ΦΑΛΑΠ μείνει αθεράπευτη, είναι αρκετά επικίνδυνη, ακόμα και για εμφάνιση κάποιου καρκίνου στην περιοχή!
Τι να μην κάνετε
Μην αγνοήσετε τα συμπτώματα και μην υποβιβάσετε το πρόβλημα. Κυρίως:
- Μη φοράτε σφιχτά ρούχα και ζώνες
- Μην τρώτε βιαστικά, «αρπαχτά» και ακανόνιστα γεύματα
- Αν καπνίζετε, κόψτε το!
- Περιορίστε τα λιπαρά, το κόκκινο κρέας και το βούτυρο, αποφύγετε τα τηγανητά, τη σοκολάτα, τα τυριά και τα αυγά
- Μην πίνετε πολύ νερό με το βραδυνό φαγητό ή πριν ξαπλώσετε
- Μην ξαπλώνετε αμέσως μετά το φαγητό.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Η εξέταση περιλαμβάνει πλήρη Ωτορινολαρυγγολογικό έλεγχο, ενδοσκόπηση του λάρυγγα και καταγραφή της εικόνας για σύγκριση πριν και μετά τη φαρμακευτική αγωγή.
Πλέον, με μία απλή εξέταση χαμηλού κόστους, τη φαρυγγική Πεχαμετρία (pHmetry), μετράμε με ακρίβεια την ποσότητα και την οξύτητα παλινδρόμησης των υγρών του στομάχου στο φάρυγγα.
Η ΦΑΛΑΠ έχει την τάση να υποτροπιάζει και χρειάζεται η αγωγή να δίνεται κατά τακτικά διαστήματα ενώ σπάνια μπορεί να απαιτηθεί να επέμβουμε ακόμα και χειρουργικά.
Προβλήματα Όσφρησης
Μπορεί η ανθρώπινη μύτη να μην είναι όσο δυνατή είναι στα σκυλιά, αλλά καταφέρνει άριστα να μας πληροφορήσει για τη «χημική σύσταση» του περιβάλλοντος, αφού αντιλαμβάνεται και ξεχωρίζει πάνω από 5.000 διαφορετικές μυρωδιές. Μάλιστα, έχει αποδειχθεί πως η «μνήμη» της όσφρησης είναι σχεδόν ανεξίτηλη, αφού μπορούμε να θυμηθούμε τη μυρωδιά από τα κουλουράκια της γιαγιάς μας που ξανά μυρίσαμε κάπου αλλού, ακόμα και δεκαετίες αργότερα!
Υπάρχουν ειδικά κύτταρα ψηλά μέσα στη μύτη που ανιχνεύουν τις ουσίες του περιβάλλοντος και μας ενημερώνουν, μας προσελκύουν ή μας προειδοποιούν.
Η μυρωδιά του φαγητού μας ελκύει να το δοκιμάσουμε. Η οσμή καπνού ή καμένου μας προειδοποιεί ότι κάτι καίγεται. Η οσμή χαλασμένου φαγητού μας αποτρέπει να φάμε κάτι που είναι επικίνδυνο για την υγεία μας.
Η γεύση είναι απόλυτα εξαρτημένη από την όσφρηση και αν δεν λειτουργεί σωστά η μύτη, χάνεται έως και το 90% της γεύσης. Κάθε φορά που κρυολογείτε θα έχετε παρατηρήσει πως όλα είναι άγευστα και άνοστα. Η γεύση σας επανέρχεται μόνο όταν «ξεβουλώσει» η μύτη.
Τα προβλήματα της όσφρησης είναι η ανοσμία (πλήρης απώλεια της όσφρησης), η υποσμία (μερική απώλεια της όσφρησης), ενώ πολύ σπάνια είναι η υπεροσμία (υπερβολική αντίδραση σε κάποια συγκεκριμένη οσμή).
Τα προβλήματα αυτά συχνότερα οφείλονται σε «μπούκωμα» της μύτης, οπότε και δεν φτάνουν οι ουσίες στο οσφρητικό νεύρο. Σπανιότερα, δεν δουλεύει καλά το οσφρητικό νεύρο και δεν φτάνει το «μήνυμα» μέχρι τον εγκέφαλο, προκειμένου να το καταλάβουμε!
Ο Μύθος
«Έχω να μυρίσω χρόνια. Πρέπει να έχει χαλάσει για πάντα η όσφρησή μου».
Η Αλήθεια
Σε πολλές περιπτώσεις, η όσφρηση που έχει μειωθεί ή ακόμα και χαθεί τελείως, μπορεί να αποκατασταθεί, αρκεί να γίνει σωστή διάγνωση και θεραπεία.
Τι να κάνετε
Αν πραγματικά έχει μειωθεί η όσφρησή σας και ταυτόχρονα είστε καπνιστής, πρέπει να κόψετε το τσιγάρο! Η διαφορά εντός μόλις 2 εβδομάδων θα είναι εντυπωσιακή. Αν πάλι δεν καπνίζετε, ξεκινήστε πλύσεις στη μύτη με φυσιολογικό όρο. Σε κάθε περίπτωση, όμως, πρέπει να επισκεφθείτε έναν ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο που θα μπορέσει να βρει γιατί δεν μυρίζετε ικανοποιητικά.
Πολλές φορές η μείωση της όσφρησης είναι κάτι απλό, αλλά κάποιες φορές μπορεί να είναι κάτι που να θέλει χειρουργική αντιμετώπιση (π.χ. πολύποδες) ή να είναι και κάτι κακό.
Μην το αναβάλλετε! Η απώλεια της όσφρησης που διαρκεί για καιρό είναι μια κατάσταση που δεν πρέπει να υποβαθμίζεται!
Τι να μην κάνετε
Μην αμελείτε την απώλεια ή μείωση της όσφρησής σας. Ίσως, να οφείλεται σε κάτι που και να μπορεί και να πρέπει να αντιμετωπιστεί, όπως χρόνια ρινίτιδα, πολύποδες ή ακόμα και όγκοι της μύτης.
Μην στερείτε την απόλαυση των οσμών και των γεύσεων από την καθημερινή σας ζωή. Πιθανόν, να μπορεί να αποκατασταθεί η όσφρηση σας με τη βοήθεια του ειδικού Ωτορινολαρυγγολόγου.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Εκτός από την εξέταση της μύτης με ενδοσκόπηση, ελέγχουμε το επίπεδο της όσφρησης με ειδικές εξετάσεις (οσφρητικά tests) και εντοπίζουμε το ακριβές πρόβλημα.
Ο έλεγχος της όσφρησης είναι πολύ ακριβής και ευαίσθητος. Ανάλογα με τα ευρήματα, καταστρώνεται και μια εξατομικευμένη στρατηγική θεραπείας, στις περιπτώσεις που αυτή είναι εφικτή, φυσικά.
Φάρυγγας/Αμυγδαλές
Οι αμυγδαλές είναι μέρος του ανοσοποιητικού μας συστήματος, δηλαδή της φυσικής άμυνας του σώματος ενάντια στους μικροοργανισμούς και οφείλουν το όνομά τους στο σχήμα τους, που είναι σαν αμύγδαλο.
Ο ρόλος τους είναι σημαντικός μέχρι την ηλικία των 6-7 ετών και αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας ενάντια στους «εισβολείς» που προσπαθούν να μπουν στον οργανισμό από το στόμα και τη μύτη. Η θέση που βρίσκονται οι αμυγδαλές είναι στρατηγική, ώστε να μπορούν να κάνουν «δειγματοληψία» των μικροβίων που μπαίνουν στον οργανισμό με τις τροφές και με την αναπνοή, προκειμένου να παράγουν συνεχώς αντισώματα.
Οι αμυγδαλές συμμετέχουν στην ολοκλήρωση και ωρίμανση του ανοσοποιητικού συστήματος μέχρι την ηλικία των 6-7 ετών. Σταδιακά, ως την εφηβεία, ο ρόλος τους ολοκληρώνεται και σε κανονικές συνθήκες μικραίνουν σε μέγεθος, ενώ στον ενήλικο, οι μαδαλές σταδιακά ατροφούν και δεν συμμετέχουν πλέον στην άμυνα.
Όταν οι αμυγδαλές μολυνθούν, προκαλείται η οξεία αμυγδαλίτιδα. Η οξεία αμυγδαλίτιδα είναι μεταδοτική με τα σταγονίδια του σάλιου, με τον βήχα και το φτέρνισμα. Συνήθως προσβάλλονται τα παιδιά στο σχολείο, όπου μπορεί η νόσος να πάρει μορφή επιδημίας. Σχεδόν πάντοτε (90%) η αρχική αιτία της οξείας αμυγδαλίτιδας είναι μια ίωση που κάνει τις αμυγδαλές πιο «ευαίσθητες», με αποτέλεσμα να μολύνονται με κάποιο από τα μικρόβια που φυσιολογικά υπάρχει στο ανθρώπινο στόμα.
Ο ασθενής νιώθει εξαντλημένος, πονάει όλο το σώμα του και δεν μπορεί να καταπιεί. Ο πόνος, μάλιστα, μπορεί να «χτυπάει» στα αυτιά, να εμφανίζεται πυρετός 39-40οC, ενώ είναι πιθανό να υπάρχει πύον στις αμυγδαλές, να είναι πρησμένοι οι αδένες στον λαιμό και να μυρίζει έντονα η αναπνοή του ασθενούς.
Ο Μύθος
«Έχουν πρηστεί οι αμυγδαλές μου. Τις πιάνω εξωτερικά στον λαιμό μου, αλλά δεν ανησυχώ πολύ, θα κάνω γαργάρες να μου περάσει».
Η Αλήθεια
Η οξεία αμυγδαλίτιδα δεν πρέπει ποτέ να αντιμετωπίζεται πρόχειρα ή επιπόλαια!
Κάθε παιδί και ενήλικος με πονόλαιμο, δυσκαταποσία και πυρετό πρέπει να εξετάζεται από Ωτορινολαρυγγολόγο, διότι, αν η λοίμωξη είναι βαριά, μπορεί να έχει σοβαρές επιπλοκές, όπως Περιαμυγδαλικό Απόστημα, φλεγμονή των αρθρώσεων, των νεφρών και της καρδιάς. Σε κάθε περίπτωση, απαιτείται αντιβίωση για τουλάχιστον 10 μέρες, για να μη δημιουργούνται ανθεκτικά στελέχη μικροβίων. Οι γαργάρες δεν έχουν καμία θεραπευτική αξία, μόνο ανακουφιστική, ίσως. Τέλος, αυτό που πιάνει κανείς εξωτερικά είναι οι «πρησμένοι» λεμφαδένες (που πρήζονται, όμως, από δεκάδες αιτίες), όχι οι αμυγδαλές!
Τι να κάνετε
Ξεκουραστείτε μερικές μέρες στο κρεβάτι σας και αφήστε τις φυσικές αμυντικές δυνάμεις του οργανισμού να αντιμετωπίσουν τη λοίμωξη. Πιείτε πολύ νερό και φάτε παγωμένα, μαλακά φαγητά. Θα πρέπει απαραιτήτως να σας εξετάσει Ωτορινολαρυγγολόγος και να αποκλειστεί το περιαμυγδαλικό απόστημα, δηλαδή η συλλογή πύου πίσω από την αμυγδαλή, διότι το πύον αυτό μπορεί σε λίγες ώρες να επεκταθεί και σε άλλες περιοχές (λαιμό ή και θώρακα) και να απειλήσει ακόμα και τη ζωή.
Τι να μην κάνετε
Μη βγάζετε διάγνωση μόνος σας, μην παίρνετε αντιβιοτικά και μη χάνετε χρόνο σε άσκοπες εξετάσεις αίματος, πριν σας δει ο Ωτορινολαρυγγολόγος. Αυτός ξέρει πώς να αντιμετωπίσει κάθε περιστατικό γρήγορα, χωρίς να ταλαιπωρείται άσκοπα ο ασθενής και χωρίς να κινδυνέψει από επιπλοκές.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Με την εξέταση και με την εμπειρία του ο Ωτορινολαρυγγολόγος μπορεί να αποκλείσει το περιαμυγδαλικό απόστημα και να δώσει την κατάλληλη αγωγή στον ασθενή για να γίνει γρήγορα καλά, με τη μικρότερη δυνατή ταλαιπωρία.
Φαρμακευτική Ρινίτιδα
Το μπούκωμα και η καταρροή της μύτης είναι πολύ ενοχλητικές καταστάσεις. Αρκεί να ρωτήσετε κάποιον που πάσχει από αυτά! Είτε οφείλονται σε κρυολόγημα, σε παραρρινοκολπίτιδα ή σε αλλεργία, όταν κάποιος δεν μπορεί να αναπνεύσει από τη μύτη, νιώθει πως πνίγεται και ψάχνει κάποιο spray για να ανακουφιστεί!
Τα τοπικά αποσυμφορητικά sprays μπορούν να δώσουν άμεση λύση και πραγματικά «ξεβουλώνουν» τη μύτη γρήγορα και αποτελεσματικά. Οι διαφημίσεις στην τηλεόραση λένε (αυτή τη φορά) την αλήθεια! Όχι όμως oλόκληρη την αλήθεια! Δεν αναφέρουν τις πολύ συχνές παρενέργειες!
Η ανακούφιση που νιώθει κανείς με τα τοπικά αποσυμφορητικά είναι τόσο μεγάλη που δυσκολεύεται να σταματήσει τη χρήση τους και καταλήγει να κάνει κατάχρηση. Τότε ξεκινάει ένας φαύλος κύκλος: ενώ το κρυολόγημα έχει περάσει, η μύτη έχει «εθιστεί» στο αποσυμφορητικό και αν ο ασθενής δεν το χρησιμοποίει καθημερινά, η μύτη παθαίνει «στερητικό σύνδρομο» και βουλώνει χωρίς λόγο! Ο ασθενής τότε αναγκάζεται να βάζει ολοένα και πιο μεγάλη δόση αποσυμφορητικού, ολοένα και πιο συχνά και τελικά καταλήγει να προκαλεί Φαρμακευτική Ρινίτιδα, δηλαδή συνεχές μπούκωμα που οφείλεται στην κατάχρηση των αποσυμφορητικών και που ανακουφίζεται μόνο με και μεγαλύτερες αλλά και συχνότερες δόσεις αποσυμφορητικού. Ένας φαύλος κύκλος!
Επιπλέον, προκαλείται και μόνιμη υπερτροφία των ρινικών κογχών, που τελικά απαιτεί επέμβαση για να διορθωθεί. Τέλος, κάποιοι εμφανίζουν ταχυκαρδία, αρρυθμίες, ακόμα και υπέρταση από τα αποσυμφορητικά.
Ο Μύθος
«Δεν χρησιμοποιώ το spray πολλές φορές, 1-2 φορές τη μέρα μόνο, εδώ και μήνες, αλλά δεν έχω πρόβλημα» ή «Έχω σοβαρό πρόβλημα αναπνοής και μόνο με το spray μπορώ να αναπνεύσω».
Η Αλήθεια
Η Φαρμακευτική Ρινίτιδα ξεκινάει να δημιουργείται ήδη 5-6 ημέρες αφότου έχει αρχίσει να χρησιμοποίει κάποιος το αποσυμφορητικό spray. Μετά από τις 7-8 μέρες, αρχίζει να γίνεται τοπική ζημιά και ξεκινάει ο φαύλος κύκλος. Είτε κάποιος βάζει το spray μία είτε 10 φορές τη μέρα, αν το χρησιμοποιεί πάνω από μια εβδομάδα, θα δυσκολευτεί πολύ να το διακόψει, διότι η μύτη του θα έχει «εθιστεί».
Η δικαιολογία πως κάποιος «έχει πρόβλημα», όπως σκολίωση διαφράγματος, υπερτροφικές κόγχες, κτλ. προκειμένου να κάνει κατάχρηση αποσυμφορητικών είναι σαν να λέει πως…πίνει γιατί έχει πρόβλημα με το αλκοόλ!
Πρέπει να λύσει κανείς το αρχικό πρόβλημα και όχι να το αναβάλλει συνεχίζοντας μια καταστροφική συνήθεια. Η ανακούφιση που προσφέρουν τα αποσυμφορητικά sprays είναι πράγματι σημαντική. Έχει, όμως, κόστος στην υγεία σας!
Τι να κάνετε
Για να αποφύγετε τη Φαρμακευτική Ρινίτιδα, ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες του ειδικού Ωτορινολαρυγγολόγου και κανενός άλλου. Ξεχάστε τι σας λένε φίλοι, γνωστοί και άλλοι «ειδικοί».
Αν από τα παραπάνω υποπτεύεστε πως πάσχετε από Φαρμακευτική Ρινίτιδα, πρέπει να μιλήσετε με έναν Ωτορινολαρυγγολόγο. Μπορεί να σας βοηθήσει σταδιακά να σταματήσετε τη χρήση των αποσυμφορτητικών sprays, χωρίς άσκοπη ταλαιπωρία.
Τι να μην κάνετε
Μη χρησιμοποιείτε αποσυμφορητικά sprays χωρίς συνταγή και τις σαφείς οδηγίες του ειδικού Ωτορινολαρυγγολόγου. Διακόψτε τα sprays μετά από 6-7 ημέρες χρήσης και αν ακόμα δεν είστε εντελώς καλά από το μπούκωμα, πρέπει να επισκεφτείτε ξανά τον Ωτορινολαρυγγολόγο σας.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Με στενή παρακολούθηση και στοχευμένη εναλλακτική αγωγή, καταφέρνουμε σχεδόν πάντα να «σπάσουμε» τον φαύλο κύκλο και να διακόψει ο ασθενής το αποσυμφορητικό spray χωρίς να ταλαιπωρηθεί από μπούκωμα κατά τη διάρκεια της «απεξάρτησης».
Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί και μικρή «επιδιόρθωση» των κογχών ή διόρθωση κάποιου άλλου ανατομικού προβλήματος που μπορεί να προϋπήρχε.
Πολύποδες Φωνητικών Χορδών
Οι υγιείς φωνητικές χορδές είναι σαν τις χορδές της κιθάρας: λεπτές, λείες και η δόνησή τους παράγει ήχους. Έπειτα από κάποιον «τραυματισμό» της χορδής λόγω πολύ δυνατής φωνής, ουρλιαχτού ή πολύ έντονου βήχα, από το σημείο που τραυματίστηκε μπορεί να ξεπροβάλει ένα μικρό εξόγκωμα.
Αν συνεχίσει κανείς να κακοποιεί τη φωνή του, το μικροσκοπικό αυτό πρήξιμο/εξόγκωμα μεγαλώνει και παραμένει μόνιμα, σαν μια μικρή σφαιρική μάζα, που ξεκινάει σε μέγεθος κεφαλιού καρφίτσας και σταδιακά μπορεί να φτάσει να γίνει σαν στραγάλι ή και φουντούκι! άυτό λέγεται Πολύποδας φωνητικών Χορδών.
Σε άλλη περίπτωση, ο πολύποδας δεν είναι εντοπισμένος σε ένα μόνο σημείο, αλλά το «πρήξιμο» καταλαμβάνει ολόκληρο συνολικά το μήκος των χορδών, οπότε και μιλάμε για την Πολυποειδή εκφύλιση των χορδών.
Στις δυο αυτές περιπτώσεις, οι φωνητικές χορδές δεν έρχονται σε πλήρη επαφή μεταξύ τους. Το αποτέλεσμα είναι να περνάει ο αέρας ανάμεσά τους και να μην βγαίνει εύκολα η φωνή (αδύναμη φωνή), ενώ αλλάζει και η συχνότητα της φωνής, δηλαδή γίνεται πιο βραχνή και «άγρια». Τόσο οι πολύποδες όσο και η πολυποειδής εκφύλιση των φωνητικών χορδών μπορούν να χειροτερέψουν αν κανείς δεν σταματήσει να ταλαιπωρεί τον λάρυγγά του. Για να «γίνουν καλά» χρειάζεται χειρουργική επέμβαση. Δυστυχώς, δεν αρκούν τα συντηρητικά μέτρα.
Ο Μύθος
«Ο ιατρός μου είπε πως έχω πολύποδα και φοβάμαι μην είναι καρκίνος».
Η Αλήθεια
Ο πραγματικός πολύποδας δεν μπορεί ποτέ να γίνει καρκίνος. Όμως, απαιτείται λεπτομερής έλεγχος, γιατί ένας φαινομενικά αθώος πολύποδας μπορεί να κρύβει από κάτω του κάποια σοβαρότερη βλάβη. Συνεπώς, επειδή δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι με την απλή εξέταση, θα πρέπει να αφιρέσουμε τον πολύποδα και να τον στείλουμε για ιστολογική εξέταση, ειδικά στα άτομα που καπνίζουν.
Τι να κάνετε
Αν η φωνή σας είναι βραχνή για πιο πολλές από 7 ημέρες, πρέπει απαραιτήτως να σας δει Ωτορινολαρυγγολόγος. Η βραχνάδα αποτελεί το κύριο σύμπτωμα τόσο του πολύποδα όσο και κάποιων πιο σοβαρών παθήσεων του λάρυγγα (θηλώματα, κακοήθειες, κτλ.).
Κάθε ασθενής με βραχνάδα θα διερευνηθεί με μεγάλη επιμέλεια από τον ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο. Μην υποτιμάτε την ανάγκη εξέτασης των φωνητικών χορδών. Μπορεί να είναι σωτήρια, ειδικά αν κανείς καπνίζει ή πίνει συχνά αλκοόλ (έστω και μέτρια κατανάλωση).
Τι να μην κάνετε
Αν θέλετε να μην εμφανιστεί ποτέ πολύποδας στις χορδές σας, απλώς μη φωνάζετε! Αν ήδη έχετε κάποιο πολύποδα, ακολουθήστε κατά γράμμα τις οδηγίες του ιατρού σας που περιλαμβάνουν φωνητική ανάπαυση, πιο σωστή χρήση φωνής, ενίοτε ακόμα και παραπομπή σε έναν λογοθεραπευτή για μαθήματα ορθοφωνίας, ιδίως σε επαγγελματίες φωνής, όπως είναι οι εκπαιδευτικοί και οι τραγουδιστές.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Η διάγνωση του πολύποδα γίνεται με το ενδοσκόπιο, oπότε και δείχνουμε τη βλάβη στον ασθενή μέσω του monitor. Μερικές φορές, η βιοψία και η αφαίρεση με Μικρολαρυγγοσκόπηση είναι απαραίτητη, προκειμένου να βεβαιωθούμε ότι δεν υπάρχει καρκίνος, ειδικά σε άτομα που έχουν αυξημένες πιθανότητες λόγω της εργασίας ή κάποιων συνηθειών τους, όπως το κάπνισμα.
Υπερτροφία Αμυγδαλών
Οι υγιείς αμυγδαλές είναι σχεδόν κρυμμένες στα πλάγια, στο βάθος του στόματος. Όταν μολυνθούν (οξεία αμυγδαλίτιδα), πρήζονται, «κοκκινίζουν» και πονάνε, ενώ όταν περάσει η λοίμωξη και η φλεγμονή, επανέρχονται στο αρχικό τους μέγεθος.
Όταν, όμως, οι αμυγδαλίτιδες είναι συχνές, προκαλούνται ανεπανόρθωτες βλάβες, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται μόνιμες μικρο-ουλές στον αμυγδαλικό ιστό που δεν επιτρέπουν στις αμυγδαλές να επανέλθουν στο αρχικό τους μέγεθος. Σταδιακά, ο ενεργός ιστός της αμυγδαλής χάνει τις ιδιότητές του και καταλήγει μια διογκωμένη ουλώδης μάζα, μέσα στην οποία παγιδεύονται και «παραμονεύουν» μικρόβια, που σε κάθε ευκαιρία μείωσης της άμυνας (π.χ. στρες, ασιτία, αφυδάτωση, ερεθισμός από καπνό, κρυολόγημα) θα προκαλέσουν ξανά οξεία αμυγδαλίτιδα.
Τις περισσότερες φορές, οι αμυγδαλές που παραμένουν συνεχώς διογκωμένες λόγω των μικρο-ουλών, καταλήγουν να γίνονται τεράστιες σε μέγεθος. Όταν, μάλιστα, φτάσουν να ακουμπούν η μια την άλλη, κλείνουν την είσοδο του φάρυγγα, με αποτέλεσμα να δυσκολεύουν την κατάποση. Ακόμα χειρότερα, όμως, δυσκολεύουν την αναπνοή, προκαλούν απόφραξη της αναπνοής στον ύπνο και ροχαλητό. Επιπλέον, στις κρύπτες των υπερτροφικών αμυγδαλών εγκλωβίζονται νεκρά κύτταρα και τροφές που προκαλούν έντονη κακοσμία στην αναπνοή και τελικά, ακόμα και διαπροσωπικά προβλήματα.
Στους ενηλίκους δεν υπάρχουν φυσιολογικά υπερτροφικές αμυγδαλές. Όταν είναι μεγάλες και εξέχουν προς το κέντρο του στόματος, είναι πάντοτε παθολογική η αιτία.
Ο Μύθος
«Είμαι πολύ μεγάλος σε ηλικία για να βγάλω τις αμυγδαλές μου. Δεν πειράζει που είναι μεγάλες, δεν έχω κάποιο πρόβλημα».
Η Αλήθεια
Όταν υπάρχει παθολογική Υπερτροφία Αμυγδαλών, ο ιστός και η λειτουργία τους έχουν καταστραφεί και δεν πρόκειται να μικρύνουν ποτέ ξανά. Αν δεν αφαιρεθούν, θα συνεχίσουν να προκαλούν συχνές μολύνσεις και ροχαλητό, ο ασθενής θα ταλαιπωρείται από ασθένειες και από τις επιπτώσεις του κακού ύπνου, ενώ θα έχει συνεχώς απουσίες από την εργασία του. Εφόσον λοιπόν πληρούνται οι επίσημες Ιατρικές Ενδείξεις για την Αμυγδαλεκτομή, η ηλικία του ασθενούς δεν παίζει ρόλo. Αν οι αμυγδαλές πρέπει να βγουν, βγαίνουν σε κάθε ηλικία!
Εφόσον υπάρχουν οι επιστημονικές ενδείξεις, η ηλικία του ασθενούς δεν παίζει ρόλο στην απόφαση για αμυγδαλεκτομή. Η διστακτικότητά μας για την αφαίρεση των αμυγδαλών στην παιδική ηλικία είναι δεδομένη και τα κριτήριά μας είναι πιο αυστηρά στις μικρές παρά στις μεγάλες ηλικίες. Τα παιδιά όμως που έχουν υποβληθεί σε αμυγδαλεκτομή δεν υστερούν από πλευράς ανοσοποιητικού συστήματος και μόνον όφελος έχουν.
Τι να κάνετε
Σταθείτε μπροστά στον καθρέπτη, ανοίξτε το στόμα και αν βλέπετε τις αμυγδαλές να εξέχουν αρκετά προς το κέντρο, πρέπει να επισκεφτείτε έναν ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο. Ακόμα και αν δεν έχετε συχνές αμυγδαλίτιδες, μπορεί να υπάρχουν επιπτώσεις από τις υπερτροφικές αμυγδαλές που δεν φανταζόσασταν, όπως προβλήματα στα δόντια, στην καρδιά, στα νεφρά κ.α.
Ειδικά αν η μια αμυγδαλή είναι σημαντικά μεγαλύτερη από την άλλη, θα πρέπει να αποκλειστεί η πιθανότητα κάποιου όγκου της αμυγδαλής.
Τι να μην κάνετε
Μην δίνεται καμία σημασία σε «πατροπαράδοτες» απόψεις μη ειδικών, όπως είναι οι συγγενείς, οι φίλοι, ακόμα και αν εργάζονται στο χώρο της Υγείας. Στην Ελλάδα όλοι έχουν «άποψη», όμως, μόνον ο ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος γνωρίζει να σας πει τι πρέπει να γίνει σε περίπτωση που έχετε υπερτροφικές αμυγδαλές. Πλέον υπάρχουν καθιερωμένες Ιατρικές Ενδείξεις από την Αμερικανική Ακαδημία Ωτορινολαρυγγολογίας για το πότε και πώς πρέπει να αντιμετωπιστούν οι υπερτροφικές αμυγδαλές και τις οποίες θα σας εξηγήσει ο Ωτορινολαρυγγολόγος σας.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Γίνεται πλήρης Ωτορινολαρυγγολογική εξέταση και σύμφωνα με το ιστορικό και την εικόνα των αμυγδαλών του ασθενούς, εξηγούμε τις θεραπευτικές επιλογές που υπάρχουν. Σε Αμυγδαλεκτομή προχωράμε μόνο όταν υπάρχει Απόλυτη Ένδειξη (το χειρουργείο πρέπει να γίνει το συντομότερο και σε κάθε περίπτωση) ενώ όταν υπάρχει Σχετική Ένδειξη ο ιατρός θα κρίνει την κάθε περίπτωση ξεχωριστά και θα αποφανθεί αν ο ασθενής θα έχει µεγαλύτερο όφελος στην υγεία του εφόσον γίνει η Αμυγδαλεκτομή.
Ενδείξεις αμυγδαλεκτομής (για ενήλικες και παιδιά) σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ωτορινολαρυγγολογίας. (αρκεί να ισχύει έστω και ένα):
- 3 ή περισσότερα επεισόδια ανά έτος παρά την εφαρμοζόμενη φαρμακευτική αγωγή
- υπερτροφία αμυγδαλών που προκαλεί απόφραξη της αναπνευστικής οδού
- περιαμυγδαλικό απόστημα
- υποψία νεοπλασίας
- δύσοσμη στοματική αναπνοή οφειλόμενη σε χρόνια αμυγδαλίτιδα
Γενικά δεν πρέπει να υπάρχει βιασύνη για την πραγματοποίηση μιας επέμβασης, αλλά θα πρέπει να γίνεται μετά από σωστή εκτίμηση και αναμονή για την αξιολόγηση της συντηρητικής αγωγής. Η ηρεμία είναι πάντα ο καλύτερος σύμβουλος. Η περίοδος αναμονής δεν είναι χαμένος χρόνος ακόμα και αν το χειρουργείο τελικά πραγματοποιηθεί, αν σκεφτεί κανείς ότι οι τοπικές συνθήκες για την επέμβαση είναι οι καλύτερες δυνατές μετά από μια φαρμακευτική αγωγή.