Οξεία Αμυγδαλίτιδα
Οι αμυγδαλές είναι μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος, δηλαδή του μηχανισμού φυσικής άμυνας στα μικρόβια. Οφείλουν το όνομά τους στο σχήμα τους, που είναι σαν αμύγδαλο. Όταν οι αμυγδαλές μολυνθούν, προκαλείται η οξεία άμυγδαλίτιδα.
Ο ρόλος των αμυγδαλών είναι σημαντικός μέχρι την ηλικία των 7-8 ετών, καθώς αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας εναντίον των «εισβολέων» που προσπαθούν να μπουν στον οργανισμό από το στόμα. Στη θέση που βρίσκονται οι αμυγδαλές κάνουν συνεχώς «δειγματοληψία» των μικροβίων από τις τροφές και τον αέρα.
Οι αμυγδαλές συμμετέχουν επίσης στην ωρίμανση του ανοσοποιητικού συστήματος μέχρι την ηλικία των 4 ετών, αλλά μετέπειτα η σημασία τους ολοένα και μειώνεται. Σε κανονικές συνθήκες μικραίνουν σε μέγεθος μέχρι την εφηβεία, ενώ στον ενήλικο έχουν πλέον ατροφήσει εντελώς και δεν συμμετέχουν καθόλου στην άμυνα του οργανισμού.
Όταν οι αμυγδαλές μολυνθούν, προκαλείται η οξεία αμυγδαλίτιδα. Σχεδόν πάντοτε (90%) η αρχική αιτία είναι μια ίωση που κάνει τις αμυγδαλές πιο «ευαίσθητες», με αποτέλεσμα να μολύνονται από κάποιο από τα εκατοντάδες είδη μικροβίων που υπάρχουν στο ανθρώπινο στόμα. Το παιδί νιώθει εξαντλημένο, πονάει το σωματάκι του, έχει έντονο πονόλαιμο και πόνο στα αυτιά, δεν μπορεί να καταπιεί, έχει πυρετό 39-40oC, «πύον» στις αμυγδαλές, πρησμένους αδένες στον λαιμό, ενώ μυρίζει άσχημα και η αναπνοή του.
Η αμυγδαλίτιδα μεταδίδεται με τα σταγονίδια του σάλιου και συνήθως προσβάλλονται τα παιδιά στο σχολείο, όπου μπορεί η νόσος να πάρει ακόμα και τη μορφή επιδημίας.
Ο Μύθος
Έχουν πρηστεί οι αμυγδαλές του παιδιού, τις πιάνω εξωτερικά στον λαιμό του. θα του δώσω να κάνει γαργάρες/να πιεί σιρόπι για να του περάσει.
Η Αλήθεια
Η οξεία αμυγδαλίτιδα δεν πρέπει ποτέ να αντιμετωπίζεται επιπόλαια. Κάθε παιδί που έχει πονόλαιμο, δυσκαταποσία και πυρετό πρέπει να εξετάζεται από ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο, διότι, αν η λοίμωξη παραμείνει, μπορεί να έχει βαριές επιπλοκές, όπως περιαμυγδαλικό απόστημα, φλεγμονή των αρθρώσεων, των νεφρών και της καρδιάς. Σε κάθε περίπτωση, απαιτείται αντιβίωση, ενώ οι γαργάρες δεν έχουν καμία θεραπευτική αξία, μόνο ανακουφιστική ίσως. Τέλος, αυτό που πιάνει κανείς απ’ έξω είναι οι πρησμένοι λεμφαδένες (που μπορούν να πρηστούν από δεκάδες αιτίες), όχι οι αμυγδαλές!
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Με την εξέταση, ο Ωτορινολαρυγγολόγος αρχικά θα αποκλείσει το περιαμυγδαλικό απόστημα. Έπειτα, θα πάρει επίχρισμα από τις αμυγδαλές για ανάλυση και θα δώσει την κατάλληλη αγωγή στο παιδί για να γίνει γρήγορα καλά, να μην ταλαιπωρηθεί και να μην υποτροπιάσει ή χρονίσει το πρόβλημα.
Τι να κάνετε
Αφήστε τις φυσικές αμυντικές δυνάμεις του οργανισμού να αντιμετωπίσουν την ίωση. Δώστε στο παιδί να πιει όσο περισσότερο νερό μπορεί και να φάει μαλακά φαγητά. Πολύ χρήσιμο είναι το παγωτό και το παγωμένο γιαούρτι (frozen yogurt), διότι παρέχουν πολλή ενέργεια (θερμίδες), ενώ ανακουφίζουν και τον πόνο. Μην ανησυχείτε, δεν θα χειροτερέψουν την κατάσταση! Αντιθέτως, θα βοηθήσουν!
Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να εξετάσει το παιδί ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος και να αποκλειστεί το περιαμυγδαλικό απόστημα, δηλαδή η συλλογή πύου πίσω από την αμυγδαλή, διότι το πύον αυτό μπορεί σε λίγες ώρες να επεκταθεί και σε άλλες περιοχές (λαιμό ή και θώρακα) και να απειλήσει ακόμα και τη ζωή του παιδιού σας.
Τι να μην κάνετε
Μη βγάλετε διάγνωση μόνοι σας για το τι έχει το παιδί, μη δίνετε αντιβιοτικά και…σιρόπια και μη χάνετε χρόνο σε άσκοπες εξετάσεις σε διαγνωστικά εργαστήρια πριν δει το παιδί ο Ωτορινολαρυγγολόγος. Aυτός ξέρει πώς να αντιμετωπίσει κάθε περιστατικό οξείας αμυγδαλίτιδας γρήγορα, χωρίς να ταλαιπωρείται το παιδί σας άσκοπα και χωρίς να κινδυνέψει από επιπλοκές.
Οξεία Λαρυγγίτιδα
Η οξεία λαρυγγίτιδα δικαιολογημένα πανικοβάλει τους γονείς. Συμβαίνει κυρίως κατά τους χειμερινούς μήνες και προσβάλλει συχνότερα τα παιδιά μέχρι 5 ετών. Εμφανίζεται συνήθως ως «επιδημία» στον παιδικό σταθμό, αλλά δεν σημαίνει ότι όποιο παιδί έρθει σε επαφή με άλλο παιδάκι που πάσχει από οξεία λαρυγγίτιδα θα κολλήσει.
Η οξεία λαρυγγίτιδα είναι η συχνότερη αιτία βραχνιάσματος στα μικρά παιδιά. Το παιδί με λαρυγγίτιδα μερικές φορές έχει πυρετό, δείχνει άρρωστο και έχει χαρακτηριστικό βήχα που μοιάζει με «σκύλο που γαβγίζει». οι γονείς που θα ακούσουν έστω και μια φορά τον βήχα αυτόν δεν πρόκειται να τον ξεχάσουν ποτέ!
Συνήθως, πριν την οξεία λαρυγγίτιδα, έχει προηγηθεί ένα αλλό κρυολόγημα. ο πιο συχνός «ένοχος» είναι ο ιός της παρα-ινφλουέντζας. Υπάρχουν, όμως, και παιδιά που παρουσιάζουν οξεία λαρυγγίτιδα χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε λοίμωξη. Τα παιδιά αυτά ίσως να έχουν αλλεργική προδιάθεση ή μπορεί -σπάνια- η οξεία λαρυγγίτιδα να οφείλεται σε ψυχολογικά αίτια (οξεία σπασμωδική λαρυγγίτιδα).Τα συμπτώματα της οξείας λαρυγγίτιδας συνήθως εμφανίζονται τη νύχτα, τις περισσότερες φορές μετά τα μεσάνυχτα. Επειδή μπορεί να είναι απειλητικά ακόμα και για τη ζωή του παιδιού, πρέπει οι γονείς να είναι σε επιφυλακή τα βράδυ που κοιμάται το παιδί!
Ο Μύθος
«Το παιδί ξαφνικά βράχνιασε και βήχει επειδή κρύωσε, αλλά του έδωσα αντιβίωση αμέσως και θα του περάσει».
Η Αλήθεια
Η οξεία λαρυγγίτιδα είναι μια επικίνδυνη κατάσταση, επειδή σιγά-σιγά κλείνει ο λάρυγγας και το παιδί δεν μπορεί να αναπνεύσει. Αν, μάλιστα, κλείσει τελείως ο λάρυγγας, το παιδί μπορεί να πάθει ασφυξία! Πρέπει, λοιπόν, να δει το παιδί ιατρός αμέσως μόλις ακούσετε ξαφνική βραχνάδα. Η αντιβίωση χρειάζεται περισσότερες από 24 ώρες για να δράσει και δεν είναι χρήσιμη στο οξύ στάδιο.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Σε παιδιά με υποψία οξείας λαρυγγίτιδας δεν προσπαθούμε καν να δούμε τον λάρυγγα, διότι ακόμα και η εξέταση μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση. Δίνουμε φαρμακευτική αγωγή και καλούμε ασθενοφόρο. Οποιαδήποτε άλλη εξέταση γίνεται στο νοσοκομείο και μόνο αφού εξασφαλιστεί η άνετη αναπνοή του παιδιού. Εάν το παιδί σας παθαίνει συχνά λαρρυγγίτιδα, επισκεφθείτε ένα Ωτορινολαρυγγολόγο για να εξετάσει το παιδί και εφόσον κριθεί απαραίτητο μπορεί να σας συστήσει προληπτικά κάποιο σπρέϊ.
Τι να κάνετε
Βγάλτε το παιδί έξω από το σπίτι, σε κρύο και καθαρό αέρα, τυλιγμένο με μια κουβέρτα. Μην ανησυχείτε, δεν πρόκειται να πάθει κάτι χειρότερο! ο κρύος αέρας θα το βοηθήσει πάρα πολύ!
Βάλτε το παιδί σας να αναπνεύσει υδρατμούς. Αν δεν έχετε το ειδικό ατμοποιητή, μπορείτε να ανοίξετε το ζεστό νερό στην μπανιέρα μέχρι να γεμίσει το μπάνιο με υδρατμούς και να καθίσετε μαζί με το παιδί σας εκεί για 15-20 λεπτά. Στις περισσότερες φορές τα συμπτώματα θα υποχωρήσουν θεαματικά.
Εάν έχετε ατμοποιητή, μη βάλετε μέσα κάτι άλλο εκτός από νερό. Ούτε αιθέρια έλαια ούτε οτιδήποτε άλλο! Μόνο νερό!
Δυστυχώς, δεν υπάρχει τρόπος να προλαμβάνουμε την οξεία λαρυγγίτιδα. Εάν, όμως, το παιδί σας παθαίνει επανειλημμένως λαρυγγίτιδα, τότε πιθανόν ο Ωτορινολαρυγγολόγος να σας συστήσει προληπτικά κάποιο εισπνεόμενο spray.
Μετά από ένα επεισόδιο οξείας λαρυγγίτιδας, για τις επόμενες 2-3 νύχτες πρέπει να κοιμάται ένας από τους δύο γονείς κοντά στο παιδί.
Τι να μην κάνετε
Μην καθυστερήσετε να πάτε στο νοσοκομείο, ειδικά αν δεν δείτε βελτίωση με τους υδρατμούς ή αν τα χειλάκια του παιδιού γίνουν σταδιακά άσπρα ή λίγο μπλε (κυάνωση).
Να θυμάστε πως υπάρχει η πιθανότητα μέχρι να φτάσετε στο νοσοκομείο τα συμπτώματα να υποχωρήσουν δραματικά. Όμως, μην αισθάνεστε άσχημα. Οι γιατροί ξέρουν ότι η «θεραπεία» έχει ήδη ξεκινήσει με το που βγάλετε το παιδί σας στον καθαρό αέρα, από τη στιγμή που βγήκατε από το σπίτι. Επίσης, αν έχετε παιδί, μην αφήνετε κανέναν να καπνίζει μέσα στο σπίτι.
Καρκίνος Φωνητικών Χορδών και Λάρυγγα
Ο καρκίνος του λάρυγγα είναι από τους συχνότερους καρκίνους και σχεδόν πάντοτε οφείλεται στο κάπνισμα σε συνδυασμό με την κατανάλωση αλκοόλ. Είναι 5 φορές πιο συχνός στους άνδρες και σε ποσοστό 70% εμφανίζεται πάνω στις φωνητικές χορδές, αλλάζοντας τη χροιά της φωνής, με αποτέλεσμα ο ασθενής να πηγαίνει έγκαιρα στον ιατρό και να σώζεται.
Όταν, όμως, ο καρκίνος εμφανιστεί σε άλλο σημεία του λάρυγγα και δεν αλλάξει η φωνή στα αρχικά στάδια της ασθένειας, συχνά η διάγνωση καταλήγει να γίνει όταν ο καρκίνος βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο.
Εκτός από βραχνάδα, ο ασθενής με προχωρημένο καρκίνο δεν μπορεί να καταπιεί καλά ή φτύνει μικρή ποσότητα αίματος (αιμόπτυση), Ενώ αν η κατάσταση είναι ακόμη πιο σοβαρή, αναφέρει και πόνο.
Όπως ακριβώς και ο καρκίνος του πνεύμονα, ο καρκίνος του λάρυγγα οφείλεται σχεδόν πάντοτε στο κάπνισμα. Δηλαδή, είναι καρκίνος που κανείς μπορεί να αποφύγει αν δεν ξεκινήσει να καπνίζει ή αν το κόψει έγκαιρα όσο είναι ακόμα νωρίς.
«Σολομώντειες» λύσεις στις οποίες κάποιος μειώνει τα τσιγάρα που καπνίζει ή... δεν «κατεβάζει» τον καπνό, δεν προσφέρουν τίποτα και ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου παραμένει ο ίδιος με το να καπνίζει όπως πριν.
Ο Μύθος
«Αν πάθεις καρκίνο του λάρυγγα, δεν τη γλιτώνεις» ή «Μόνο αν βγει ο λάρυγγας σώζεται κανείς» ή «Δεν πονάει ο λαιμός μου, δεν μπορεί να έχω καρκίνο».
Η Αλήθεια
Αν ο καρκίνος του λάρυγγα διαγνωστεί έγκαιρα, 9 στις 10 φορές ο ασθενής γίνεται καλά, αρκεί να κόψει το κάπνισμα. Σε αρχικά στάδια καρκίνου, ο ασθενής διατηρεί τη φωνή του και η αφαίρεση του όγκου γίνεται με Laser ή με καταστροφή του με ακτινοβολία. ο καρκίνος του λάρυγγα θα προκαλέσει πόνο μόνο σε προχωρημένες περιπτώσεις, οπότε η απουσία πόνου δεν είναι καθησυχαστική.
Ακόμα, όμως, και σε προχωρημένο στάδιο να γίνει η διάγνωση, υπάρχουν πολλές πιθανότητες να γίνει καλά ο ασθενής και να ζήσει για πολλά χρόνια, με το κατάλληλο χειρουργείο, φυσικά. Δυστυχώς, όμως, σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι αναγκαία η αφαίρεση του λάρυγγα και η οριστική απώλεια της φωνής.
Τι να κάνετε
Αν καπνίζετε πολύ και ανησυχείτε, πρέπει κάθε έξι μήνες να επισκέπτεστε τον Ωτορινολαρυγγολόγο σας. Γενικά, ο καρκίνος του λάρυγγα έχει αργή εξέλιξη και μπορεί κανείς να τον προλάβει στην αρχή του, οπότε και είναι σχεδόν βέβαιη η οριστική θεραπεία. Φυσικά, ακόμα καλύτερο είναι να κόψετε το κάπνισμα και το αλκοόλ όσο είναι καιρός.
Αν κόψετε έγκαιρα το κάπνισμα και το αλκοόλ, είναι σχεδόν απίθανο να πάθετε καρκίνο του λάρυγγα στο μέλλον.
Τι να μην κάνετε
Μην αποφεύγετε την τακτική εξέταση από τον Ωτορινολαρυγγολόγο, ειδικά αν έχετε και άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες, όπως Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή αν εργάζεστε σε περιβάλλον ερεθιστικό για το λάρυγγα, με σκόνη ή χημικά. Είναι από εκείνες τις περιπτώσεις που η πρόληψη είναι καθοριστική, διότι μπορεί να προλάβουμε το πρόβλημα σε στάδιο που να αντιμετωπίζεται χωρίς να χρειαστεί μεγάλο χειρουργείο.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Η διάγνωση του καρκίνου του λάρυγγα σε αρχικό στάδιο δεν μπορεί να είναι βέβαιη χωρίς βιοψία με Μκρολαρυγγοσκόπηση. άφού διαπιστωθεί η έκταση και το στάδιο του καρκίνου με τη βιοψία, ο ασθενής παραπέμπεται σε ογκολογικό κέντρο, με συνεχή ψυχολογική υποστήριξη και παρακολούθηση από τον Ωτορινολαρυγγολόγο του κατά την αποθεραπεία του.
Λάρυγγας
Η οξεία λαρυγγίτιδα είναι η οξεία φλεγμονή του λάρυγγα και των φωνητικών χορδών. Συμβαίνει συνήθως εξαιτίας κάποιας ίωσης ή από κατάχρηση της φωνής και σπανιότερα από αλλεργία ή εισπνοή ερεθιστικών ουσιών. Διαρκεί συνήθως 6-7 ημέρες. Υπάρχουν κάποια επαγγέλματα στα οποία η οξεία λαρυγγίτιδα είναι συχνή, επειδή η χρήση της φωνής είναι έντονη: τραγουδιστές, ηθοποιοί, εκφωνητές, ψάλτες, δάσκαλοι, καθηγητές, πωλητές κ.α. Επίσης, όσοι μιλούν σε θορυβώδες περιβάλλον, όπως σερβιτόροι, barmen, τεχνικοί σε μηχανουργεία, μηχανοστάσια πλοίων και σε τεχνικά έργα. Το ίδιο συμβαίνει και σε όσους επιβάλλονται «με τη φωνή», όπως αστυνομικοί, στρατιωτικοί και γονείς με μικρά παιδιά. Η Οξεία λαρυγγίτιδα είναι η πιο συχνή αιτία βραχνάδας και είναι ανησυχητική, όταν συμβαίνει τακτικά διότι τότε το πρόβλημα μπορεί να γίνει μόνιμο. Η οξεία λαρυγγίτιδα προκαλεί ήπια έως έντονη βραχνάδα, μερικές φορές ακόμα και αφωνία, δηλαδή δεν βγαίνει καθόλου φωνή, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να πονάει ο λάρυγγας, να υπάρχει δύσπνοια και ξηρός βήχας. Σε πολλές περιπτώσεις η οξεία λαρυγγίτιδα οφείλεται σε κατάχρηση φωνής (δυνατές φωνές, ουρλιαχτά) σε συνδυασμό με κάπνισμα και κατανάλωση αλκοόλ (π.χ. σε μια συναυλία). Οι παράγοντες αυτοί αφυδατώνουν και ερεθίζουν τον λάρυγγα. Τυπικό παράδειγμα είναι η βραγχνάδα και η ξηρότητα που συχνά παρουσιάζονται έπειτα από μια βραδιά σε χώρο με δυνατή μουσική και καπνό που μιλάμε αναγκαστικά δυνατά και εισπνέουμε τον καπνό. Την επόμενη μέρα δεν βγαίνει η φωνή ή, αν βγαίνει, είναι τραχιά και βραχνή.
Ο Μύθος
«Έχει βραχνιάσει ξαφνικά η φωνή μου. Έχω φαρυγγίτιδα/αμυγδαλίτιδα» ή «Θα πιώ ένα ζεστό τσάι και θα περάσει.»
Η Αλήθεια
Αν έχει βραχνιάσει η φωνή, υπάρχει πάντα κάποιο πρόβλημα στον λάρυγγα και στις φωνητικές χορδές και δεν έχουν σχέση οι αμυγδαλές και ο φάρυγγας, καθώς ο λάρυγγας είναι πολύ πιο χαμηλά! Στην οξεία λαρυγγίτιδα άδικα πίνετε ζεστά, αφού πάνε στον οισοφάγο, που βρίσκεται πίσω από τον λάρυγγα. Ευτυχώς, φυσικά, διότι αν μπορούσαν να πάνε στον λάρυγγα, θα πνιγόσασταν!
Τι να κάνετε
Μπορείτε να εισπνεύσετε από το στόμα υδρατμούς από ένα κατσαρολάκι με ζεστό (όχι βραστό!) νερό, να πίνετε πολλά υγρά και να απευθυνθείτε το συντομότερο δυνατό σε έναν Ιατρό ΩΡΛ για να σας εξετάσει και να σας συστήσει την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.
Τι να μην κάνετε
Μη μιλάτε, μπορεί να προκαλέσετε μόνιμη βλάβη! Δεν πρέπει ούτε να ψιθυρίζετε, καθώς ο ψίθυρος καταπονεί πολύ τις φωνητικές χορδές! Αν πρέπει απαραιτήτως να μιλήσετε, τότε μιλήστε σιγά και σταθερά. Όταν λέμε «απαραιτήτως», εννοούμε αν πιάσει φωτιά το σπίτι σας και καλέστε την Πυροσβεστική! Μόνο για κάτι τόσο σοβαρό επιτρέπεται να μιλήσετε. Φυσικά, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καπνίζετε και απαγορεύεται να πίνετε αλκοόλ για όσες μέρες έχετε λαρυγγίτιδα.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Η εξέταση είναι ανώδυνη και γίνεται με ενδοσκόπιο. Ο ιατρός αλλά και ο ασθενής βλέπουν τον λάρυγγα μέσα από το monitor. Ο Ωτορινολαρυγγολόγος εκτιμά το μέγεθος της φλεγμονής, εξηγεί τι πρέπει να κάνει ο ασθενής και κυρίως τι να μην κάνει και εφόσον χρειαστεί, δίνει φαρμακευτική αγωγή που θα επιταχύνει την ανάρρωση.
Λευκοπλακία Φωνητικών Χορδών
Η λευκοπλακία είναι μια λεπτή, άσπρη μεμβράνη στην επιφάνεια των φωνητικών χορδών εξαιτίας χρόνιου ερεθισμού. Ο ερεθισμός αυτός προκαλείται σχεδόν πάντοτε από τον καπνό του τσιγάρου, ενώ οι πιθανότητες να εμφανιστεί λευκοπλακία πολλαπλασιάζονται αν κανείς πίνει και αλκοόλ, ακόμα και σε μέτρια ποσότητα.
Η λευκοπλακία φωνητικών Χορδών είvαι μια σοβαρή κατάσταση, διότι αποτελεί προ-καρκινική εκδήλωση, δηλαδή καρκίνο στη γένεσή του. Αν δεν σταματήσουν να «ερεθίζονται» οι χορδές, έχει αποδειχθεί ότι σε 1 στα 4 άτομα, η λευκοπλακία σύντομα θα εξελιχθεί σε καρκίνο του λάρυγγα.
Το κάπνισμα είναι η σημαντικότερη αιτία για την εμφάνιση λευκοπλακίας και για τον καρκίνο των φωνητικών χορδών, ενώ η Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, η συχνή κατανάλωση αλκοόλ και η εργασία σε ερεθιστικό περιβάλλον παίζουν επιπλέον επιβαρυντικό ρόλο.
Η λευκοπλακία απαιτεί αρχικά να κοπεί το κάπνισμα και το αλκοόλ «μαχαίρι» για να αποφευχθούν τα χειρότερα, ενώ πρέπει να αντιμετωπιστεί και η παλινδρόμηση.
Ο Μύθος
«Απλώς θα μειώσω το κάπνισμα και θα γίνω καλά από τη λευκοπλακία».
Η Αλήθεια
Οι καπνιστές με λευκοπλακία των φωνητικών χορδών πρέπει να σταματήσουν αμέσως το κάπνισμα. Μαχαίρι! Η λευκοπλακία μικρού βάθους και έκτασης συνήθως θεραπεύεται αν διακοπεί οριστικά το κάπνισμα. άν, όμως, δεν υποχωρήσει μέσα σε 15-20 μέρες, παρά την διακοπή του καπνίσματος, η λευκοπλακία αφαιρείται με μικροχειρουργική επέμβαση και αποστέλλεται για βιοψία, διότι μπορεί ήδη να έχει προχωρήσει σε κακοήθεια.
Τι να κάνετε
Αν είστε καπνιστής και αλλάξει η χροιά της φωνής σας χωρίς να έχετε κρυολογήσει, επισκεφτείτε το συντομότερο έναν ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο. Μπορεί να κρύβεται κάτι κακό και όσο νωρίτερα διαγνωστεί, τόσο πιο πιθανό είναι να αντιμετωπιστεί με επιτυχία και χωρίς μελλοντικά προβλήματα.
Τι να μην κάνετε
ΜΗ συνεχίσετε να καπνίζετε! Η λευκοπλακία μπορεί να υποχωρήσει με τη διακοπή του καπνίσματος και τελικά να μην χρειαστεί ούτε φάρμακα να πάρετε, ούτε φυσικά να χειρουργηθείτε. Aν, όμως, η λευκοπλακία εξελιχθεί σε καρκίνο, τότε θα χρειαστεί χειρουργείο και ακτινοβολία. είναι στο χέρι σας να μην συμβεί αυτό!
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Η διάγνωση της λευκοπλακίας γίνεται με λαρυγγοσκόπηση με το ενδοσκόπιο, οπότε και δείχνουμε τη βλάβη στον ασθενή μέσω του monitor.
Ο ασθενής διακόπτει το κάπνισμα και, αν η βλάβη δεν υποχωρήσει εντελώς μέσα σε 2 μήνες, τότε υποχρεωτικά προχωράμε σε Μικρολαρυγγοσκόπηση για αφαίρεση της βλάβης και ιστολογική της εκτίμηση. Ανάλογα με τα αποτελέσματα της βιοψίας καταστρώνεται και το σχέδιο αντιμετώπισης από εκεί και πέρα. Σε κάθε περίπτωση, όμως, το τσιγάρο πρέπει να κοπεί «μαχαίρι»!
Πρεσβυακουσία (βαρηκοΐα γήρανσης)
Με την πάροδο της ηλικίας είναι φυσιολογικό να γερνάνε και τα αυτιά μας, όπως γερνάνε όλα τα όργανα. Αποτέλεσμα είναι να μειώνεται η ακοή.
Η μείωση της ακοής λόγω της ηλικίας ονομάζεται Πρεσβυακουσία και είναι αντίστοιχη της πρεσβυωπίας στα μάτια!
Η πρεσβυακουσία ξεκινάει μετά τα 50-60 έτη και συνεχώς εξελίσσεται. Η ακοή μειώνεται και στα δύο αυτιά και ξεκινάει από τις πολύ υψηλές συχνότητες (ο ασθενής δεν ακούει καλά τα σύμφωνα), ενώ αργότερα επεκτείνεται και στις χαμηλότερες συχνότητες, δηλαδή δεν ακούει ούτε τα φωνήεντα σε φυσιολογική ένταση φωνής του συνομιλητή του.
Άλλοι παράγοντες που επιταχύνουν την πρεσβυακουσία είναι η χρόνια έκθεση σε ισχυρό θόρυβο (στο χώρο εργασίας), ο Σακχαρώδης Διαβήτης, η λήψη ωτοτοξικών φαρμάκων, το κάπνισμα, το αλκοόλ, η υπέρταση και οι αγγειακές παθήσεις.
Επειδή η πρεσβυακουσία εμφανίζεται σταδιακά, ο εγκέφαλος «συνηθίζει» και ο ηλικιωμένος αργεί να αντιληφθεί την μείωση της ακοής του. Το πρώτο σύμπτωμα είναι η δυσκολία να παρακολουθήσει μια συζήτηση, ειδικά όταν υπάρχει θόρυβος. Ο ασθενής, ενώ ακούει λέξεις και ήχους, δηλαδή ακούει πως κάτι του λένε, δεν καταλαβαίνει τι του λένε!
Πρώτοι οι συγγενείς παρατηρούν ότι ο ηλικιωμένος βάζει δυνατά την τηλεόραση, δεν καταλαβαίνει τι του λένε, δεν ακούει συχνά το τηλέφωνο, το κουδούνι ή το θυροτηλέφωνο.
Η οικογένεια ή οι φίλοι μπορεί να νομίζουν πως ο ηλικιωμένος «ξεχνάει εύκολα» ή έχει «γεροντική άνοια», ενώ ο ίδιος ο ασθενής, επειδή νιώθει άβολα που δεν μπορεί να επικοινωνήσει με ευκολία, πολλές φορές απομονώνεται και δεν μιλάει σε κανέναν.
Γνωρίζουμε πως 1 στους 2 ηλικιωμένους θα εμφανίσει μέτρια έως βαριά πρεσβυακουσία μετά τα 65 έτη. Δυστυχώς, οι σημερινοί νέοι που ακούν πολύ δυνατά μουσική με είναι βέβαιο πως θα εμφανίσουν πιο νωρίς και πιο βαριά πρεσβυακουσία από τους σημερινούς ηλικιωμένους.
Ο Μύθος
«Ο παππούς/ η γιαγιά τα έχει λίγο χαμένα. Δεν καταλαβαίνει όταν του μιλάμε. Πρέπει να τον δει ένας Νευρολόγος».
Η Αλήθεια
Πρώτα επιβεβαιώνουμε ότι ο ηλικιωμένος ακούει καλά και έπειτα υποθέτουμε πως έχει άνοια. Η πρεσβυακουσία είναι «ύπουλη» και περνάει απαρατήρητη από τον ασθενή για χρόνια, διότι νομίζει πως το πρόβλημα είναι νευρολογικό.
Τι να κάνετε
Αν θέλετε να σας ακούσει ο ηλικιωμένος, αρχικά μειώστε το θόρυβο στο περιβάλλον του, κλείστε τα παράθυρα, χαμηλώστε τη μουσική ή την τηλεόραση. Μιλήστε του πιο δυνατά και σταθείτε μπροστά του, ώστε να βλέπει τα χείλη σας. Επιμένετε να επισκεφτεί έναν ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο προκειμένου να αποκτήσει ακουστικό βαρηκοΐας.
Τι να μην κάνετε
Μη θεωρήσετε πως η πρεσβυακουσία είναι ασήμαντο πρόβλημα, διότι η σταδιακή αυτο-απομόνωση του βαρήκοου ηλικιωμένου ασθενούς οδηγεί συχνά σε ψυχολογικά προβλήματα, ακόμα και σε κατάθλιψη.
Επίσης, πρέπει να αποφεύγονται δυνατοί θόρυβοι, όπως δυνατή μουσική (πανηγύρια, «μπουζούκια») ή πυροβολισμοί (κυνήγι), διότι επιταχύνουν την εξέλιξη της πρεσβυακουσίας και χειροτερεύουν τη βαρηκοΐα.
Τέλος, μην έχετε άρνηση ως προς τη χρήση ακουστικού βαρηκοΐας. Η χρήση του μπορεί να «αναστήσει» πνευματικά τον βαρήκοο ηλικιωμένο ασθενή!
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Με το ακοόγραμμα επιβεβαιώνουμε το επίπεδο ακοής του ηλικιωμένου ασθενούς και ανάλογα προτείνουμε το ιδανικό ακουστικό βοήθημα.
Ξένο σώμα σε μύτη-αυτί-λάρυγγα
Τα μικρά παιδιά, κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ή την ώρα του φαγητού, βάζουν διάφορα αντικείμενα μέσα στη μύτη, στο αυτί και στο στόμα τους. Προφυλάξτε τα!
Τα αντικείμενα αυτά (ξένα σώματα) χωρίζονται σε ανόργανα και οργανικά. Ανόργανα είναι πλαστικά και μεταλλικά αντικείμενα (π.χ. κομμάτια από παιχνίδια, μπίλιες, χάντρες) που γενικά δεν προκαλούν συμπτώματα, ενώ οργανικά είναι κομμάτια τροφής (π.χ. ξηροί καρποί), ξύλου, σφουγγαριού ή βαμβακιού, τα οποία είναι πολύ ερεθιστικά και σε λίγες μέρες προκαλούν έντονα προβλήματα.
Οι κίνδυνοι με τα ξένα σώματα είναι δύο: Αρχικά, ο πιο μεγάλος κίνδυνος είναι το ξένο σώμα από τη μύτη ή το στόμα να πάει στην τραχεία και το παιδί να πνιγεί. Ένας άλλος κίνδυνος είναι να δημιουργήσει μια βλάβη τοπικά. Ένα ξένο σώμα στη μύτη μπορεί να προκαλέσει ακόμα και τρύπα στο διάφραγμα, ενώ, αν το ξένο σώα παραμείνει στο αυτί, μπορεί να προκαλέσει διάτρηση στο τύμπανο και στο δέρμα του ακουστικού πόρου.
Ο Μύθος
«Δεν αφήνω τίποτα έξω που να μπορεί να βάλει το παιδί στη μύτη/στο αυτί/στο στόμα του» ή «Αν βάλει κάτι το παιδί σε μύτη/αυτί/στόμα του, θα το βγάλω εγώ».
Η Αλήθεια
Τα παιδιά είναι απίστευτα ευρηματικά και είναι σχεδόν αδύνατον να μη βρουν κάτι να…χώσουν στη μύτη/στο αυτί/στο στόμα τους, χωρίς ο γονιός να το αντιληφθεί. Τα μικρά παιδιά θα ξεχάσουν ότι έχουν βάλει στο αυτί ή στη μύτη τους κάποιο αντικείμενο, το οποίο μπορεί να έχει παραμείνει εκεί για πάρα πολύ καιρό. Έχει τύχει συχνά ένα παιδί να παίρνει αντιβίωση για μήνες, ώστε να αντιμετωπιστεί ένα «κρυολόγημα με πύον», αλλά όταν τελικά εξεταστεί από τον Ωτορινολαρυγγολόγο, να ανακαλύπτει πως οφείλεται σε ξένο σώμα στη μύτη, γεγονός το οποίο μπορεί να ήταν επικίνδυνο ακόμα και για τη ζωή του παιδιού.
Τι να κάνετε
Για ξένα σώματα στη μύτη που φαίνονται εξωτερικά αν κοιτάξετε από το ρουθούνι, διατηρήστε το παιδί ήρεμο, πείτε του να αναπνέει από το στόμα και ζητήστε του να φυσήξει δυνατά τη μύτη του
Αν το παιδί έχει μύξες μόνο από το ένα ρουθούνι, αν οι μύξες μυρίζουν άσχημα, αν έχει ερεθισμό, πρήξιμο και κοκκίνισμα στο ρουθούνι και μικρή αιμορραγία από τη μύτη, μπορεί να υπάρχει ένα ξένο σώμα πιο βαθιά, οπότε πρέπει απαραίτητα να το εξετάσει Ωτορινολαρυγγολόγος
Όσον αφορά σε ξένο σώμα μύτης, αυτιού και στόματος, πρέπει επειγόντως να πάτε στον ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο που με τα κατάλληλα εργαλεία μπορεί να το αφαιρέσει χωρίς κίνδυνο και χωρίς να προκληθεί άλλη βλάβη.
Τι να μην κάνετε
Μην αφήνετε το παιδί να παίζει την ώρα που τρώει, τουλάχιστον μέχρι την ηλικία των 3-4 ετών
Μην αφήνετε μικρά αντικείμενα στον χώρο που τρώει ή παίζει
Αν αντιληφθείτε πως το παιδί έβαλε κάτι στη μύτη, στο αυτί ή στο στόμα, μην το πανικοβάλλετε, διότι κινδυνεύει ακόμα και να το καταπιεί. Ήρεμα και αποφασιστικά προσπαθήστε να το βγάλετε ή να κάνετε το παιδί να το φτύσει
ΠΟΤΕ δεν πρέπει να προσπαθήσετε να βγάλετε εσείς κάποιο αντικείμενο από τη μύτη/αυτί/στόμα του παιδιού. Μπορεί να κάνετε ζημιά, ακόμα και να το καταπιεί το παιδί, να πάει στην τραχεία ή και στους πνεύμονες και να κινδυνεύσει η ζωή του παιδιού
Εάν συμβεί κάτι τέτοιο ή αν ένα ξένο σώμα σφηνωθεί στον λάρυγγα, τότε το παιδί αρχίζει να βήχει απεγνωσμένα και δεν μπορεί να αναπνεύσει. Σε αυτή την περίπτωση, ο γονιός πρέπει να δράσει άμεσα, ψύχραιμα και μεθοδικά προκειμένου να σώσει τη ζωή του παιδιού
Αν το παιδάκι είναι μικρό (μέχρι 4-5 ετών), το γυρίζουμε ανάποδα πιάνοντας το από τους αστραγάλους και χτυπώντας το στην πλάτη. Έτσι, θα προκαλέσουμε τη μετακίνηση του ξένου σώματος και το παιδί θα το φτύσει
Ο γνωστός χειρισμός Heimlich μπορεί να εφαρμοστεί μόνο σε μεγαλύτερα παιδιά. Πιάνετε το παιδί από πίσω και με ελεγχόμενη δύναμη, σφίγγετε τον θώρακά του από κάτω προς τα πάνω και προς τα πίσω και το ξένο σώμα πετάγεται έξω.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Ελέγχουμε κάθε πιθανό σημείο που μπορεί να υπάρχει ξένο σώμα και το αφαιρούμε με ειδικά εργαλεία.
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου το παιδί είναι πολύ μικρό, φοβάται και δεν κάθεται με τίποτα ακίνητο ώστε να μπορέσουμε να αφαιρέσουμε το ξένο σώμα. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί να πάμε με τους γονείς και το παιδί στην κλινική και ο Αναισθησιολόγος να δώσει φαρμακευτική μέθη για μερικά λεπτά προκειμένου να μείνει ακίνητο το παιδί.
Αν χρειαστεί επιπλέον αγωγή και περιποίηση της περιοχής, την παρέχουμε και με την ευκαιρία εκπαιδεύουμε τον γονιό για μελλοντικές επείγουσες καταστάσεις, δηλαδή πώς να καταλαβαίνει αν το παιδί έχει βάλει κάποιο ξένο σώμα στη μύτη, στο αυτί ή στο στόμα του και πώς να αντιμετωπίζει την κατάσταση ψύχραιμα και αποτελεσματικά.
Να θυμάστε πως η ψυχραιμία σώζει!
Ερωτήσεις & Απαντήσεις: Άφθες στο στόμα
Τι είναι οι άφθες;
οι άφθες είναι επώδυνες επιφανειακές πληγές στο στόμα που εμφανίζονται ξαφνικά. Συνήθως παρουσιάζονται πολλές άφθες ταυτόχρονα μέσα στο στόμα, στα χείλη, αλλά και πάνω, στα πλάγια ή κάτω από τη γλώσσα, στη μέσα μεριά του μάγουλου, στα ούλα, ακόμη και στον ουρανίσκο.
Με τι μοιάζουν οι άφθες;
Οι άφθες έχουν συνήθως στρογγυλό σχήμα και καλύπτονται από μια άσπρη μεμβράνη. Τις χωρίζουμε σε:
α) κοινές άφθες (μικρές, 2-5mm),
β) μεγάλες άφθες και
γ) ερπητόμορφες άφθες, που καμία σχέση δεν έχουν, όμως, με τον επιχείλιο έρπη.
Kολλάνε οι άφθες;
Όχι. Δεν είναι μολυσματικές και δεν μετα- δίδονται με σεξουαλική ή με άλλη επαφή.
Eίναι συχνές οι άφθες;
Ναι. Περίπου 1 στα 5 άτομα ταλαιπωρείται από άφθες και συχνότερα γυναίκες μικρότερες των 45 ετών (περισσότερο όταν βρίσκονται στην ηλικία μεταξύ 16-25). Oι άφθες υποτροπιάζουν μέχρι και 5-6 φορές τον χρόνο, ενώ εμφανίζονται πολύ συχνά και στα παιδιά. Eάν, μάλιστα, ο γονιός ταλαιπωρείται από άφθες, το παιδί έχει 50% πιθανότητες να παρουσιάσει το ίδιο πρόβλημα.
Σε τι οφείλονται οι άφθες;
Η αιτία που εμφανίζονται οι άφθες είναι άγνωστη. H επικρατέστερη υπόθεση είναι ότι πρόκειται για ένα αυτοάνοσο νόσημα. O οργανισμός, δηλαδή, δεν αναγνωρίζει τον βλεννογόνο του στόματος ως «δικό του» και του επιτίθεται. Yπάρχουν, όμως, προδιαθεσικοί παράγοντες που προκαλούν έξαρση στις άφθες.
Ποιοί είναι αυτοί οι παράγοντες;
Oι κυριότεροι παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση αφθών είναι:
- μια πρόσφατη βαριά ασθένεια (υψηλός πυρετός)
- αλλεργία σε τροφές (τυρί, σοκολάτα, γλουτένη, φράουλες, τομάτες, συντηρητικά τροφίμων)
- αλλεργία σε φάρμακα (ασπιρίνη, αντιυπερτασικά) ή σε οδοντόκρεμες
- διαταραχές του αίματος (π.χ. η έλλειψη σιδήρου)
- έλλειψη βιταμινών (κυρίως των βιταμινών του συμπλέγματος Β)
- ασθένειες του πεπτικού συστήματος γενικά (π.χ. ελκώδης κολίτιδα)
- έμμηνος ρύση και ορμονικές διαταραχές
- έντονες συγκινήσεις και άγχος (εξετάσεις, φόρτος εργασίας, κόπωση)
- κάποια μικρόβια της στοματικής κοιλότητας
- μικροτραυματισμοί του εσωτερικού του στόματος (δάγκωμα, αιχμηρές τροφές)
- διακοπή του καπνίσματος (το κάπνισμα αποτρέπει τις άφθες!)
Τι συμπτώματα προκαλούν οι άφθες;
Aρχικά νιώθει κανείς κάψιμο ή τσίμπημα στο σημείο όπου πρόκειται να εμφανιστεί σε λίγες μέρες ένα μικρό κοκκινωπό εξόγκωμα, σαν φουσκάλα. Η φουσκάλα σκάει μέσα σε 1-2 μέρες δημιουργώντας ένα ανοικτό έλκος (πληγή) με μια λευκή γκριζωπή μεμβράνη που πονάει κατά την επαφή με τις τροφές και ιδιαίτερα τις ξινές, αλμυρές και πιπεράτες. Aνάλογα με το μέγεθός τους, οι άφθες μπορεί να δυσκολέψουν ακόμα και την ομιλία ή τη μάσηση, ειδικά όταν εμφανιστούν στο πίσω μέρος του στόματος, στον φάρυγγα ή στις αμυγδαλές.
Πώς θεραπεύονται οι άφθες;
Γενικά οι άφθες είναι αθώες, γίνονται πάντα καλά από μόνες τους και φεύγουν απλά, όπως εμφανίστηκαν. Μετά από μερικές ημέρες, η λευκή μεμβράνη απομακρύνεται, ο πόνος μετριάζεται και αρχίζει η σταδιακή επούλωση της πληγής, που ολοκληρώνεται σε 1-3 εβδομάδες ανάλογα με το μέγεθος της άφθας. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι στο μεταξύ εμφανίζονται συχνά νέες άφθες, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο, που μπορεί να διαρκέσει ακόμη και 3-4 εβδομάδες. Η παρέμβαση του ιατρού έχει, λοιπόν, ως σκοπό να ανακουφίσει τον ασθενή από τον πόνο, δεν μπορεί να επιταχύνει τη θεραπεία.
Τι μπορούμε να κάνουμε για το διάστημα που θα πονάω;
- Aρχικά θα πρέπει να αποφύγετε οτιδήποτε σας προκαλεί πόνο, δηλαδή τα ξινά, τα αλμυρά και όλα τα καρυκεύματα
- Μη χρησιμοποιείτε στοματικά αντισηπτικά ή τοπικά αντιβιοτικά, θα ερεθίσουν περισσότερο. Δεν υπάρχει κίνδυνος να επεκταθεί μόλυνση από την πληγή της άφθας
- Yπάρχουν στο φαρμακείο προϊόντα σε μορφή διαλύματος, γέλης ή spray που «κολλάνε» πάνω στις άφθες και έτσι τις προστατεύουν από τα επώδυνα ερεθίσματα
- Σε σοβαρές περιπτώσεις με έντονο πόνο και τσούξιμο μπορεί ο Ωτορινολαρυγγολόγος να σας δώσει γέλη κάποιου τοπικού αναισθητικού, αντιφλεγμονώδη ή τοπικά κορτικοστεροειδή. Όμως, οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή για τις άφθες θα πρέπει να λαμβάνεται μόνο μετά από σύσταση του ιατρού σας.
Μπορώ να αντιμετωπίσω τις άφθες με φυσικό τρόπο;
Μπορείτε με κάποιες φυσικές μεθόδους να ανακουφιστείτε από τις άφθες:
- Ξεπλένετε τακτικά το στόμα σας με αλατούχο χλιαρό νερό ή φυσιολογικό ορό
- Χρησιμοποιήστε μόνο οδοντόκρεμα που δεν περιέχει SLS (sodium lauryl sulphate)
- Κάντε πλύσεις με χαμομήλι, τσάι με μέλι, ή πιπερόριζα
- Κρατήστε την άφθα στεγνή από σάλιο για 30min τη μέρα, αν φυσικά είναι σε σημείο που αυτό γίνεται
- Βάλτε τριμμένο πάγο πάνω στην άφθα. Στην αρχή πονάει, αλλά θα προσφέρει ανακούφιση για αρκετή ώρα.
Μπορώ να αποφύγω τις άφθες;
Μπορείτε να καθυστερήσετε ή να μειώσετε τη συχνότητά τους, αν κάνετε τα παρακάτω:
- Διατηρήστε σωστή στοματική υγιεινή, βουρτσίστε τα δόντια σας με μαλακή οδοντόβουρτσα και κάντε σωστή χρήση οδοντικού νήματος καθημερινά
- Μη δαγκώνετε τα χείλη σας από συνήθεια ή λόγω άγχους, μην τρώτε σκληρές και αιχμηρές τροφές, επισκεφθείτε τον οδοντίατρό σας για να τροχίσει τυχόν μυτερά σημεία των φυσικών δοντιών, σφραγισμάτων ή στεφανών
Τι άλλο μπορεί να κρύβει μια πληγή στο στόμα;
Ένα έλκος που μοιάζει με άφθα, αλλά δεν υποχωρεί μετά από 2 βδομάδες, πρέπει να εξεταστεί υποχρεωτικά από τον Ωτορινολαρυγγολόγο. Ειδικά αν το έλκος είναι μεγάλο σε μέγεθος (>1cm), αλλά δεν πονάει, αυτό το κάνει να είναι ιδιαίτερα ύποπτο. Αν καπνίζετε πολύ και αν πίνετε συχνά αλκοόλ, πρέπει να εξεταστείτε το συντομότερο, καθώς μπορεί να είναι ακόμα και καρκίνος του στόματος και της γλώσσας.
Περιαμυγδαλικό Απόστημα (απόστημα αμυγδαλών)
Κατά τη διάρκεια μιας βαριάς οξείας αμυγδαλίτιδας από κάποιο πολύ επιθετικό μικρόβιο, μπορεί να μαζευτεί πύον πίσω και ολόγυρα από την αμυγδαλή. Τότε μιλάμε για Περιαμυγδαλικό Απόστημα. Σχεδόν πάντα αφορά μόνο τη μία αμυγδαλή και είναι το πιο συχνό απόστημα σε ολόκληρη την περιοχή του τραχήλου.
Όταν κάποιος κοιτάξει μέσα στο στόμα ενός ασθενούς με περι-αμυγδαλικό απόστημα, βλέπει τη μία αμυγδαλή να έχει «σπρωχτεί» προς το κέντρο, επειδή το πύον από πίσω την πιέζει, ενώ ο ασθενής είναι σε βαριά κατάσταση: δεν μπορεί να καταπιεί ούτε το σάλιο του και μιλάει σαν να έχει μια «καυτή πατάτα» μέσα στο στόμα. Πολλές φορές μάλιστα, έχει πάθει σπασμό η κάτω γνάθος και δεν μπορεί ούτε το στόμα του να ανοίξει.
Το περιαμυγδαλικό απόστημα είναι μια επείγουσα και πολύ επικίνδυνη κατάσταση, απειλητική ακόμα και για τη ζωή. Μάλιστα, από περιαμυγδαλικό απόστημα έχουν χάσει άδικα τη ζωή τους ο Πάπας Ανδριανός ο 4ος, ο 1ος πρόεδρος των ΗΠΑ Τζωρτζ Ουάσινγκτον και πολλοί άλλοι, διάσημοι και μη.
Ο Μύθος
«Θα πάρω αντιβίωση στο σπίτι και θα γίνω καλά» ή «Είχα πάθει και παλαιότερα απόστημα, αλλά δεν χρειάστηκε να αφαιρέσω τις αμυγδαλές μου».
Η Αλήθεια
Από την εποχή του Ιπποκράτη, η μόνη αποτελεσματική θεραπεία για κάθε απόστημα στο ανθρώπινο σώμα είναι να το ανοίξουμε για να φύγει το πύον. Ειδικά για το περιαμυγδαλικό απόστημα, αν δεν γίνει διάνοιξη και πλήρης παροχέτευση, το πύον είναι βέβαιο πως θα επεκταθεί και σε άλλες περιοχές, όπως στον λαιμό, στον θώρακα, ακόμα και στο συκώτι και ο ασθενής μπορεί να πεθάνει! Μετά την παροχέτευση, ο ασθενής μένει στην κλινική, παίρνει ενδοφλέβια αντιβίωση και γίνεται καλά σε λίγες ημέρες. Σε μερικές εβδομάδες πρέπει απαραιτήτως να υποβληθεί σε Αμυγδαλεκτομή, αλλιώς το απόστημα θα ξαναδημιουργηθεί κάποια στιγμή. Την επόμενη φορά, επειδή η περιοχή έχει κάνει ουλή και δεν πονάει όπως πριν, μπορεί μην να το αντιληφθούμε έγκαιρα και να χαθεί πολύτιμος χρόνος.
Τι να κάνετε
Αν έχετε οξεία αμυγδαλίτιδα με πιο βαριά συμπτώματα από συνήθως και αν βλέπετε να είναι η μία αμυγδαλή πιο μεγάλη από την άλλη, τρέξτε στον Ωτορινολαρυγγολόγο σας.
Αν σας πει πως έχετε πάθει περιαμυγδαλικό απόστημα, ακολουθήστε τις οδηγίες του πιστά και χωρίς αντιρρήσεις, όσο…δυσάρεστες και αν φαίνονται. Αλλιώς κινδυνεύετε σοβαρά!
Τι να μην κάνετε
Μην αναβάλλετε την επίσκεψη στον ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο ή στο νοσοκομείο με την ελπίδα πως απλώς με αντιβίωση θα γίνετε καλά. Αν χαθεί χρόνος, η κατάσταση μπορεί να γίνει μέσα σε λίγες ώρες πολύ σοβαρή και να κινδυνεύσει ακόμα και η ζωή σας.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Αν υποπτευθούμε πως έχει δημιουργηθεί περιαμυγδαλικό απόστημα, γίνεται αρχικά παρακέντηση (τρύπημα με βελόνη) για επιβεβαίωση πως πράγματι υπάρχει πύον πίσω από την αμυγδαλή. Έπειτα κανονίζουμε εισαγωγή του ασθενούς σε κλινική, προκειμένου να γίνει η διάνοιξη του αποστήματος υπό αναισθησία για να μην πονέσει. Όταν πλέον γίνει τελείως καλά η περιοχή, προγραμματίζεται η -αναγκαία πλέον- Αμυγδαλεκτομή.
Μία επιπλέον σημείωση:
Κάποιοι ιατροί αφαιρούν τις αμυγδαλές επιτόπου, την ίδια ώρα της διάνοιξης του αποστήματος. Η εξήγηση που δίνουν είναι πως είναι προτιμότερο να δοθεί μία φορά νάρκωση και ο ασθενής να «ξεμπερδεύει» από τον πόνο της μελλοντικής Αμυγδαλεκτομής «μια και καλή», την ώρα που ήδη πονάει από το απόστημα, δηλαδή. Προσωπικά διαφωνώ με την πρακτική αυτή και θεωρώ πως είναι ασφαλέστερο να γίνει η αφαίρεση των αμυγδαλών όταν έχει περάσει πλέον η φλεγμονή, δηλαδή μετά από τουλάχιστον 30-40 ημέρες. Ο λόγος είναι πως, όταν οι ιστοί φλεγμαίνουν, η επούλωση είναι απρόβλεπτη και αυξάνεται πολύ ο κίνδυνος αιμορραγίας, που μάλιστα αντιμετωπίζεται πολύ δύσκολα. Άλλωστε, επειδή η σύγχρονη γενική νάρκωση είναι απολύτως ασφαλής, δεν υπάρχει λόγος να ρισκάρουμε μια σοβαρή αιμορραγία, ειδικά σε μια τόσο δύσκολη περιοχή
Ερωτήσεις & Απαντήσεις: Βράγχος φωνής (βραχνάδα)
Πώς παράγεται η φωνή;
Όταν εκπνέουμε, ο αέρας απλώς περνάει ανάμεσα από τις φωνητικές χορδές, οι οποίες σε ηρεμία είναι ανοιχτές σαν το γράμμα V. Όταν μιλάμε, οι φωνητικές χορδές ενώνονται και δονούνται, όπως ακριβώς οι χορδές της κιθάρας. οι φωνητικές χορδές μπορούν και κάνουν πολλές κινήσεις: κλείνουν-ανοίγουν, τεντώνονται-μαζεύουν, σφίγγουν-χαλαρώνουν, ανεβαίνουν-κατεβαίνουν. Ο καθένας από τους μικροσυνδυασμούς των παραπάνω κινήσεων παράγει τον συγκεκριμένο ήχο, νότα, χροιά, συχνότητα, ένταση και βάθος φωνής που επιθυμούμε!
Τι είναι το βράγχος φωνής;
Το βράγχος φωνής (βράχνιασμα) είναι μια φωνητική διαταραχή που οδηγεί σε αλλαγή της ποιότητας και της έντασης της φωνής.
Στο βράχνιασμα η φωνή γίνεται πιο βαθιά και πιο «άγρια», διότι δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε όλες τις συχνότητες που φυσιολογικά παράγονται από τις φωνητικές χορδές.
Το βράχνιασμα είναι εξαιρετικά συχνό και συνήθως οφείλεται σε απλά προβλήματα που βελτιώνονται με ξεκούραση της φωνής και ενυδάτωση. Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, η βραχνάδα αποτελεί «προειδοποίηση» ότι κάτι πιο σοβαρό συμβαίνει με τον λάρυγγά σας. άυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό, γιατί πρέπει να θορυβήσει όσους είναι καπνιστές, όσους πίνουν συχνά αλκοόλ, καθώς και για όσους παρατηρούν πως η βραχνάδα τους είναι επίμονη, συχνή ή σταδιακά χειροτερεύει.
Αν ανήκετε σε μία από αυτές τις κατηγορίες, πρέπει να σας δει το συντομότερο ένας ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος.
Πώς προκαλείται η βραχνάδα;
Όταν εμφανίζεται βραχνάδα, υπάρχει κάποιο πρόβλημα στις χορδές, είτε ανατομικό (στην επαφή των χορδών) είτε λειτουργικό (στην κίνηση των χορδών). Οι πιο συχνές αιτίες που προκαλούν βραχνάδα δεν είναι σοβαρές και θεραπεύονται με απλά μέτρα προστασίας και σε μικρό χρονικό διάστημα. Οι αιτίες αυτές είναι κυρίως οι παρακάτω –κατά σειρά συχνότητας-:
- Η ιογενής λοίμωξη του λάρυγγα (οξεία λαρυγγίτιδα), η κακή χρήση της φωνής, (ηή και τα δύο) που προκαλούν ένα προσωρινό οίδημα (πρήξιμο) στις φωνητικές χορδές
- Τα οξέα του στομαχιού που ανεβαίνουν μέχρι τον λάρυγγα και ερεθίζουν έντονα τις φωνητικές χορδές προκαλώντας οίδημα (φαρυγγο-λαρυγγική παλινδρόμηση)
- Η συνεχής κακή χρήση της φωνής που προκαλεί πολυποειδή εκφύλιση (μαλακή επιφάνεια χορδών), πολύποδα (σφαιρικό πρήξιμο/εξόγκωμα) ή οζίδια (κάλους στις χορδές λόγω συνεχούς τριβής)
- Το κάπνισμα που προκαλεί «σκλήρυνση» των φωνητικών χορδών (χρόνια λαρυγγίτιδα) αλλά και προκαρκινικές (λευκοπλακία) ή και καρκινικές βλάβες (καρκίνος λάρυγγα)
- Προβλήματα στην κίνηση ή και παράλυση των φωνητικών χορδών είναι σπάνια. Η μία ή και οι δύο φωνητικές χορδές μπορεί να παραλύσουν, αν τα νεύρα που τις κινούν επηρεαστουν από κάποια λοίμωξη, από τραύμα ή από κάποιον όγκο.
Πώς εξετάζεται ο λάρυγγας και η φωνή;
Η εξέταση του λάρυγγα γίνεται αρχικά με ένα ειδικό κάτοπτρο (καθρεφτάκι) και η εξέταση ονομάζεται έμμεση λαρυγγοσκόπηση. Η εξέταση με άκαμπτο (μεταλλικό) ενδοσκόπιο ή με εύκαμπτο (οπτικές ίνες) ενδοσκόπιο ονομάζεται ενδοσκόπηση λάρυγγα. Η ενδοσκόπηση με το άκαμπτο ενδοσκόπιο γίνεται από το στόμα, ενώ το εύκαμπτο ενδοσκόπιο εισάγεται από τη μύτη.
Ο ιατρός εξετάζει με απόλυτη ευκρίνεια τον λάρυγγα και τις φωνητικές χορδές, χωρίς ενόχληση για τον ασθενή. Γίνεται προβολή της εικόνας στο monitor και ο εξεταζόμενος βλέπει ό,τι ακριβώς βλέπει και ο ιατρός, ενώ γίνεται και ταυτόχρονη καταγραφή για την μετέπειτα σύγκριση.
Πώς θεραπεύεται η βραχνάδα;
Ανάλογα με την αιτία, τη βαρύτητα, τη συχνότητα ή τη χρονιότητα της βραχνάδας, σχεδιάζεται και η στρατηγική αντιμετώπισης. Πολλές φορές αρκεί αφωνία και ενυδάτωση, ενώ σε άλλες περιπτωσεις χρειάζεται ακόμα και χειρουργική επέμβαση.
Πότε πρέπει να ανησυχήσω;
Πρέπει απαραιτήτως να σας εξετάσει ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος, αν εμφανίσετε κάτι από τα παρακάτω, ακόμα και αν δεν είστε καπνιστής:
- Βραχνάδα που διαρκεί περισσότερο από 4 εβδομάδες
- Επαναλαμβανόμενη βραχνάδα χωρίς προφανή ή γνωστό λόγο
- Παρατεταμένο πονόλαιμο ή συνεχή δυσκολία στην κατάποση για περισσότερες από 2 εβδομάδες
Δεν καπνίζω ούτε πίνω, αλλά η φωνή μου είναι βραχνή. Μπορεί να έχω καρκίνο;
Είναι σχεδόν απίθανο! Εξαιρετικά σπάνια έχουν αναφερθεί περιπτώσεις παραμελημένων ασθενών με γνωστά και χρόνια (για δεκαετίες!) κονδυλώματα του λάρυγγα (παρόμοια με αυτά των γεννητικών οργάνων) που δεν αφαιρεθήκαν και οι ασθενείς αυτοί εμφάνισαν κακοήθεια στην περιοχή.
Καπνίζω και πίνω, αλλά η φωνή μου ήταν πάντα βραχνή. Γιατί θα πρέπει να ανησυχώ;
Καθώς η φωνή σας ήταν και παλαιότερα τραχιά, αν υπάρχει κάποια νέα βλάβη, θα αργήσετε να το καταλάβετε επειδή δεν θα καταλάβετε σημαντική διαφορά στη χροιά της.
Άν κανείς καπνίζει, πίνει, φωνάζει πολύ, είναι παχύσαρκος, έχει Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, χρόνια βουλωμένη μύτη ή έχει έστω έναν από αυτούς παράγοντες που προκαλούν χρόνια λαρυγγίτιδα, πρέπει να ελέγχεται τακτικά από Ωτορινολαρυγγολόγο. Η χρόνια λαρυγγίτιδα μπορεί να εξελιχθεί σε δυσάρεστες καταστάσεις, ειδικά αν κανείς συνεχίζει να καπνίζει (π.χ. καρκίνος λάρυγγα).
Η φωνή μου βραχνιάζει συχνά, τι πρέπει να αποφεύγω;
Βλ. «Οδηγίες Φωνητικής Υγιεινής»
Σε ποια περίπτωση θα πρέπει να χειρουργηθώ;
Αν διαπιστωθεί πως στις φωνητικές χορδές σας υπάρχουν οζίδια, πολύποδες ή κάποιος καλοήθης ή κακοήθης όγκος, τότε μόνο θα χρειαστεί να υποβληθείτε σε επέμβαση.