Dr Panagiota Kosmidou

Ερωτήσεις & Απαντήσεις: Βράγχος φωνής (βραχνάδα)

Πώς παράγεται η φωνή;

Όταν εκπνέουμε, ο αέρας απλώς περνάει ανάμεσα από τις φωνητικές χορδές, οι οποίες σε ηρεμία είναι ανοιχτές σαν το γράμμα V. Όταν μιλάμε, οι φωνητικές χορδές ενώνονται και δονούνται, όπως ακριβώς οι χορδές της κιθάρας. οι φωνητικές χορδές μπορούν και κάνουν πολλές κινήσεις: κλείνουν-ανοίγουν, τεντώνονται-μαζεύουν, σφίγγουν-χαλαρώνουν, ανεβαίνουν-κατεβαίνουν. Ο καθένας από τους μικροσυνδυασμούς των παραπάνω κινήσεων παράγει τον συγκεκριμένο ήχο, νότα, χροιά, συχνότητα, ένταση και βάθος φωνής που επιθυμούμε!

Τι είναι το βράγχος φωνής;

Το βράγχος φωνής (βράχνιασμα) είναι μια φωνητική διαταραχή που οδηγεί σε αλλαγή της ποιότητας και της έντασης της φωνής.

Στο βράχνιασμα η φωνή γίνεται πιο βαθιά και πιο «άγρια», διότι δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε όλες τις συχνότητες που φυσιολογικά παράγονται από τις φωνητικές χορδές.

Το βράχνιασμα είναι εξαιρετικά συχνό και συνήθως οφείλεται σε απλά προβλήματα που βελτιώνονται με ξεκούραση της φωνής και ενυδάτωση. Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, η βραχνάδα αποτελεί «προειδοποίηση» ότι κάτι πιο σοβαρό συμβαίνει με τον λάρυγγά σας. άυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό, γιατί πρέπει να θορυβήσει όσους είναι καπνιστές, όσους πίνουν συχνά αλκοόλ, καθώς και για όσους παρατηρούν πως η βραχνάδα τους είναι επίμονη, συχνή ή σταδιακά χειροτερεύει.

Αν ανήκετε σε μία από αυτές τις κατηγορίες, πρέπει να σας δει το συντομότερο ένας ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος.

Πώς προκαλείται η βραχνάδα;

Όταν εμφανίζεται βραχνάδα, υπάρχει κάποιο πρόβλημα στις χορδές, είτε ανατομικό (στην επαφή των χορδών) είτε λειτουργικό (στην κίνηση των χορδών). Οι πιο συχνές αιτίες που προκαλούν βραχνάδα δεν είναι σοβαρές και θεραπεύονται με απλά μέτρα προστασίας και σε μικρό χρονικό διάστημα. Οι αιτίες αυτές είναι κυρίως οι παρακάτω –κατά σειρά συχνότητας-:

• Η ιογενής λοίμωξη του λάρυγγα (οξεία λαρυγγίτιδα), η κακή χρήση της φωνής, (ηή και τα δύο) που προκαλούν ένα προσωρινό οίδημα (πρήξιμο) στις φωνητικές χορδές
• Τα οξέα του στομαχιού που ανεβαίνουν μέχρι τον λάρυγγα και ερεθίζουν έντονα τις φωνητικές χορδές προκαλώντας οίδημα (φαρυγγο-λαρυγγική παλινδρόμηση)
• Η συνεχής κακή χρήση της φωνής που προκαλεί πολυποειδή εκφύλιση (μαλακή επιφάνεια χορδών), πολύποδα (σφαιρικό πρήξιμο/εξόγκωμα) ή οζίδια (κάλους στις χορδές λόγω συνεχούς τριβής)
• Το κάπνισμα που προκαλεί «σκλήρυνση» των φωνητικών χορδών (χρόνια λαρυγγίτιδα) αλλά και προκαρκινικές (λευκοπλακία) ή και καρκινικές βλάβες (καρκίνος λάρυγγα)
• Προβλήματα στην κίνηση ή και παράλυση των φωνητικών χορδών είναι σπάνια. Η μία ή και οι δύο φωνητικές χορδές μπορεί να παραλύσουν, αν τα νεύρα που τις κινούν επηρεαστουν από κάποια λοίμωξη, από τραύμα ή από κάποιον όγκο.

Πώς εξετάζεται ο λάρυγγας και η φωνή;

Η εξέταση του λάρυγγα γίνεται αρχικά με ένα ειδικό κάτοπτρο (καθρεφτάκι) και η εξέταση ονομάζεται έμμεση λαρυγγοσκόπηση. Η εξέταση με άκαμπτο (μεταλλικό) ενδοσκόπιο ή με εύκαμπτο (οπτικές ίνες) ενδοσκόπιο ονομάζεται ενδοσκόπηση λάρυγγα. Η ενδοσκόπηση με το άκαμπτο ενδοσκόπιο γίνεται από το στόμα, ενώ το εύκαμπτο ενδοσκόπιο εισάγεται από τη μύτη.

Ο ιατρός εξετάζει με απόλυτη ευκρίνεια τον λάρυγγα και τις φωνητικές χορδές, χωρίς ενόχληση για τον ασθενή. Γίνεται προβολή της εικόνας στο monitor και ο εξεταζόμενος βλέπει ό,τι ακριβώς βλέπει και ο ιατρός, ενώ γίνεται και ταυτόχρονη καταγραφή για την μετέπειτα σύγκριση.

Πώς θεραπεύεται η βραχνάδα;

Ανάλογα με την αιτία, τη βαρύτητα, τη συχνότητα ή τη χρονιότητα της βραχνάδας, σχεδιάζεται και η στρατηγική αντιμετώπισης. Πολλές φορές αρκεί αφωνία και ενυδάτωση, ενώ σε άλλες περιπτωσεις χρειάζεται ακόμα και χειρουργική επέμβαση.

Πότε πρέπει να ανησυχήσω;

Πρέπει απαραιτήτως να σας εξετάσει ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος, αν εμφανίσετε κάτι από τα παρακάτω, ακόμα και αν δεν είστε καπνιστής:

• Βραχνάδα που διαρκεί περισσότερο από 4 εβδομάδες
• Επαναλαμβανόμενη βραχνάδα χωρίς προφανή ή γνωστό λόγο
• Παρατεταμένο πονόλαιμο ή συνεχή δυσκολία στην κατάποση για περισσότερες από 2 εβδομάδες

Δεν καπνίζω ούτε πίνω, αλλά η φωνή μου είναι βραχνή. Μπορεί να έχω καρκίνο;

Είναι σχεδόν απίθανο! Εξαιρετικά σπάνια έχουν αναφερθεί περιπτώσεις παραμελημένων ασθενών με γνωστά και χρόνια (για δεκαετίες!) κονδυλώματα του λάρυγγα (παρόμοια με αυτά των γεννητικών οργάνων) που δεν αφαιρεθήκαν και οι ασθενείς αυτοί εμφάνισαν κακοήθεια στην περιοχή.

Καπνίζω και πίνω, αλλά η φωνή μου ήταν πάντα βραχνή. Γιατί θα πρέπει να ανησυχώ;

Καθώς η φωνή σας ήταν και παλαιότερα τραχιά, αν υπάρχει κάποια νέα βλάβη, θα αργήσετε να το καταλάβετε επειδή δεν θα καταλάβετε σημαντική διαφορά στη χροιά της.

Άν κανείς καπνίζει, πίνει, φωνάζει πολύ, είναι παχύσαρκος, έχει Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, χρόνια βουλωμένη μύτη ή έχει έστω έναν από αυτούς παράγοντες που προκαλούν χρόνια λαρυγγίτιδα, πρέπει να ελέγχεται τακτικά από Ωτορινολαρυγγολόγο. Η χρόνια λαρυγγίτιδα μπορεί να εξελιχθεί σε δυσάρεστες καταστάσεις, ειδικά αν κανείς συνεχίζει να καπνίζει (π.χ. καρκίνος λάρυγγα).

Η φωνή μου βραχνιάζει συχνά, τι πρέπει να αποφεύγω;

Βλ. «Οδηγίες Φωνητικής Υγιεινής»

Σε ποια περίπτωση θα πρέπει να χειρουργηθώ;

Αν διαπιστωθεί πως στις φωνητικές χορδές σας υπάρχουν οζίδια, πολύποδες ή κάποιος καλοήθης ή κακοήθης όγκος, τότε μόνο θα χρειαστεί να υποβληθείτε σε επέμβαση.

by Dr Panagiota Kosmidou

Οδηγίες Φωνητικής Υγείας

Οι παρακάτω οδηγίες φωνητικής υγιεινής είναι χρήσιμες σε οποιονδήποτε θέλει να γνωρίζει πώς να διατηρήσει υγιή τον λάρυγγα και «φρέσκια» τη φωνή του!

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμες σε όλους όσους δουλεύουν με τη φωνή τους –επαγγελματικά ή ως hobby- όπως τραγουδιστές, εκφωνητές, ψάλτες, δάσκαλοι, καθηγητές, πωλητές κ.α., στα άτομα που είναι υποχρεωμένα να ομιλούν σε θορυβώδες περιβάλλον εργασίας, όπως σερβιτόροι, barmen, τεχνικοί σε μηχανουργία, μηχανοστάσια πλοίων, εργαζόμενοι σε τεχνικά έργα κ.α., καθώς και σε αστυνομικούς, στρατιωτικούς και παρόμοια επαγγέλματα. Όλοι οι υπόλοιποι μπορούμε να ωφεληθούμε σημαντικά από αυτές τις συμβουλές, για να έχουμε μια νεανική φωνή μέχρι και στα γεράματα.

Τι να μην κάνετε

• ΜΗ μιλάτε άσκοπα
• ΜΗN καπνίζετε τσιγάρα, πούρα, πίπα, μαριχουάνα κτλ.
• ΜΗN πίνετε οινοπνευματώδη γενικώς και ιδίως την προηγούμενη και την ίδια ημέρα που θα πρέπει να τραγουδήσετε
• ΜΗN πίνετε καφέ πριν από κάποια παρουσίαση/ παράσταση
• ΜΗN καταναλώνετε φαγητά που προκαλούν παλινδρόμηση: γεύματα με πολλά λιπαρά, τηγανητά, πικάντικα ή κοκκινιστά φαγητά, αυγά με τον κρόκο, σοκολάτα, εσπεριδοειδή, άγουρα φρούτα και γλυκά με σιρόπι
• ΜΗN καταναλώνετε ροφήματα/ποτά που προκαλούν παλινδρόμηση: ροφήματα καφέ, σοκολάτας ή τσαγιού, ανθρακούχα ποτά όπως Cola, σόδα, ή μπύρα, βαριά οινοπνευματώδη ποτά και ειδικά κόκκινο κρασί, όξινους χυμούς φρούτων, όπως χυμό ντομάτας, λεμονιού και πορτοκαλιού
• ΜΗN τρώτε και μην πίνετε τίποτα για τουλάχιστον 2 ώρες πριν από τον ύπνο
• ΜΗN είστε τελείως νηστικοί και πεινασμένοι στην παρουσίαση/ παράσταση
• ΜΗΝ τρώτε καραμέλες με ερεθιστικές (καυτερές) ή με αναισθητικές ουσίες (για τον πονόλαιμο)
• ΜΗN πίνετε γάλα την ημέρα της παρουσίασης/ παράστασης
• ΜΗΝ αμελείτε χρόνια προβλήματα ρινικής απόφραξης που αυξάνουν την αναπνοή από το στόμα
• ΜΗΝ παίρνετε φάρμακα χωρίς να ενημερώσετε τον ιατρό σας
• ΜΗΝ στριγγλίζετε
• ΜΗΝ φωνάζετε σε αθλητικές εκδηλώσεις (ούτε αν τις βλέπετε από την τηλεόραση!)
• ΜΗΝ μιλάτε/ φωνάζετε υπό την επήρεια έντονων (ακραίων) συναισθημάτων θυμού, λύπης, χαράς, άγχους, φόβου, κτλ.
• ΜΗ μιλάτε πολύ σε μπαρ και κέντρα διασκεδάσεως με θόρυβο
• ΜΗ φωνάζετε για να ακουστείτε μέσα σε θορυβώδεις χώρους, όπως μπαρ, γήπεδα, συγκεντρώσεις, party κτλ.
• ΜΗ φτερνίζεστε βγάζοντας φωνή (ούτε, όμως, να πνίγετε το φτάρνισμα)
• ΜΗ βγάζετε φωνή όταν χασμουριέστε
• ΜΗ βήχετε παρά μόνο αντανακλαστικά
• ΜΗN «καθαρίζετε» συχνά τον λαιμό σας
• ΜΗN ξενυχτάτε την προηγουμένη μέρα από την παρουσίαση/παράσταση
• ΜΗN τραγουδάτε χωρίς την απαραίτητη προθέρμανση της φωνής
• ΜΗN τραγουδάτε σε ανοιχτό χώρο χωρίς τα κατάλληλα μηχανήματα που επιτρέπουν ελάχιστη φωνητική προσπάθεια και μέγιστο ακουστικό αποτέλεσμα
• ΜΗN τραγουδάτε αν πονάει ο λαιμός σας
• ΜΗ μιλάτε αν έχετε πάθει λαρυγγίτιδα
• ΜΗN τραγουδάτε ψηλότερα ή χαμηλότερα από το άνετο εύρος της φωνής σας
• ΜΗN το παρακάνετε στο τραγούδι (αν βραχνιάζετε ή κλείνει η φωνή σας, σίγουρα κάνετε κάποιο λάθος)
• ΜΗ μιλάτε ψιθυριστά
• ΜΗN τραγουδάτε είδη μουσικής για τα οποία δεν γνωρίζετε την τεχνική εκτέλεσής τους (π.χ. country, rock, pop κτλ.)

Τι να κάνετε

• Να χρησιμοποιείτε τον λάρυγγά σας ως ένα «πανάκριβο» και πολύτιμο μουσικό όργανο
• Να μιλάτε με τον δικό σας τρόπο, στον δικό σας τόνο, χωρίς να ζορίζεστε
• Να υποστηρίζετε τη φωνή στην ομιλία, όπως ακριβώς και στο τραγούδι
• Να γελάτε όσο θέλετε, αλλά με κατάλληλη υποστήριξη της φωνής
• Να ελέγχετε τις αντιδράσεις σας στα ακραία συναισθήματα
• Να αποφεύγετε ενεργητικά το άγχος
• Να αποφεύγετε τα μέρη με ρύπανση (καπνός, σκόνη, καυσαέρια κτλ). Όλα αυτά περνάνε μέσα από τον λάρυγγα
• Να εισπνέετε διαφραγματικά όταν μιλάτε, δηλαδή να φουσκώνει η κοιλιά
• Να τρώτε καλά και υγιεινά
• Να ενυδατώνεστε ικανοποιητικά, τόσο ώστε τα ούρα σας να είναι διαυγή
• Να χρησιμοποιείτε υγραντήρα δωματίου τον χειμώνα στο σπίτι, διότι το καλοριφέρ ξηραίνει τον αέρα
• Όταν τραγουδάτε σε χώρο με καπνιστές, τοποθετήσετε στo πίσω μέρoς της σκηνής έναν ανεμιστήρα αργής και αθόρυβης κίνησης πoυ επιστρέφει τoν καπνό πρoς τo ακρoατήριo
• Αν πρόκειται να χειρουργηθείτε με γενική νάρκωση, εξασφαλίστε ότι η διασωλήνωση θα γίνει από τον πιο έμπειρο αναισθησιολόγο

by Dr Panagiota Kosmidou

Ερωτήσεις & Απαντήσεις: Μικρολαρυγγοσκόπηση

Τι είναι η μικρολαρυγγοσκόπηση;

Η Μικρολαρυγγοσκόπηση είναι συνολικά η επεμβατική τεχνική για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στις φωνητικές χορδές και στον λάρυγγα. Γίνεται με γενική αναισθησία και χρησιμοποιούμε μικροσκόπιο για να δούμε τον λάρυγγα για αυτό και η εξέταση ονομάζεται Μικρο-λαρυγγοσκόπηση.

Κατά τη Μικρολαρυγγοσκόπηση μπορούμε να δούμε τα πάντα σε μεγέθυνση, να πάρουμε βιοψία ή και να αφαιρέσουμε βλάβες και μικρούς όγκους του λάρυγγα και των φωνητικών χορδών, χωρίς πόνο και φυσικά χωρίς οποιοδήποτε εξωτερικό σημάδι.

Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστώ μικρολαρυγγοσκόπηση;

Οι πιο συχνές αιτίες είναι οι πολύποδες, η πολυποειδής εκφύλιση και τα οζίδια των φωνητικών χορδών. επίσης, όταν μια βλάβη είναι ύποπτή για κακοήθεια (καρκίνος), με τη Μικρολαρυγγοσκόπηση αρχικά θα πάρουμε ένα κομμάτι από τη βλάβη (βιοψία) για να το στείλουμε στο ιστοπαθολογικό εργαστήριο, ενώ αργότερα, με δεύτερη επέμβαση, μπορούμε να αφαιρέσουμε ολόκληρη τη βλάβη.

Θα πονάω μετά την επέμβαση;

Μπορεί να έχετε ελάχιστο πόνο στον λαιμό όταν καταπίνετε ή στη γλώσσα, λόγω της πίεσης από το λαρυγγοσκόπιο. Η ενόχληση αυτή υποχωρεί εύκολα και άμεσα με τη χρήση απλών αναλγητικών.

Θα μπορώ να μιλήσω μετά τη μικρολαρυγγοσκόπηση;

Ναι, αλλά δεν πρέπει! είναι αναγκαίο να ακολουθήσετε πιστά τις οδηγίες που θα σας δώσει ο Ωτορινολαρυγολόγος σας.

Ανάλογα με την έκταση της επέμβασης, απαιτείται απόλυτη ξεκούραση της φωνής, δηλαδή πλήρης αφωνία για τις πρώτες 2-3 ημέρες μετά την επέμβαση και περιορισμένη χρήση της φωνής για τις επόμενες 7-10 ημέρες (λίγα λόγια, όχι φωνές ή ψίθυροι).

Θα αλλάξει η φωνή μου μετά την επέμβαση;

Όσον αφορά στις απλές επεμβάσεις (πολύποδες, πολυποειδής εκφύλιση, οζίδια), η φωνή σας θα αλλάξει προς το καλύτερο, θα σταματήσει οριστικά η βραχνάδα, η «μεταλλική» χροιά και θα βελτιωθεί η ισχύς της φωνής. Αν αφαιρεθεί τμήμα των χορδών για βιοψία, η φωνή σας ίσως αρχικά να χειροτερέψει. άυτό είναι προσωρινό και θα βελτιωθεί με την πάροδο μερικών ημέρων που χρειάζονται για την επούλωση της περιοχής.

Πότε θα γνωρίζω τα αποτελέσματα της βιοψίας;

Aν έχουν αφαιρεθεί τμήματα για βιοψία, τα αποτελέσματα θα είναι διαθέσιμα μετά από μερικές ημέρες και θα τα συζητήσετε με τον Ωτορινολαρυγγολόγο σας.

Υπάρχουν πιθανές επιπλοκές;

Η Μικρολαρυγγοσκόπηση είναι μια εξαιρετικά ασφαλής επέμβαση ρουτίνας. Σπάνια μπορεί να αποκολληθεί κάποιο πρόσθετο ή χαλαρό δόντι από την πίεση του λαρυγγοσκοπίου. Χρησιμοποιούμε, όμως, ειδικά προστατευτικά δοντιών, για να αποφευχθεί αυτή η πιθανότητα.

Υπάρχουν εναλλακτικές θεραπείες;

Όχι. Δεν υπάρχουν εναλλακτικές θεραπείες για την πλήρη και λεπτομερή εξέταση του λάρυγγα ή για την αφαίρεση βλαβών από τις φωνητικές χορδές. Όλες οι μικρής έκτασης βλάβες μπορούν να αντιμετωπιστούν με τη Μικρολαρυγγοσκόπηση και μόνο σε πολύ προχωρημένες περιπτώσεις καρκίνου θα χειρουργηθεί ο λάρυγγας εξωτερικά.

by Dr Panagiota Kosmidou

Οζίδια Φωνητικών Χορδών

Τα οζίδια των φωνητικών χορδών προκαλούνται πάντοτε από κακή χρήση της φωνής και ξεκινούν ως ένας μικροσκοπικός τραυματισμός σε κάποιο σημείο των φωνητικών χορδών που σύντομα δημιουργεί χρόνια βλάβη και συνεχή βραχνάδα.

Όπως ακριβώς δημιουργείται ένας κάλος στο πόδι μας, όταν «πατάμε στραβά» και ένα σημείο ερεθίζεται συνεχώς, αντίστοιχα όταν «μιλάμε λάθος», το σημείο των χορδών που ερεθίζεται συνεχώς, αντιδρά και δημιουργεί έναν «κάλο» (οζίδιο) προκειμένου να προστατευθεί. Όμως, αυτός ο κάλος -που δεν ξεπερνάει τα 2-3mm- αλλάζει το σχήμα της χορδής και προκαλεί βραχνάδα, χωρίς πόνο ή άλλα συμπτώματα.

Τα οζίδια των φωνητικών χορδών τα βρίσκουμε σε άτομα όλων των ηλικιών που μιλούν ή τραγουδούν «φωνο-τραυματικά» ή που κάνουν κατάχρηση ομιλίας ή τραγουδιού. Τα άτομα αυτά αναγκάζουν τις χορδές τους να δονούνται πολύ έντονα ή για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα να «τρίβονται» συνεχώς μεταξύ τους. επαγγέλματα στα οποία η χρήση της φωνής είναι πιο έντονη, εμφανίζουν συχνότερα οζίδια στις φωνητικές χορδές: α) τραγουδιστές, εκφωνητές, ψάλτες, δάσκαλοι, καθηγητές, πωλητές (έντονη χρήση φωνής), β) σερβιτόροι, barmen, τεχνικοί σε έργα, σε μηχανουργία ή μηχανοστάσια πλοίων (ομιλία σε θορυβώδες περιβάλλον), γ) αστυνομικοί, στρατιωτικοί, γονείς με μικρά παιδιά (χρήση φωνής ως μέσου επιβολής). Συχνά βρίσκουμε οζίδια και σε παιδιά, ακριβώς επειδή «τσιρίζουν» ή συνεχώς φωνάζουν αντί να μιλάνε. Στο γενικότερο πληθυσμό, τα οζίδια είναι συχνότερα σε νέες γυναίκες και σε έφηβους.

Ο Μύθος

«Έχω οζίδια στις φωνητικές χορδές και θέλω να τα βγάλω για να πάψει να είναι βραχνή η φωνή μου» ή «Έχω οζίδια, φοβάμαι μη γίνουν καρκίνος».

Η Αλήθεια

Η χειρουργική αφαίρεση των οζιδίων είναι η ύστατη λύση. Αν, μάλιστα, ο ασθενής δεν μάθει να χρησιμοποιεί σωστά τη φωνή του, είναι βέβαιο πως θα ξαναδημιουργηθούν. Επίσης, τα οζίδια δεν μπορούν ποτέ να γίνουν καρκίνος και ο μόνος λόγος για να αφαιρεθούν είναι για την αναγκαία αποκατάσταση της φωνής (π.χ. σε τραγουδιστές), μόνον, όμως, όταν όλοι οι άλλοι τρόποι αντιμετώπισης έχουν αποτύχει.

Τι να κάνετε

Μάθετε να προσέχετε τη φωνή σας και να μην την καταπονείτε. Ειδικά αν δουλεύετε με τη φωνή σας (δάσκαλος, τραγουδιστής, δημοσιογράφος, πωλητής, ψάλτης, κτλ.), θα πρέπει να κάνετε μαθήματα φωνητικής ή ακόμα και λογοθεραπεία. Αν ο ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος σας πει ότι έχετε οζίδια στις φωνητικές χορδές, θα σας εξηγήσει ότι πρέπει να κάνετε μερική αφωνία για 7-10 μέρες (να μιλάτε ελάχιστα), ενώ, επιπλέον, θα πρέπει να αποφύγετε και άλλους παράγοντες ερεθισμού των χορδών, π.χ. κάπνισμα, αλκοόλ, κτλ. Πολλές φορές, με την αφωνία και την κατάλληλη φωνητική εκπαίδευση ώστε να κάνετε σωστή χρήση της φωνής, τα οζίδια μπορούν να εξαφανιστούν, εκτός αν έχουν παραμείνει για πολλά χρόνια, οπότε πιθανόν να χρειαστεί χειρουργική αφαίρεση. Όσον αφορά στα παιδιά με οζίδια, ο μόνος τρόπος είναι να τα βοηθήσετε -σε συνεργασία με κάποιον ειδικό- να μιλάνε σε χαμηλότερη ένταση και να μην «τσιρίζουν».

Τι να μην κάνετε

Είναι πολλά αυτά που πρέπει να προσέξετε και όλα έχουν να κάνουν με την αποφυγή καταπόνησης του λάρυγγα και των φωνητικών χορδών ειδικότερα.

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Η έγκυρη διάγνωση των οζιδίων γίνεται με τη λαρυγγοσκόπηση με το ενδοσκόπιο οπτικών ινών, οπότε και ενημερώνουμε τον ασθενή για τη βλάβη δείχνοντας του τον λάρυγγά του στο monitor. άνάλογα με την έκταση και το μέγεθος των οζιδίων, δίνουμε οδηγίες πώς να προστατέψει τη φωνή του, ώστε τα οζίδια να συρρικνωθούν και να εξαφανιστούν. Σε ειδικές, μόνο, περιπτώσεις θα αποφασίσουμε να επέμβουμε χειρουργικά, με την προϋπόθεση, όμως, πως μετά την επέμβαση ο ασθενής θα μάθει πλέον να χρησιμοποιεί σωστά τη φωνή του προκειμένου να μην ξαναδημιουγηθούν τα οζίδια.

by Dr Panagiota Kosmidou

Ερωτήσεις & Απαντήσεις: Πονόλαιμος

Τι είναι ο πονόλαιμος;

Είναι ο πόνος και η δυσκολία στην κατάποση (δυσκαταποσία), συνήθως εξαιτίας της φλεγμονής του φάρυγγα (οξεία φαρυγγίτιδα). Η οξεία φαρυγγίτιδα ξεκινάει με ήπιο ερεθισμό του λαιμού, σαν κάψιμο ή «γδάρσιμο», που μπορεί να εξελιχθεί σε έντονο πόνο, ειδικά αν συμμετέχουν και οι αμυγδαλές (οξεία φαρυγγο-αμυγδαλίτιδα).

Σε τι οφείλεται ο πονόλαιμος;
Συνήθως, η οξεία φαρυγγίτιδα οφείλεται σε ιούς που προκαλούν το κοινό κρυολόγημα και σε οξύ ερεθισμό του φάρυγγα (από καπνό τσιγάρου, πικάντικα φαγητά, αλκοόλ, φαρμακευτικές γαργάρες). Στις δυο αυτές περιπτώσεις, διαταράσσεται η τοπική άμυνα και βρίσκουν ευκαιρία τα μικρόβια που υπάρχουν στο στόμα να αναπτυχθούν και να μετατρέψουν την ιογενή φαρυγγίτιδα σε φαρυγγίτιδα συχνότερα από στρεπτόκοκκο.

Πώς θα καταλάβω ότι πονάει ο λαιμός μου;
Στη φαρυγγίτιδα ο λαιμός είναι ξερός, κόκκινος και πονάει, όταν ο ασθενής καταπίνει -καμιά φορά ακόμα και το σάλιο του. Αν η αιτιολογία είναι ιογενής, υπάρχει και χαμηλός πυρετός για 2-3 μέρες και μετά περνάει, ενώ αν κάποιο μικρόβιο μολύνει την περιοχή, ο πυρετός και ο πόνος είναι εντονότεροι, υπάρχει κακουχία και κόπωση. Οι ερεθιστικές αιτίες του πονόλαιμου προκαλούν μόνο πόνο και ξηρότητα.

Τι άλλο μπορεί να κρύβει ο πονόλαιμος;

Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, κάποιος όγκος του στόματος, της γλώσσας ή του λάρυγγα μπορεί να προκαλέσει ήπιο πονόλαιμο και δυσκολία στην κατάποση για εβδομάδες ή μήνες, με πόνο που αντανακλά στο αυτί. Αυτές οι καταστάσεις σχετίζονται σχεδόν πάντοτε με μακροχρόνια και πολύ βαριά χρήση καπνού και οινοπνεύματος. Ο πονόλαιμος και η δυσκαταποσία που διαρκεί για πάνω από 2 εβδομάδες απαιτεί εξέταση αρχικά από Ωτορινολαρυγγολόγο και μπορεί να σημαίνει μια σοβαρή κατάσταση.

Πότε θα πρέπει να δω έναν Ωτορινολαρυγγολόγο;

Τα παρακάτω συμπτώματα θα σας προειδοποιήσουν πως πρέπει να επισκεφτείτε τον Ωτορινολαρυγγολόγο σας:

• έντονος και παρατεταμένος πονόλαιμος για 5-7 ημέρες
• συχνός ήπιος πονόλαιμος
• δυσκολία κατάποσης νερού, φαγητού, σάλιου
• δυσκολία στο άνοιγμα του στόματος
• πόνος στο αυτί
• πόνος στις αρθρώσεις
• υψηλός πυρετός (πάνω από 38,5^oC)
• φλέμα στον λαιμό ή αίμα στο σάλιο
• εξόγκωμα στον λαιμό εξωτερικά

Τι να κάνω αν έχω ίωση και πονάει ο λαιμός μου;

Ο πονόλαιμος από κρυολόγημα ή γρίπη μπορεί να γίνει λιγότερο ενοχλητικός, αν κάνετε τα παρακάτω:

• Πιείτε πολλά υγρά
• Πιείτε ζεστό αραιωμένο τσάι με λίγο μέλι
• Κάντε γαργάρες με χλιαρό αλατόνερο αρκετές φορές τη μέρα (1/3 κουταλάκι του γλυκού σε μισό ποτήρι νερό)
• Χρησιμοποιήστε συσκευή ατμού ή υγραντήρα στο υπνοδωμάτιό σας
• Χρησιμοποιήστε ειδικές καραμέλες ή φαρμακευτικές παστίλιες
• Για ήπιο πόνο, πάρτε κάποιο αναλγητικό, ενώ για έντονο πονόλαιμο κάποιο αντιφλεγμονώδες φάρμακο
• Μην καπνίζετε καθόλου
• Μην καταναλώνετε κρύες ή καυτερές τροφές
• Μην κάνετε μπουκώματα με αλκοόλ
• Μην παίρνετε αντιβίωση αν δεν σας εξετάσει ο Ωτορινολαρυγγολόγος, γιατί δημιουργούνται ανθεκτικά στελέχη μικροβίων!

Πώς θεραπεύεται ο πονόλαιμος;
Σε κάθε περίπτωση πρέπει να σας εξετάσει ο Ωτορινολαρυγγολόγος. Επειδή τις περισσότερες φορές η φαρυγγίτιδα οφείλεται σε ιούς, δεν μπορεί να βοηθήσει η αντιβίωση ούτε φυσικά μπορεί να δοθεί… προληπτικά αντιβίωση. Αν αποδειχθεί όμως πως ο πονόλαιμος οφείλεται σε στρεπτόκοκκο, ο Ωτορινολαρυγγολόγος θα σας δώσει ειδική αντιβίωση, προκειμένου να «ξεριζωθεί» ο στρεπτόκοκκος από την περιοχή. Αν ο πονόλαιμος οφείλεται σε οποιοδήποτε από τα υπόλοιπα αίτια, ο Ωτορινολαρυγγολόγος θα σας εξετάσει και θα σας εξηγήσει πώς θα αντιμετωπιστεί το πρόβλημα.

by Dr Panagiota Kosmidou

Ερωτήσεις & Απαντήσεις: Φαρυγγολαρυγγική παλινδρόμηση (ΦΑΛΑΠ)

Σε τι διαφέρει η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ) από τη ΦΑΛΑΠ;

Είναι δύο διαφορετικά προβλήματα υγείας όμως ξεκινούν από έναν παρόμοιο μηχανισμό, δηλαδή, από την άνοδο των υγρών του στομαχιού προς τον οισοφάγο (αναγωγή), κυρίως τις ώρες που είναι κάποιος ξαπλωμένος. Στην περίπτωση της ΦΑΛΑΠ, τα υγρά φτάνουν πιο ψηλά, μέχρι τον λάρυγγα ή ακόμα και ως το πίσω μέρος της μύτης (στον ρινοφάρυγγα) και σε αυτά τα σημεία προκαλούν βλάβες.

Πώς και δεν έχω ξανακούσει για τη ΦΑΛΑΠ, είναι σπάνια;

Η ΦΑΛΑΠ «ανακαλύφθηκε» σχετικά πρόσφατα. φυσικά, τα προβλήματα που προκαλούσε υπήρχαν ανέκαθεν, αλλά κανείς δεν τα είχε συνδέσει με την παλινδρόμηση των υγρών του στομαχιού. Στην πραγματικότητα, είναι πολύ συχνό πρόβλημα υγείας. Σχεδόν 1 στους 6 ενήλικες πάσχει στην πραγματικότητα από ΦΑΛΑΠ και το 10% των περιστατικών του Ωτορινολαρυγγολόγου σχετίζονται με προβλήματα που προκαλεί η ΦΑΛΑΠ.

Πώς προκαλείται η παλινδρόμηση;

Ο οισοφάγος, ο σωλήνας που ενώνει τον φάρυγγα με το στομάχι σας, έχει δύο σφικτήρες -σαν «δακτυλίδια»- που συγκρατούν τα υγρά του στομαχιού εκεί που πρέπει, δηλαδή μέσα στο στομάχι. Στην παλινδρόμηση, οι σφικτήρες αυτοί δεν λειτουργούν αρκετά καλά, είτε εξαιτίας ανατομικών προβλημάτων είτε λόγω του τρόπου ζωής, με αποτέλεσμα τα υγρά να «ξεχειλίζουν» προς τα πάνω. Επειδή, επίσης, ο οισοφάγος και ο λάρυγγας δεν έχουν την ανθεκτικότητα του στομαχιού, τα όξινα υγρά του στομαχιού προκαλούν βλάβες και πόνο.

Ποια ανατομικά προβλήματα σχετίζονται με την παλινδρόμηση;

Προβλήματα του οισοφάγου ή του στομαχιού, όπως η ανεπάρκεια των σφικτήρων του οισοφάγου, η διαφραγματοκήλη, το έλκος και οι διαταραχές στην κίνηση του στομαχιού έχουν σχέση με την παλινδρόμηση. Όσον αφορά στον τρόπο ζωής, η λανθασμένη διατροφή, το κάπνισμα, το αλκοόλ, η παχυσαρκία, τα πολύ μεγάλα γεύματα πριν τον ύπνο, τα στενά ρούχα, ακόμα και η εγκυμοσύνη, όλα αυτά σχετίζονται με το πρόβλημα αυτό.

Ποιοι παθαίνουν ΦΑΛΑΠ;

Άνδρες, γυναίκες και παιδιά μπορεί να πάσχουν από ΦΑΛΑΠ και ειδικά στα παιδιά είναι πολύ δύσκολο να διαγνωστεί, παρόλο που πρόσφατες μελέτες απέδειξαν πως είναι συχνή νόσος. Στα μωρά και στα νήπια, οι κυριότερες αιτίες είναι η «ανωριμότητα» των σφικτήρων, το μικρότερο μήκος του οισοφάγου και το ότι είναι ξαπλωμένα για πολλές ώρες, κυρίως επειδή οι γονείς τα ξαπλώνουν μόλις φάνε!

Ποια είναι τα συμπτώματα της ΦΑΛΑΠ στους ενήλικες;

Τα συμπτώματα της ΦΑΛΑΠ διαφέρουν από τα συμπτώματα της παλινδρόμησης, που είναι το «κάψιμο στον θώρακα», οι καούρες, τα ρεψίματα και οι ξινίλες μετά τα γεύματα. Στη ΦΑΛΑΠ συμβαίνουν τα εξής:

• Βράχνιασμα και κλείσιμο της φωνής, ειδικά το πρωί που ξυπνάει κανείς
• Ξερόβηχας και αίσθηση ξένου σώματος στον λαιμό, ειδικά το πρωί
• Αίσθηση ότι κάτι κυλάει πίσω στον λαιμό, ειδικά το πρωί
• Φλέματα και βλέννες στον λαιμό
• Δυσκολία στην κατάποση
• Κακοσμία στόματος

Είναι ενδιαφέρον μάλιστα πως κάποιοι ασθενείς έχουν πολύ πιο έντονα συμπτώματα σε σύγκριση με άλλους, ακόμα και αν η ποσότητα και η οξύτητα του περιεχομένου του στομαχιού είναι παρόμοιες.

Είναι διαφορετικά τα συμπτώματα στα παιδιά με ΦΑΛΑΠ;

Ναι. Στα μωρά και στα νήπια με ΦΑΛΑΠ τα συμπτώματα είναι σχεδόν μόνο από το αναπνευστικό σύστημα: βραχνάδα, βήχας, δυσκολία στην αναπνοή, θορυβώδης αναπνοή, δυσκολία στον ύπνο, άπνοιες κατά τη διάρκεια του ύπνου, ακόμα και κυάνωση (μωβ χείλη και μωβ δέρμα του προσώπου).

Επίσης, το παιδί μπορεί να κάνει συχνά μικρούς εμετούς, να μη θέλει να φάει και τελικά να μην αναπτύσσεται σωστά για την ηλικία του. Η ΦΑΛΑΠ στα παιδία πρέπει να αντιμετωπίζεται όσο γίνεται συντομότερα προκειμένου να μην έχουν προβλήματα στη σωματική ανάπτυξή τους.

Υπάρχει τρόπος να αποφύγω τη ΦΑΛΑΠ;

Ναι. Αν το πρόβλημα οφείλεται στον τρόπο ζωής και κυρίως στη διατροφή, μπορείτε να γίνετε καλά ακόμα και χωρίς φάρμακα, αν ακολουθήσετε τα εξής:

• Χάστε βάρος. Ένας Διαιτολόγος θα σας βοηθήσει να φτάσετε στο ιδανικό βάρος
• Κόψτε το κάπνισμα και το αλκοόλ
• Μην ξαπλώνετε, αν δεν περάσουν 2 ώρες από το φαγητό
• Μη φοράτε στενά ρούχα, καλσόν, ζώνες ή κορσέδες
• Μην κάνετε μεγάλα ή βιαστικά γεύματα. Να κάνετε 4-5 μικρότερα
• Μην τρώτε φαγητά που σας προκαλούν δυσπεψία
• Μην τρώτε όξινα φρούτα, τηγανητά, κρεμμύδια, πιπεριές, ντομάτες, ξηρούς καρπούς
• Μειώστε τον καφέ, το τσάι, τα αεριούχα ποτά και ειδικά τα αναψυκτικά τύπου cola
• Μην παίρνετε αντιφλεγμονώδη φάρμακα και ειδικότερα μην παίρνετε ασπιρίνη
• Μη δίνετε γάλα στα παιδιά πριν κοιμηθούν
• Μην πίνετε γάλα γενικά (καλά διαβάσατε!).

Θα χρειαστεί να πάρω και αγωγή;

Έχει νόημα να πάρει κανείς φαρμακευτική αγωγή με την προϋπόθεση πως πρώτα θα διορθώσει όλα τα παραπάνω. Η αγωγή για την αντιμετώπιση της ΦΑΛΑΠ είναι πολύ συγκεκριμένη και βασίζεται σε φάρμακα που μειώνουν την παραγωγή οξέων από το στομάχι. Σκοπός της αγωγής είναι, την ίδια ώρα που ο ασθενής θα βελτιώνει τη διατροφή, τον τρόπο ζωής και την υγεία του, ταυτόχρονα όσα υγρά συνεχίζουν να ανεβαίνουν στον οισοφάγο να μην είναι τόσο όξινα και καταστροφικά. Το βασικό κομμάτι της θεραπείας είναι, βέβαια, οι αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Μπορώ να χρησιμοποιήσω και άλλα φάρμακα, όπως αντιόξινα;

Μπορείτε, αλλά να θυμάστε ότι το πρόβλημα δεν αρκεί να «μπαλωθεί», πρέπει να λυθεί, διότι μπορεί να γίνει σοβαρό και επικίνδυνο, αφού η ΦΑΛΑΠ έχει αποδειχθεί σε μελέτες πως σχετίζεται με καρκίνο του λάρυγγα και του οισοφάγου, με άσθμα, ακόμα και με θανατηφόρες πνευμονίες από αναρρόφηση.

Υπάρχει περίπτωση να χρειαστώ χειρουργείο;

Ναι. Τέτοιες περιπτώσεις είναι η διαφραγματοκήλη, η ανεπάρκεια του κάτω σφικτήρα του οισοφάγου και η νοσηρή παχυσαρκία.

by Dr Panagiota Kosmidou

Οξεία Επιγλωττίτιδα

Η επιγλωττίδα είναι ένας χόνδρος σε σχήμα φύλλου δέντρου, βρίσκεται στη ρίζα της γλώσσας και δύσκολα φαίνεται από το στόμα. Όταν καταπίνουμε, η επιγλωττίδα φράζει σαν «τάπα» την είσοδο του λάρυγγα ώστε να μην κυλήσουν σάλια, υγρά ή τροφές στον λάρυγγα και πνιγούμε.
Η οξεία επιγλωττίτιδα είναι η φλεγμονή της επιγλωττίδας και των ιστών ολόγυρά της. Τις περισσότερες φορές προκαλείται από λοίμωξη εξαιτίας ιών ή μικροβίων, με κύριο «ένοχο» τον αιμόφιλο της ινφλουέντζας τύπου Β. Η ασθένεια ξεκινά απότομα με υψηλό πυρετό και η εικόνα του παιδιού χειροτερεύει συνεχώς, με το παιδί να μην μπορεί να αναπνεύσει (δύσπνοια), να έχει ανοιχτό το στόμα προσπαθώντας να ρουφήξει αέρα, αλλά τις περισσότερες φορές χωρίς να έχει βήχα ή βραχνάδα. Η δύσπνοια προκαλεί τρόμο στο παιδί (και στους γονείς), ενώ συχνά βλέπει κανείς σάλιο να τρέχει από την άκρη του στόματος επειδή το παιδάκι το έχει συνέχεια ανοιχτό προσπαθώντας να ρουφήξει αέρα.
Η οξεία επιγλωττίτιδα ήταν παλαιότερα πολύ συχνή και δυστυχώς πολλές φορές ήταν ακόμα και θανατηφόρα. Πλέον, έχει μειωθεί κατά 90% η συχνότητά της λόγω του εμβολιασμού ενάντια στον αιμόφιλο της ινφλουέντζας τύπου Β. Βέβαια, ακόμα και σήμερα, οι γονείς πρέπει να είναι σε επιφυλακή.

Ο Μύθος

«Το παιδί δεν μπορεί να αναπνεύσει καλά επειδή είναι κρυωμένο, αλλά το έχει ξαναπάθει, θα του περάσει» ή «Έχουν πρηστεί οι αμυγδαλές του και γι’ αυτό δεν μπορεί να αναπνεύσει και να καταπιεί».

Η Αλήθεια

Τις σπάνιες εκείνες φορές που ένα παιδί εμφανίζει ξαφνικό υψηλό πυρετό, η φωνή του ακούγεται σαν να έχει στο στόμα «καυτή πατάτα» (hot-potato-voice), τρέχουν σάλια από την άκρη του στόματος (σιελόρροια), επειδή δεν μπορεί να τα καταπιεί από τον πόνο (δυσκαταποσία) και επιπλέον έχει δύσπνοια, οι γονείς του παιδιού έχουν ελάχιστο χρόνο να πάνε μέχρι το νοσοκομείο και δεν πρέπει να χάνεται ούτε δευτερόλεπτο. Χρειάζεται ψυχραιμία και μεθοδικότητα.

Τι να κάνετε

Το πιο σημαντικό σύμπτωμα είναι η δυσκολία στην αναπνοή (δύσπνοια):

• Μη δώσετε κανένα φάρμακο που δεν έχει δώσει ο ιατρός (και γενικά τίποτα από το στόμα) και πηγαίνετε αμέσως σε νοσοκομείο, ιδανικά καλώντας ένα ασθενοφόρο
• Μέχρι να έρθει το ασθενοφόρο, βάλτε το παιδί να αναπνεύσει υδρατμούς. Μπορείτε να ανοίξετε το ζεστό νερό στην μπανιέρα μέχρι να γεμίσει το μπάνιο με υδρατμούς. καθίστε με το παιδί σας αγκαλιά για τουλάχιστον 15-20 λεπτά. Αν έχετε ατμοποιητή, ακόμα καλύτερα! Δώστε στο παιδί να αναπνεύσει καθαρούς υδρατμούς, χωρίς κανένα πρόσθετο συστατικό, μόνο νερό!
• Προσπαθήστε να ηρεμήσετε το παιδί με κάποια ιστοριούλα ή παραμύθι για όση ώρα αναπνέει τους υδρατμούς.

Τι να μην κάνετε

Μη χάνετε δευτερόλεπτο! Είναι προτιμότερο να τρέξετε στο νοσοκομείο και να αποδειχθεί κάτι απλό (οξεία αμυγδαλίτιδα, γλωσσίτιδα, αλλεργία, κτλ.), παρά να καθυστερήσετε και να είναι οξεία επιγλωττίτιδα, διότι το παιδί σας θα μπορεί να καταλήξει να αντιμετωπιστεί στη Μονάδα εντατικής θεραπείας!

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Αν υπάρξει υποψία επιγλωττίτιδας, ο Ωτορινολαρυγγολόγος ή ο Παιδίατρος δεν θα προσπαθήσει καν να δει την επιγλωττίδα, διότι ακόμα και η εξέταση μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση της απόφραξης.
Η πιο σωστή κίνηση είναι να καλέσουμε αμέσως ασθενοφόρο, προκειμένου το παιδί να μεταφερθεί στο νοσοκομείο με ασφάλεια. Οποιαδήποτε άλλη εξέταση γίνεται στο νοσοκομείο και μόνο αφού εξασφαλιστεί η άνετη αναπνοή του παιδιού.

by Dr Panagiota Kosmidou