Dr Panagiota Kosmidou

Ερωτήσεις & Απαντήσεις: Άφθες στο στόμα

Τι είναι οι άφθες;
οι άφθες είναι επώδυνες επιφανειακές πληγές στο στόμα που εμφανίζονται ξαφνικά. Συνήθως παρουσιάζονται πολλές άφθες ταυτόχρονα μέσα στο στόμα, στα χείλη, αλλά και πάνω, στα πλάγια ή κάτω από τη γλώσσα, στη μέσα μεριά του μάγουλου, στα ούλα, ακόμη και στον ουρανίσκο.

Με τι μοιάζουν οι άφθες;
Οι άφθες έχουν συνήθως στρογγυλό σχήμα και καλύπτονται από μια άσπρη μεμβράνη. Τις χωρίζουμε σε:
α) κοινές άφθες (μικρές, 2-5mm),
β) μεγάλες άφθες και
γ) ερπητόμορφες άφθες, που καμία σχέση δεν έχουν, όμως, με τον επιχείλιο έρπη.

Kολλάνε οι άφθες;
Όχι. Δεν είναι μολυσματικές και δεν μετα- δίδονται με σεξουαλική ή με άλλη επαφή.

Eίναι συχνές οι άφθες;
Ναι. Περίπου 1 στα 5 άτομα ταλαιπωρείται από άφθες και συχνότερα γυναίκες μικρότερες των 45 ετών (περισσότερο όταν βρίσκονται στην ηλικία μεταξύ 16-25). Oι άφθες υποτροπιάζουν μέχρι και 5-6 φορές τον χρόνο, ενώ εμφανίζονται πολύ συχνά και στα παιδιά. Eάν, μάλιστα, ο γονιός ταλαιπωρείται από άφθες, το παιδί έχει 50% πιθανότητες να παρουσιάσει το ίδιο πρόβλημα.

Σε τι οφείλονται οι άφθες;
Η αιτία που εμφανίζονται οι άφθες είναι άγνωστη. H επικρατέστερη υπόθεση είναι ότι πρόκειται για ένα αυτοάνοσο νόσημα. O οργανισμός, δηλαδή, δεν αναγνωρίζει τον βλεννογόνο του στόματος ως «δικό του» και του επιτίθεται. Yπάρχουν, όμως, προδιαθεσικοί παράγοντες που προκαλούν έξαρση στις άφθες.

Ποιοί είναι αυτοί οι παράγοντες;
Oι κυριότεροι παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση αφθών είναι:

• μια πρόσφατη βαριά ασθένεια (υψηλός πυρετός)
• αλλεργία σε τροφές (τυρί, σοκολάτα, γλουτένη, φράουλες, τομάτες, συντηρητικά τροφίμων)
• αλλεργία σε φάρμακα (ασπιρίνη, αντιυπερτασικά) ή σε οδοντόκρεμες
• διαταραχές του αίματος (π.χ. η έλλειψη σιδήρου)
• έλλειψη βιταμινών (κυρίως των βιταμινών του συμπλέγματος Β)
• ασθένειες του πεπτικού συστήματος γενικά (π.χ. ελκώδης κολίτιδα)
• έμμηνος ρύση και ορμονικές διαταραχές
• έντονες συγκινήσεις και άγχος (εξετάσεις, φόρτος εργασίας, κόπωση)
• κάποια μικρόβια της στοματικής κοιλότητας
• μικροτραυματισμοί του εσωτερικού του στόματος (δάγκωμα, αιχμηρές τροφές)
• διακοπή του καπνίσματος (το κάπνισμα αποτρέπει τις άφθες!)

Τι συμπτώματα προκαλούν οι άφθες;
Aρχικά νιώθει κανείς κάψιμο ή τσίμπημα στο σημείο όπου πρόκειται να εμφανιστεί σε λίγες μέρες ένα μικρό κοκκινωπό εξόγκωμα, σαν φουσκάλα. Η φουσκάλα σκάει μέσα σε 1-2 μέρες δημιουργώντας ένα ανοικτό έλκος (πληγή) με μια λευκή γκριζωπή μεμβράνη που πονάει κατά την επαφή με τις τροφές και ιδιαίτερα τις ξινές, αλμυρές και πιπεράτες. Aνάλογα με το μέγεθός τους, οι άφθες μπορεί να δυσκολέψουν ακόμα και την ομιλία ή τη μάσηση, ειδικά όταν εμφανιστούν στο πίσω μέρος του στόματος, στον φάρυγγα ή στις αμυγδαλές.

Πώς θεραπεύονται οι άφθες;
Γενικά οι άφθες είναι αθώες, γίνονται πάντα καλά από μόνες τους και φεύγουν απλά, όπως εμφανίστηκαν. Μετά από μερικές ημέρες, η λευκή μεμβράνη απομακρύνεται, ο πόνος μετριάζεται και αρχίζει η σταδιακή επούλωση της πληγής, που ολοκληρώνεται σε 1-3 εβδομάδες ανάλογα με το μέγεθος της άφθας. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι στο μεταξύ εμφανίζονται συχνά νέες άφθες, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο, που μπορεί να διαρκέσει ακόμη και 3-4 εβδομάδες. Η παρέμβαση του ιατρού έχει, λοιπόν, ως σκοπό να ανακουφίσει τον ασθενή από τον πόνο, δεν μπορεί να επιταχύνει τη θεραπεία.

Τι μπορούμε να κάνουμε για το διάστημα που θα πονάω;

• Aρχικά θα πρέπει να αποφύγετε οτιδήποτε σας προκαλεί πόνο, δηλαδή τα ξινά, τα αλμυρά και όλα τα καρυκεύματα
• Μη χρησιμοποιείτε στοματικά αντισηπτικά ή τοπικά αντιβιοτικά, θα ερεθίσουν περισσότερο. Δεν υπάρχει κίνδυνος να επεκταθεί μόλυνση από την πληγή της άφθας
• Yπάρχουν στο φαρμακείο προϊόντα σε μορφή διαλύματος, γέλης ή spray που «κολλάνε» πάνω στις άφθες και έτσι τις προστατεύουν από τα επώδυνα ερεθίσματα
• Σε σοβαρές περιπτώσεις με έντονο πόνο και τσούξιμο μπορεί ο Ωτορινολαρυγγολόγος να σας δώσει γέλη κάποιου τοπικού αναισθητικού, αντιφλεγμονώδη ή τοπικά κορτικοστεροειδή. Όμως, οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή για τις άφθες θα πρέπει να λαμβάνεται μόνο μετά από σύσταση του ιατρού σας.

Μπορώ να αντιμετωπίσω τις άφθες με φυσικό τρόπο;
Μπορείτε με κάποιες φυσικές μεθόδους να ανακουφιστείτε από τις άφθες:

• Ξεπλένετε τακτικά το στόμα σας με αλατούχο χλιαρό νερό ή φυσιολογικό ορό
• Χρησιμοποιήστε μόνο οδοντόκρεμα που δεν περιέχει SLS (sodium lauryl sulphate)
• Κάντε πλύσεις με χαμομήλι, τσάι με μέλι, ή πιπερόριζα
• Κρατήστε την άφθα στεγνή από σάλιο για 30min τη μέρα, αν φυσικά είναι σε σημείο που αυτό γίνεται
• Βάλτε τριμμένο πάγο πάνω στην άφθα. Στην αρχή πονάει, αλλά θα προσφέρει ανακούφιση για αρκετή ώρα.

Μπορώ να αποφύγω τις άφθες;
Μπορείτε να καθυστερήσετε ή να μειώσετε τη συχνότητά τους, αν κάνετε τα παρακάτω:

• Διατηρήστε σωστή στοματική υγιεινή, βουρτσίστε τα δόντια σας με μαλακή οδοντόβουρτσα και κάντε σωστή χρήση οδοντικού νήματος καθημερινά
• Μη δαγκώνετε τα χείλη σας από συνήθεια ή λόγω άγχους, μην τρώτε σκληρές και αιχμηρές τροφές, επισκεφθείτε τον οδοντίατρό σας για να τροχίσει τυχόν μυτερά σημεία των φυσικών δοντιών, σφραγισμάτων ή στεφανών

Τι άλλο μπορεί να κρύβει μια πληγή στο στόμα;
Ένα έλκος που μοιάζει με άφθα, αλλά δεν υποχωρεί μετά από 2 βδομάδες, πρέπει να εξεταστεί υποχρεωτικά από τον Ωτορινολαρυγγολόγο. Ειδικά αν το έλκος είναι μεγάλο σε μέγεθος (>1cm), αλλά δεν πονάει, αυτό το κάνει να είναι ιδιαίτερα ύποπτο. Αν καπνίζετε πολύ και αν πίνετε συχνά αλκοόλ, πρέπει να εξεταστείτε το συντομότερο, καθώς μπορεί να είναι ακόμα και καρκίνος του στόματος και της γλώσσας.

by Dr Panagiota Kosmidou

Περιαμυγδαλικό Απόστημα (απόστημα αμυγδαλών)

Κατά τη διάρκεια μιας βαριάς οξείας αμυγδαλίτιδας από κάποιο πολύ επιθετικό μικρόβιο, μπορεί να μαζευτεί πύον πίσω και ολόγυρα από την αμυγδαλή. Τότε μιλάμε για Περιαμυγδαλικό Απόστημα. Σχεδόν πάντα αφορά μόνο τη μία αμυγδαλή και είναι το πιο συχνό απόστημα σε ολόκληρη την περιοχή του τραχήλου.

Όταν κάποιος κοιτάξει μέσα στο στόμα ενός ασθενούς με περι-αμυγδαλικό απόστημα, βλέπει τη μία αμυγδαλή να έχει «σπρωχτεί» προς το κέντρο, επειδή το πύον από πίσω την πιέζει, ενώ ο ασθενής είναι σε βαριά κατάσταση: δεν μπορεί να καταπιεί ούτε το σάλιο του και μιλάει σαν να έχει μια «καυτή πατάτα» μέσα στο στόμα. Πολλές φορές μάλιστα, έχει πάθει σπασμό η κάτω γνάθος και δεν μπορεί ούτε το στόμα του να ανοίξει.

Το περιαμυγδαλικό απόστημα είναι μια επείγουσα και πολύ επικίνδυνη κατάσταση, απειλητική ακόμα και για τη ζωή. Μάλιστα, από περιαμυγδαλικό απόστημα έχουν χάσει άδικα τη ζωή τους ο Πάπας Ανδριανός ο 4ος, ο 1ος πρόεδρος των ΗΠΑ Τζωρτζ Ουάσινγκτον και πολλοί άλλοι, διάσημοι και μη.

Ο Μύθος
«Θα πάρω αντιβίωση στο σπίτι και θα γίνω καλά» ή «Είχα πάθει και παλαιότερα απόστημα, αλλά δεν χρειάστηκε να αφαιρέσω τις αμυγδαλές μου».

Η Αλήθεια
Από την εποχή του Ιπποκράτη, η μόνη αποτελεσματική θεραπεία για κάθε απόστημα στο ανθρώπινο σώμα είναι να το ανοίξουμε για να φύγει το πύον. Ειδικά για το περιαμυγδαλικό απόστημα, αν δεν γίνει διάνοιξη και πλήρης παροχέτευση, το πύον είναι βέβαιο πως θα επεκταθεί και σε άλλες περιοχές, όπως στον λαιμό, στον θώρακα, ακόμα και στο συκώτι και ο ασθενής μπορεί να πεθάνει! Μετά την παροχέτευση, ο ασθενής μένει στην κλινική, παίρνει ενδοφλέβια αντιβίωση και γίνεται καλά σε λίγες ημέρες. Σε μερικές εβδομάδες πρέπει απαραιτήτως να υποβληθεί σε Αμυγδαλεκτομή, αλλιώς το απόστημα θα ξαναδημιουργηθεί κάποια στιγμή. Την επόμενη φορά, επειδή η περιοχή έχει κάνει ουλή και δεν πονάει όπως πριν, μπορεί μην να το αντιληφθούμε έγκαιρα και να χαθεί πολύτιμος χρόνος.

Τι να κάνετε

Αν έχετε οξεία αμυγδαλίτιδα με πιο βαριά συμπτώματα από συνήθως και αν βλέπετε να είναι η μία αμυγδαλή πιο μεγάλη από την άλλη, τρέξτε στον Ωτορινολαρυγγολόγο σας.
Αν σας πει πως έχετε πάθει περιαμυγδαλικό απόστημα, ακολουθήστε τις οδηγίες του πιστά και χωρίς αντιρρήσεις, όσο…δυσάρεστες και αν φαίνονται. Αλλιώς κινδυνεύετε σοβαρά!

Τι να μην κάνετε

Μην αναβάλλετε την επίσκεψη στον ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο ή στο νοσοκομείο με την ελπίδα πως απλώς με αντιβίωση θα γίνετε καλά. Αν χαθεί χρόνος, η κατάσταση μπορεί να γίνει μέσα σε λίγες ώρες πολύ σοβαρή και να κινδυνεύσει ακόμα και η ζωή σας.

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Αν υποπτευθούμε πως έχει δημιουργηθεί περιαμυγδαλικό απόστημα, γίνεται αρχικά παρακέντηση (τρύπημα με βελόνη) για επιβεβαίωση πως πράγματι υπάρχει πύον πίσω από την αμυγδαλή. Έπειτα κανονίζουμε εισαγωγή του ασθενούς σε κλινική, προκειμένου να γίνει η διάνοιξη του αποστήματος υπό αναισθησία για να μην πονέσει. Όταν πλέον γίνει τελείως καλά η περιοχή, προγραμματίζεται η -αναγκαία πλέον- Αμυγδαλεκτομή.

Μία επιπλέον σημείωση:
Κάποιοι ιατροί αφαιρούν τις αμυγδαλές επιτόπου, την ίδια ώρα της διάνοιξης του αποστήματος. Η εξήγηση που δίνουν είναι πως είναι προτιμότερο να δοθεί μία φορά νάρκωση και ο ασθενής να «ξεμπερδεύει» από τον πόνο της μελλοντικής Αμυγδαλεκτομής «μια και καλή», την ώρα που ήδη πονάει από το απόστημα, δηλαδή. Προσωπικά διαφωνώ με την πρακτική αυτή και θεωρώ πως είναι ασφαλέστερο να γίνει η αφαίρεση των αμυγδαλών όταν έχει περάσει πλέον η φλεγμονή, δηλαδή μετά από τουλάχιστον 30-40 ημέρες. Ο λόγος είναι πως, όταν οι ιστοί φλεγμαίνουν, η επούλωση είναι απρόβλεπτη και αυξάνεται πολύ ο κίνδυνος αιμορραγίας, που μάλιστα αντιμετωπίζεται πολύ δύσκολα. Άλλωστε, επειδή η σύγχρονη γενική νάρκωση είναι απολύτως ασφαλής, δεν υπάρχει λόγος να ρισκάρουμε μια σοβαρή αιμορραγία, ειδικά σε μια τόσο δύσκολη περιοχή

by Dr Panagiota Kosmidou

Ερωτήσεις & Απαντήσεις: Βράγχος φωνής (βραχνάδα)

Πώς παράγεται η φωνή;

Όταν εκπνέουμε, ο αέρας απλώς περνάει ανάμεσα από τις φωνητικές χορδές, οι οποίες σε ηρεμία είναι ανοιχτές σαν το γράμμα V. Όταν μιλάμε, οι φωνητικές χορδές ενώνονται και δονούνται, όπως ακριβώς οι χορδές της κιθάρας. οι φωνητικές χορδές μπορούν και κάνουν πολλές κινήσεις: κλείνουν-ανοίγουν, τεντώνονται-μαζεύουν, σφίγγουν-χαλαρώνουν, ανεβαίνουν-κατεβαίνουν. Ο καθένας από τους μικροσυνδυασμούς των παραπάνω κινήσεων παράγει τον συγκεκριμένο ήχο, νότα, χροιά, συχνότητα, ένταση και βάθος φωνής που επιθυμούμε!

Τι είναι το βράγχος φωνής;

Το βράγχος φωνής (βράχνιασμα) είναι μια φωνητική διαταραχή που οδηγεί σε αλλαγή της ποιότητας και της έντασης της φωνής.

Στο βράχνιασμα η φωνή γίνεται πιο βαθιά και πιο «άγρια», διότι δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε όλες τις συχνότητες που φυσιολογικά παράγονται από τις φωνητικές χορδές.

Το βράχνιασμα είναι εξαιρετικά συχνό και συνήθως οφείλεται σε απλά προβλήματα που βελτιώνονται με ξεκούραση της φωνής και ενυδάτωση. Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, η βραχνάδα αποτελεί «προειδοποίηση» ότι κάτι πιο σοβαρό συμβαίνει με τον λάρυγγά σας. άυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό, γιατί πρέπει να θορυβήσει όσους είναι καπνιστές, όσους πίνουν συχνά αλκοόλ, καθώς και για όσους παρατηρούν πως η βραχνάδα τους είναι επίμονη, συχνή ή σταδιακά χειροτερεύει.

Αν ανήκετε σε μία από αυτές τις κατηγορίες, πρέπει να σας δει το συντομότερο ένας ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος.

Πώς προκαλείται η βραχνάδα;

Όταν εμφανίζεται βραχνάδα, υπάρχει κάποιο πρόβλημα στις χορδές, είτε ανατομικό (στην επαφή των χορδών) είτε λειτουργικό (στην κίνηση των χορδών). Οι πιο συχνές αιτίες που προκαλούν βραχνάδα δεν είναι σοβαρές και θεραπεύονται με απλά μέτρα προστασίας και σε μικρό χρονικό διάστημα. Οι αιτίες αυτές είναι κυρίως οι παρακάτω –κατά σειρά συχνότητας-:

• Η ιογενής λοίμωξη του λάρυγγα (οξεία λαρυγγίτιδα), η κακή χρήση της φωνής, (ηή και τα δύο) που προκαλούν ένα προσωρινό οίδημα (πρήξιμο) στις φωνητικές χορδές
• Τα οξέα του στομαχιού που ανεβαίνουν μέχρι τον λάρυγγα και ερεθίζουν έντονα τις φωνητικές χορδές προκαλώντας οίδημα (φαρυγγο-λαρυγγική παλινδρόμηση)
• Η συνεχής κακή χρήση της φωνής που προκαλεί πολυποειδή εκφύλιση (μαλακή επιφάνεια χορδών), πολύποδα (σφαιρικό πρήξιμο/εξόγκωμα) ή οζίδια (κάλους στις χορδές λόγω συνεχούς τριβής)
• Το κάπνισμα που προκαλεί «σκλήρυνση» των φωνητικών χορδών (χρόνια λαρυγγίτιδα) αλλά και προκαρκινικές (λευκοπλακία) ή και καρκινικές βλάβες (καρκίνος λάρυγγα)
• Προβλήματα στην κίνηση ή και παράλυση των φωνητικών χορδών είναι σπάνια. Η μία ή και οι δύο φωνητικές χορδές μπορεί να παραλύσουν, αν τα νεύρα που τις κινούν επηρεαστουν από κάποια λοίμωξη, από τραύμα ή από κάποιον όγκο.

Πώς εξετάζεται ο λάρυγγας και η φωνή;

Η εξέταση του λάρυγγα γίνεται αρχικά με ένα ειδικό κάτοπτρο (καθρεφτάκι) και η εξέταση ονομάζεται έμμεση λαρυγγοσκόπηση. Η εξέταση με άκαμπτο (μεταλλικό) ενδοσκόπιο ή με εύκαμπτο (οπτικές ίνες) ενδοσκόπιο ονομάζεται ενδοσκόπηση λάρυγγα. Η ενδοσκόπηση με το άκαμπτο ενδοσκόπιο γίνεται από το στόμα, ενώ το εύκαμπτο ενδοσκόπιο εισάγεται από τη μύτη.

Ο ιατρός εξετάζει με απόλυτη ευκρίνεια τον λάρυγγα και τις φωνητικές χορδές, χωρίς ενόχληση για τον ασθενή. Γίνεται προβολή της εικόνας στο monitor και ο εξεταζόμενος βλέπει ό,τι ακριβώς βλέπει και ο ιατρός, ενώ γίνεται και ταυτόχρονη καταγραφή για την μετέπειτα σύγκριση.

Πώς θεραπεύεται η βραχνάδα;

Ανάλογα με την αιτία, τη βαρύτητα, τη συχνότητα ή τη χρονιότητα της βραχνάδας, σχεδιάζεται και η στρατηγική αντιμετώπισης. Πολλές φορές αρκεί αφωνία και ενυδάτωση, ενώ σε άλλες περιπτωσεις χρειάζεται ακόμα και χειρουργική επέμβαση.

Πότε πρέπει να ανησυχήσω;

Πρέπει απαραιτήτως να σας εξετάσει ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος, αν εμφανίσετε κάτι από τα παρακάτω, ακόμα και αν δεν είστε καπνιστής:

• Βραχνάδα που διαρκεί περισσότερο από 4 εβδομάδες
• Επαναλαμβανόμενη βραχνάδα χωρίς προφανή ή γνωστό λόγο
• Παρατεταμένο πονόλαιμο ή συνεχή δυσκολία στην κατάποση για περισσότερες από 2 εβδομάδες

Δεν καπνίζω ούτε πίνω, αλλά η φωνή μου είναι βραχνή. Μπορεί να έχω καρκίνο;

Είναι σχεδόν απίθανο! Εξαιρετικά σπάνια έχουν αναφερθεί περιπτώσεις παραμελημένων ασθενών με γνωστά και χρόνια (για δεκαετίες!) κονδυλώματα του λάρυγγα (παρόμοια με αυτά των γεννητικών οργάνων) που δεν αφαιρεθήκαν και οι ασθενείς αυτοί εμφάνισαν κακοήθεια στην περιοχή.

Καπνίζω και πίνω, αλλά η φωνή μου ήταν πάντα βραχνή. Γιατί θα πρέπει να ανησυχώ;

Καθώς η φωνή σας ήταν και παλαιότερα τραχιά, αν υπάρχει κάποια νέα βλάβη, θα αργήσετε να το καταλάβετε επειδή δεν θα καταλάβετε σημαντική διαφορά στη χροιά της.

Άν κανείς καπνίζει, πίνει, φωνάζει πολύ, είναι παχύσαρκος, έχει Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, χρόνια βουλωμένη μύτη ή έχει έστω έναν από αυτούς παράγοντες που προκαλούν χρόνια λαρυγγίτιδα, πρέπει να ελέγχεται τακτικά από Ωτορινολαρυγγολόγο. Η χρόνια λαρυγγίτιδα μπορεί να εξελιχθεί σε δυσάρεστες καταστάσεις, ειδικά αν κανείς συνεχίζει να καπνίζει (π.χ. καρκίνος λάρυγγα).

Η φωνή μου βραχνιάζει συχνά, τι πρέπει να αποφεύγω;

Βλ. «Οδηγίες Φωνητικής Υγιεινής»

Σε ποια περίπτωση θα πρέπει να χειρουργηθώ;

Αν διαπιστωθεί πως στις φωνητικές χορδές σας υπάρχουν οζίδια, πολύποδες ή κάποιος καλοήθης ή κακοήθης όγκος, τότε μόνο θα χρειαστεί να υποβληθείτε σε επέμβαση.

by Dr Panagiota Kosmidou

Οδηγίες Φωνητικής Υγείας

Οι παρακάτω οδηγίες φωνητικής υγιεινής είναι χρήσιμες σε οποιονδήποτε θέλει να γνωρίζει πώς να διατηρήσει υγιή τον λάρυγγα και «φρέσκια» τη φωνή του!

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμες σε όλους όσους δουλεύουν με τη φωνή τους –επαγγελματικά ή ως hobby- όπως τραγουδιστές, εκφωνητές, ψάλτες, δάσκαλοι, καθηγητές, πωλητές κ.α., στα άτομα που είναι υποχρεωμένα να ομιλούν σε θορυβώδες περιβάλλον εργασίας, όπως σερβιτόροι, barmen, τεχνικοί σε μηχανουργία, μηχανοστάσια πλοίων, εργαζόμενοι σε τεχνικά έργα κ.α., καθώς και σε αστυνομικούς, στρατιωτικούς και παρόμοια επαγγέλματα. Όλοι οι υπόλοιποι μπορούμε να ωφεληθούμε σημαντικά από αυτές τις συμβουλές, για να έχουμε μια νεανική φωνή μέχρι και στα γεράματα.

Τι να μην κάνετε

• ΜΗ μιλάτε άσκοπα
• ΜΗN καπνίζετε τσιγάρα, πούρα, πίπα, μαριχουάνα κτλ.
• ΜΗN πίνετε οινοπνευματώδη γενικώς και ιδίως την προηγούμενη και την ίδια ημέρα που θα πρέπει να τραγουδήσετε
• ΜΗN πίνετε καφέ πριν από κάποια παρουσίαση/ παράσταση
• ΜΗN καταναλώνετε φαγητά που προκαλούν παλινδρόμηση: γεύματα με πολλά λιπαρά, τηγανητά, πικάντικα ή κοκκινιστά φαγητά, αυγά με τον κρόκο, σοκολάτα, εσπεριδοειδή, άγουρα φρούτα και γλυκά με σιρόπι
• ΜΗN καταναλώνετε ροφήματα/ποτά που προκαλούν παλινδρόμηση: ροφήματα καφέ, σοκολάτας ή τσαγιού, ανθρακούχα ποτά όπως Cola, σόδα, ή μπύρα, βαριά οινοπνευματώδη ποτά και ειδικά κόκκινο κρασί, όξινους χυμούς φρούτων, όπως χυμό ντομάτας, λεμονιού και πορτοκαλιού
• ΜΗN τρώτε και μην πίνετε τίποτα για τουλάχιστον 2 ώρες πριν από τον ύπνο
• ΜΗN είστε τελείως νηστικοί και πεινασμένοι στην παρουσίαση/ παράσταση
• ΜΗΝ τρώτε καραμέλες με ερεθιστικές (καυτερές) ή με αναισθητικές ουσίες (για τον πονόλαιμο)
• ΜΗN πίνετε γάλα την ημέρα της παρουσίασης/ παράστασης
• ΜΗΝ αμελείτε χρόνια προβλήματα ρινικής απόφραξης που αυξάνουν την αναπνοή από το στόμα
• ΜΗΝ παίρνετε φάρμακα χωρίς να ενημερώσετε τον ιατρό σας
• ΜΗΝ στριγγλίζετε
• ΜΗΝ φωνάζετε σε αθλητικές εκδηλώσεις (ούτε αν τις βλέπετε από την τηλεόραση!)
• ΜΗΝ μιλάτε/ φωνάζετε υπό την επήρεια έντονων (ακραίων) συναισθημάτων θυμού, λύπης, χαράς, άγχους, φόβου, κτλ.
• ΜΗ μιλάτε πολύ σε μπαρ και κέντρα διασκεδάσεως με θόρυβο
• ΜΗ φωνάζετε για να ακουστείτε μέσα σε θορυβώδεις χώρους, όπως μπαρ, γήπεδα, συγκεντρώσεις, party κτλ.
• ΜΗ φτερνίζεστε βγάζοντας φωνή (ούτε, όμως, να πνίγετε το φτάρνισμα)
• ΜΗ βγάζετε φωνή όταν χασμουριέστε
• ΜΗ βήχετε παρά μόνο αντανακλαστικά
• ΜΗN «καθαρίζετε» συχνά τον λαιμό σας
• ΜΗN ξενυχτάτε την προηγουμένη μέρα από την παρουσίαση/παράσταση
• ΜΗN τραγουδάτε χωρίς την απαραίτητη προθέρμανση της φωνής
• ΜΗN τραγουδάτε σε ανοιχτό χώρο χωρίς τα κατάλληλα μηχανήματα που επιτρέπουν ελάχιστη φωνητική προσπάθεια και μέγιστο ακουστικό αποτέλεσμα
• ΜΗN τραγουδάτε αν πονάει ο λαιμός σας
• ΜΗ μιλάτε αν έχετε πάθει λαρυγγίτιδα
• ΜΗN τραγουδάτε ψηλότερα ή χαμηλότερα από το άνετο εύρος της φωνής σας
• ΜΗN το παρακάνετε στο τραγούδι (αν βραχνιάζετε ή κλείνει η φωνή σας, σίγουρα κάνετε κάποιο λάθος)
• ΜΗ μιλάτε ψιθυριστά
• ΜΗN τραγουδάτε είδη μουσικής για τα οποία δεν γνωρίζετε την τεχνική εκτέλεσής τους (π.χ. country, rock, pop κτλ.)

Τι να κάνετε

• Να χρησιμοποιείτε τον λάρυγγά σας ως ένα «πανάκριβο» και πολύτιμο μουσικό όργανο
• Να μιλάτε με τον δικό σας τρόπο, στον δικό σας τόνο, χωρίς να ζορίζεστε
• Να υποστηρίζετε τη φωνή στην ομιλία, όπως ακριβώς και στο τραγούδι
• Να γελάτε όσο θέλετε, αλλά με κατάλληλη υποστήριξη της φωνής
• Να ελέγχετε τις αντιδράσεις σας στα ακραία συναισθήματα
• Να αποφεύγετε ενεργητικά το άγχος
• Να αποφεύγετε τα μέρη με ρύπανση (καπνός, σκόνη, καυσαέρια κτλ). Όλα αυτά περνάνε μέσα από τον λάρυγγα
• Να εισπνέετε διαφραγματικά όταν μιλάτε, δηλαδή να φουσκώνει η κοιλιά
• Να τρώτε καλά και υγιεινά
• Να ενυδατώνεστε ικανοποιητικά, τόσο ώστε τα ούρα σας να είναι διαυγή
• Να χρησιμοποιείτε υγραντήρα δωματίου τον χειμώνα στο σπίτι, διότι το καλοριφέρ ξηραίνει τον αέρα
• Όταν τραγουδάτε σε χώρο με καπνιστές, τοποθετήσετε στo πίσω μέρoς της σκηνής έναν ανεμιστήρα αργής και αθόρυβης κίνησης πoυ επιστρέφει τoν καπνό πρoς τo ακρoατήριo
• Αν πρόκειται να χειρουργηθείτε με γενική νάρκωση, εξασφαλίστε ότι η διασωλήνωση θα γίνει από τον πιο έμπειρο αναισθησιολόγο

by Dr Panagiota Kosmidou

Ερωτήσεις & Απαντήσεις: Μικρολαρυγγοσκόπηση

Τι είναι η μικρολαρυγγοσκόπηση;

Η Μικρολαρυγγοσκόπηση είναι συνολικά η επεμβατική τεχνική για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στις φωνητικές χορδές και στον λάρυγγα. Γίνεται με γενική αναισθησία και χρησιμοποιούμε μικροσκόπιο για να δούμε τον λάρυγγα για αυτό και η εξέταση ονομάζεται Μικρο-λαρυγγοσκόπηση.

Κατά τη Μικρολαρυγγοσκόπηση μπορούμε να δούμε τα πάντα σε μεγέθυνση, να πάρουμε βιοψία ή και να αφαιρέσουμε βλάβες και μικρούς όγκους του λάρυγγα και των φωνητικών χορδών, χωρίς πόνο και φυσικά χωρίς οποιοδήποτε εξωτερικό σημάδι.

Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστώ μικρολαρυγγοσκόπηση;

Οι πιο συχνές αιτίες είναι οι πολύποδες, η πολυποειδής εκφύλιση και τα οζίδια των φωνητικών χορδών. επίσης, όταν μια βλάβη είναι ύποπτή για κακοήθεια (καρκίνος), με τη Μικρολαρυγγοσκόπηση αρχικά θα πάρουμε ένα κομμάτι από τη βλάβη (βιοψία) για να το στείλουμε στο ιστοπαθολογικό εργαστήριο, ενώ αργότερα, με δεύτερη επέμβαση, μπορούμε να αφαιρέσουμε ολόκληρη τη βλάβη.

Θα πονάω μετά την επέμβαση;

Μπορεί να έχετε ελάχιστο πόνο στον λαιμό όταν καταπίνετε ή στη γλώσσα, λόγω της πίεσης από το λαρυγγοσκόπιο. Η ενόχληση αυτή υποχωρεί εύκολα και άμεσα με τη χρήση απλών αναλγητικών.

Θα μπορώ να μιλήσω μετά τη μικρολαρυγγοσκόπηση;

Ναι, αλλά δεν πρέπει! είναι αναγκαίο να ακολουθήσετε πιστά τις οδηγίες που θα σας δώσει ο Ωτορινολαρυγολόγος σας.

Ανάλογα με την έκταση της επέμβασης, απαιτείται απόλυτη ξεκούραση της φωνής, δηλαδή πλήρης αφωνία για τις πρώτες 2-3 ημέρες μετά την επέμβαση και περιορισμένη χρήση της φωνής για τις επόμενες 7-10 ημέρες (λίγα λόγια, όχι φωνές ή ψίθυροι).

Θα αλλάξει η φωνή μου μετά την επέμβαση;

Όσον αφορά στις απλές επεμβάσεις (πολύποδες, πολυποειδής εκφύλιση, οζίδια), η φωνή σας θα αλλάξει προς το καλύτερο, θα σταματήσει οριστικά η βραχνάδα, η «μεταλλική» χροιά και θα βελτιωθεί η ισχύς της φωνής. Αν αφαιρεθεί τμήμα των χορδών για βιοψία, η φωνή σας ίσως αρχικά να χειροτερέψει. άυτό είναι προσωρινό και θα βελτιωθεί με την πάροδο μερικών ημέρων που χρειάζονται για την επούλωση της περιοχής.

Πότε θα γνωρίζω τα αποτελέσματα της βιοψίας;

Aν έχουν αφαιρεθεί τμήματα για βιοψία, τα αποτελέσματα θα είναι διαθέσιμα μετά από μερικές ημέρες και θα τα συζητήσετε με τον Ωτορινολαρυγγολόγο σας.

Υπάρχουν πιθανές επιπλοκές;

Η Μικρολαρυγγοσκόπηση είναι μια εξαιρετικά ασφαλής επέμβαση ρουτίνας. Σπάνια μπορεί να αποκολληθεί κάποιο πρόσθετο ή χαλαρό δόντι από την πίεση του λαρυγγοσκοπίου. Χρησιμοποιούμε, όμως, ειδικά προστατευτικά δοντιών, για να αποφευχθεί αυτή η πιθανότητα.

Υπάρχουν εναλλακτικές θεραπείες;

Όχι. Δεν υπάρχουν εναλλακτικές θεραπείες για την πλήρη και λεπτομερή εξέταση του λάρυγγα ή για την αφαίρεση βλαβών από τις φωνητικές χορδές. Όλες οι μικρής έκτασης βλάβες μπορούν να αντιμετωπιστούν με τη Μικρολαρυγγοσκόπηση και μόνο σε πολύ προχωρημένες περιπτώσεις καρκίνου θα χειρουργηθεί ο λάρυγγας εξωτερικά.

by Dr Panagiota Kosmidou

Οζίδια Φωνητικών Χορδών

Τα οζίδια των φωνητικών χορδών προκαλούνται πάντοτε από κακή χρήση της φωνής και ξεκινούν ως ένας μικροσκοπικός τραυματισμός σε κάποιο σημείο των φωνητικών χορδών που σύντομα δημιουργεί χρόνια βλάβη και συνεχή βραχνάδα.

Όπως ακριβώς δημιουργείται ένας κάλος στο πόδι μας, όταν «πατάμε στραβά» και ένα σημείο ερεθίζεται συνεχώς, αντίστοιχα όταν «μιλάμε λάθος», το σημείο των χορδών που ερεθίζεται συνεχώς, αντιδρά και δημιουργεί έναν «κάλο» (οζίδιο) προκειμένου να προστατευθεί. Όμως, αυτός ο κάλος -που δεν ξεπερνάει τα 2-3mm- αλλάζει το σχήμα της χορδής και προκαλεί βραχνάδα, χωρίς πόνο ή άλλα συμπτώματα.

Τα οζίδια των φωνητικών χορδών τα βρίσκουμε σε άτομα όλων των ηλικιών που μιλούν ή τραγουδούν «φωνο-τραυματικά» ή που κάνουν κατάχρηση ομιλίας ή τραγουδιού. Τα άτομα αυτά αναγκάζουν τις χορδές τους να δονούνται πολύ έντονα ή για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα να «τρίβονται» συνεχώς μεταξύ τους. επαγγέλματα στα οποία η χρήση της φωνής είναι πιο έντονη, εμφανίζουν συχνότερα οζίδια στις φωνητικές χορδές: α) τραγουδιστές, εκφωνητές, ψάλτες, δάσκαλοι, καθηγητές, πωλητές (έντονη χρήση φωνής), β) σερβιτόροι, barmen, τεχνικοί σε έργα, σε μηχανουργία ή μηχανοστάσια πλοίων (ομιλία σε θορυβώδες περιβάλλον), γ) αστυνομικοί, στρατιωτικοί, γονείς με μικρά παιδιά (χρήση φωνής ως μέσου επιβολής). Συχνά βρίσκουμε οζίδια και σε παιδιά, ακριβώς επειδή «τσιρίζουν» ή συνεχώς φωνάζουν αντί να μιλάνε. Στο γενικότερο πληθυσμό, τα οζίδια είναι συχνότερα σε νέες γυναίκες και σε έφηβους.

Ο Μύθος

«Έχω οζίδια στις φωνητικές χορδές και θέλω να τα βγάλω για να πάψει να είναι βραχνή η φωνή μου» ή «Έχω οζίδια, φοβάμαι μη γίνουν καρκίνος».

Η Αλήθεια

Η χειρουργική αφαίρεση των οζιδίων είναι η ύστατη λύση. Αν, μάλιστα, ο ασθενής δεν μάθει να χρησιμοποιεί σωστά τη φωνή του, είναι βέβαιο πως θα ξαναδημιουργηθούν. Επίσης, τα οζίδια δεν μπορούν ποτέ να γίνουν καρκίνος και ο μόνος λόγος για να αφαιρεθούν είναι για την αναγκαία αποκατάσταση της φωνής (π.χ. σε τραγουδιστές), μόνον, όμως, όταν όλοι οι άλλοι τρόποι αντιμετώπισης έχουν αποτύχει.

Τι να κάνετε

Μάθετε να προσέχετε τη φωνή σας και να μην την καταπονείτε. Ειδικά αν δουλεύετε με τη φωνή σας (δάσκαλος, τραγουδιστής, δημοσιογράφος, πωλητής, ψάλτης, κτλ.), θα πρέπει να κάνετε μαθήματα φωνητικής ή ακόμα και λογοθεραπεία. Αν ο ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος σας πει ότι έχετε οζίδια στις φωνητικές χορδές, θα σας εξηγήσει ότι πρέπει να κάνετε μερική αφωνία για 7-10 μέρες (να μιλάτε ελάχιστα), ενώ, επιπλέον, θα πρέπει να αποφύγετε και άλλους παράγοντες ερεθισμού των χορδών, π.χ. κάπνισμα, αλκοόλ, κτλ. Πολλές φορές, με την αφωνία και την κατάλληλη φωνητική εκπαίδευση ώστε να κάνετε σωστή χρήση της φωνής, τα οζίδια μπορούν να εξαφανιστούν, εκτός αν έχουν παραμείνει για πολλά χρόνια, οπότε πιθανόν να χρειαστεί χειρουργική αφαίρεση. Όσον αφορά στα παιδιά με οζίδια, ο μόνος τρόπος είναι να τα βοηθήσετε -σε συνεργασία με κάποιον ειδικό- να μιλάνε σε χαμηλότερη ένταση και να μην «τσιρίζουν».

Τι να μην κάνετε

Είναι πολλά αυτά που πρέπει να προσέξετε και όλα έχουν να κάνουν με την αποφυγή καταπόνησης του λάρυγγα και των φωνητικών χορδών ειδικότερα.

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Η έγκυρη διάγνωση των οζιδίων γίνεται με τη λαρυγγοσκόπηση με το ενδοσκόπιο οπτικών ινών, οπότε και ενημερώνουμε τον ασθενή για τη βλάβη δείχνοντας του τον λάρυγγά του στο monitor. άνάλογα με την έκταση και το μέγεθος των οζιδίων, δίνουμε οδηγίες πώς να προστατέψει τη φωνή του, ώστε τα οζίδια να συρρικνωθούν και να εξαφανιστούν. Σε ειδικές, μόνο, περιπτώσεις θα αποφασίσουμε να επέμβουμε χειρουργικά, με την προϋπόθεση, όμως, πως μετά την επέμβαση ο ασθενής θα μάθει πλέον να χρησιμοποιεί σωστά τη φωνή του προκειμένου να μην ξαναδημιουγηθούν τα οζίδια.

by Dr Panagiota Kosmidou

Ερωτήσεις & Απαντήσεις: Πονόλαιμος

Τι είναι ο πονόλαιμος;

Είναι ο πόνος και η δυσκολία στην κατάποση (δυσκαταποσία), συνήθως εξαιτίας της φλεγμονής του φάρυγγα (οξεία φαρυγγίτιδα). Η οξεία φαρυγγίτιδα ξεκινάει με ήπιο ερεθισμό του λαιμού, σαν κάψιμο ή «γδάρσιμο», που μπορεί να εξελιχθεί σε έντονο πόνο, ειδικά αν συμμετέχουν και οι αμυγδαλές (οξεία φαρυγγο-αμυγδαλίτιδα).

Σε τι οφείλεται ο πονόλαιμος;
Συνήθως, η οξεία φαρυγγίτιδα οφείλεται σε ιούς που προκαλούν το κοινό κρυολόγημα και σε οξύ ερεθισμό του φάρυγγα (από καπνό τσιγάρου, πικάντικα φαγητά, αλκοόλ, φαρμακευτικές γαργάρες). Στις δυο αυτές περιπτώσεις, διαταράσσεται η τοπική άμυνα και βρίσκουν ευκαιρία τα μικρόβια που υπάρχουν στο στόμα να αναπτυχθούν και να μετατρέψουν την ιογενή φαρυγγίτιδα σε φαρυγγίτιδα συχνότερα από στρεπτόκοκκο.

Πώς θα καταλάβω ότι πονάει ο λαιμός μου;
Στη φαρυγγίτιδα ο λαιμός είναι ξερός, κόκκινος και πονάει, όταν ο ασθενής καταπίνει -καμιά φορά ακόμα και το σάλιο του. Αν η αιτιολογία είναι ιογενής, υπάρχει και χαμηλός πυρετός για 2-3 μέρες και μετά περνάει, ενώ αν κάποιο μικρόβιο μολύνει την περιοχή, ο πυρετός και ο πόνος είναι εντονότεροι, υπάρχει κακουχία και κόπωση. Οι ερεθιστικές αιτίες του πονόλαιμου προκαλούν μόνο πόνο και ξηρότητα.

Τι άλλο μπορεί να κρύβει ο πονόλαιμος;

Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, κάποιος όγκος του στόματος, της γλώσσας ή του λάρυγγα μπορεί να προκαλέσει ήπιο πονόλαιμο και δυσκολία στην κατάποση για εβδομάδες ή μήνες, με πόνο που αντανακλά στο αυτί. Αυτές οι καταστάσεις σχετίζονται σχεδόν πάντοτε με μακροχρόνια και πολύ βαριά χρήση καπνού και οινοπνεύματος. Ο πονόλαιμος και η δυσκαταποσία που διαρκεί για πάνω από 2 εβδομάδες απαιτεί εξέταση αρχικά από Ωτορινολαρυγγολόγο και μπορεί να σημαίνει μια σοβαρή κατάσταση.

Πότε θα πρέπει να δω έναν Ωτορινολαρυγγολόγο;

Τα παρακάτω συμπτώματα θα σας προειδοποιήσουν πως πρέπει να επισκεφτείτε τον Ωτορινολαρυγγολόγο σας:

• έντονος και παρατεταμένος πονόλαιμος για 5-7 ημέρες
• συχνός ήπιος πονόλαιμος
• δυσκολία κατάποσης νερού, φαγητού, σάλιου
• δυσκολία στο άνοιγμα του στόματος
• πόνος στο αυτί
• πόνος στις αρθρώσεις
• υψηλός πυρετός (πάνω από 38,5^oC)
• φλέμα στον λαιμό ή αίμα στο σάλιο
• εξόγκωμα στον λαιμό εξωτερικά

Τι να κάνω αν έχω ίωση και πονάει ο λαιμός μου;

Ο πονόλαιμος από κρυολόγημα ή γρίπη μπορεί να γίνει λιγότερο ενοχλητικός, αν κάνετε τα παρακάτω:

• Πιείτε πολλά υγρά
• Πιείτε ζεστό αραιωμένο τσάι με λίγο μέλι
• Κάντε γαργάρες με χλιαρό αλατόνερο αρκετές φορές τη μέρα (1/3 κουταλάκι του γλυκού σε μισό ποτήρι νερό)
• Χρησιμοποιήστε συσκευή ατμού ή υγραντήρα στο υπνοδωμάτιό σας
• Χρησιμοποιήστε ειδικές καραμέλες ή φαρμακευτικές παστίλιες
• Για ήπιο πόνο, πάρτε κάποιο αναλγητικό, ενώ για έντονο πονόλαιμο κάποιο αντιφλεγμονώδες φάρμακο
• Μην καπνίζετε καθόλου
• Μην καταναλώνετε κρύες ή καυτερές τροφές
• Μην κάνετε μπουκώματα με αλκοόλ
• Μην παίρνετε αντιβίωση αν δεν σας εξετάσει ο Ωτορινολαρυγγολόγος, γιατί δημιουργούνται ανθεκτικά στελέχη μικροβίων!

Πώς θεραπεύεται ο πονόλαιμος;
Σε κάθε περίπτωση πρέπει να σας εξετάσει ο Ωτορινολαρυγγολόγος. Επειδή τις περισσότερες φορές η φαρυγγίτιδα οφείλεται σε ιούς, δεν μπορεί να βοηθήσει η αντιβίωση ούτε φυσικά μπορεί να δοθεί… προληπτικά αντιβίωση. Αν αποδειχθεί όμως πως ο πονόλαιμος οφείλεται σε στρεπτόκοκκο, ο Ωτορινολαρυγγολόγος θα σας δώσει ειδική αντιβίωση, προκειμένου να «ξεριζωθεί» ο στρεπτόκοκκος από την περιοχή. Αν ο πονόλαιμος οφείλεται σε οποιοδήποτε από τα υπόλοιπα αίτια, ο Ωτορινολαρυγγολόγος θα σας εξετάσει και θα σας εξηγήσει πώς θα αντιμετωπιστεί το πρόβλημα.

by Dr Panagiota Kosmidou