Διάτρηση Τυμπάνου (από τραυματισμό)
Το τύμπανο του αυτιού είναι μια λεπτή μεμβράνη, τόσο ευαίσθητη που μπορεί να μεταδίδει προς το ακουστικό νεύρο ακόμα και τον πιο ανεπαίσθητο ήχο. Όταν το τύμπανο τραυματιστεί, μπορεί να τρυπήσει και τότε μιλάμε για Διάτρηση Τυμπάνου, δηλαδή μια τρύπα στο τύμπανο (που μπορεί να έχει πολλά μεγέθη/σχήματα). Ένα χαστούκι, μια δυνατή φωνή στο αυτί, ένα πέσιμο πάνω στο αυτί, κάποιο τροχαίο ατύχημα, μια άτσαλη πτώση στο νερό, μια κατάδυση χωρίς «εξίσωση», ακόμα και η υπερβολική προσπάθεια να σηκώσει κανείς ένα μεγάλο βάρος, αποτελούν τις συχνότερες αιτίες που σπάει το τύμπανο. Όμως, η πιο συχνή αιτία είναι κάποιο αντικείμενο (ή ακόμα και μια απλή μπατονέτα) που χρησιμοποιεί κάποιος για να ξύσει το αυτί του πιο βαθιά από ότι πρέπει!
Τη στιγμή του τραυματισμού υπάρχει έντονος πόνος, βουητό και μπορεί να τρέξει λίγο αίμα, ενώ μετά παραμένει ένα «μπούκωμα» στο αυτί.
Συνήθως, όσο πιο μεγάλη είναι μια τρύπα στο τύμπανο, τόσο πιο μεγάλη είναι και η απώλεια της ακοής. Οι περισσότερες διατρήσεις του τυμπάνου επουλώνονται μόνες τους μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες, ενώ ευτυχώς οι εμβοές υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες.
Ο Μύθος
«Με χτύπησαν και τρέχει αίμα από το αυτί μου. Φοβάμαι πως θα κουφαθώ!»
Η Αλήθεια
Η διάτρηση τυμπάνου μειώνει λίγο την ακοή (κατά 15-20%) και αν το άλλο αυτί είναι φυσιολογικό, ο ασθενής σύντομα θα συνηθίσει, χωρίς να έχει πρόβλημα στην καθημερινότητά του, μέχρι να επουλωθεί το τύμπανο.
Τι να κάνετε
Παραμείνετε ψύχραιμοι και να επισκεφτείτε το συντομότερο έναν Ωτορινολαρυγγολόγο. Αν μάλιστα σας χτύπησε κάποιος και έσπασε το τύμπανο, θα πρέπει να σας εξετάσει και ιατροδικαστής, σε περίπτωση που χρειαστεί να καταφύγετε σε νομικές ενέργειες.
Τι να μην κάνετε
Μη βάλετε τίποτα μέσα στο αυτί (σταγόνες, βαμβάκι, κτλ.) και φροντίστε να μην μπει ούτε καν νερό. Αν το τύμπανο τρύπησε από πτώση σε νερό, φροντίστε να βγει το νερό από το αυτί πριν πάτε στον Ωτορινολαρυγγολόγο.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Βασικό μέλημα είναι να μη μολυνθεί το αυτί, διότι μια επιμόλυνση θα μετατρέψει την οξεία διάτρηση σε μόνιμη, μεγαλύτερου μεγέθους. Ο Ωτορινολαρυγγολόγος περιποιείται το αυτί και δίνει αγωγή και οδηγίες για ταχύτερη επούλωση και προστασία του αυτιού, για όσο καιρό παραμένει η διάτρηση στο τύμπανο.
Εκκριτική Ωτίτιδα (υγρό στο αυτί)
Το κάθε αυτί επικοινωνεί με τη μύτη με ένα σωληνάκι, την ευσταχιανή σάλπιγγα. Η είσοδος της σάλπιγγας βρίσκεται μέσα στη μύτη και όταν κλείσει για κάποιο λόγο, το αυτί δεν «αναπνέει», αντιδρά με τοπική φλεγμονή, μαζεύεται αντιδραστικό υγρό πίσω από το τύμπανο, με αποτέλεσμα να μειώνεται η ακοή, αφού το υγρό «απορροφά» μέρος του ήχου. Αυτό ονομάζεται εκκριτική Ωτίτιδα.
Το στόμιο της ευσταχιανής σάλπιγγας στα παιδιά φράζει σχεδόν πάντοτε από υπερτροφία αδενοειδών εκβλαστήσεων, τα γνωστά «κρεατάκια». επειδή τις περισσότερες φορές το υγρό στο αυτί μαζεύεται σταδιακά και τα παιδιά συνηθίζουν στη μείωση της ακοής, δεν καταλαβαίνουν ότι δεν ακούν καλά. Οι γονείς και οι δάσκαλοι παρατηρούν, όμως, ότι το παιδί βάζει την τηλεόραση δυνατά, ρωτά συχνά «τι-τι;» ή δεν υπακούει «με την πρώτη». Στην περίπτωση που τα κρεατάκια προκαλούν και απόφραξη στη μύτη, το παιδί αναπνέει και κοιμάται με το στόμα ανοιχτό, ροχαλίζει ή κάνει ακόμη και άπνοιες στον ύπνο του, δηλαδή σταμαάει η αναπνοή του για μερικά δευτερόλεπτα. άν η συλλογή του υγρού «χρονίσει», τότε γίνεται πιο παχύρρευστο (glue-ear) και είναι αδύνατη η αντιμετώπιση με φάρμακα.
Οι επιπτώσεις της βαρηκοΐας από την εκκριτική ωτίτιδα είναι πολύ σημαντικές. Τα παιδιά με υγρό στα αυτιά μπορεί να αργήσουν να μιλήσουν ή να έχουν προβλήματα στην ανάπτυξη του λόγου.
Σε παραμελημένες, χρόνιες περιπτώσεις, μπορεί να έχουν και μειωμένη απόδοση στο σχολείο, μειωμένη πνευματική ανάπτυξη ή και ψυχολογικά προβλήματα από την αδυναμία τους να επικοινωνίσουν με ευκολία με τα άλλα παιδάκια.
Ο Μύθος
«Το παιδί μου ακούει μια χαρά, απλά είναι απρόσεχτο/ανυπάκουο/ατίθασο» ή «Ακούει μια χαρά το παιδί μου, απλώς του αρέσει να είναι δυνατά η τηλεόραση».
Η Αλήθεια
Επειδή η εκκριτική ωτίτιδα δεν πονάει και εξελίσσεται ύπουλα, είναι μια σιωπηλή πάθηση και την έχει αντιμετωπίσει 1 στα 2 (51%) παιδιά ηλικίας 3-4 ετών. Αν το παιδί δείχνει απρόσεχτο, ανυπάκουο, φωνάζει πολύ ή βάζει πολύ δυνατά την τηλεόραση, είναι σχεδόν βέβαιο πως υπάρχει πρόβλημα στα αυτάκια του!
Όλα τα παιδιά με εκκριτική ωτίτιδα κινδυνεύουν να αποκτήσουν προβλήματα ακοής ή λόγου, αν δεν καταλάβουν οι γονείς και ο Παιδίατρος ότι δεν ακούνε καθαρά. Άλλωστε, επειδή χρειάζεται ωτομικροσκόπιο για να δει κανείς το υγρό μέσα στο μικροσκοπικό παιδικό αυτάκι, μόνο ο ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος μπορεί να δώσει σωστή και έγκαιρη διάγνωση, πριν εμφανιστούν προβλήματα.
Τι να κάνετε
Αν το παιδί σας έχει αργήσει να μιλήσει, αν βάζει συνεχώς δυνατά την τηλεόραση, αν φαίνεται ανυπάκουο και αφηρημένο, αν αναπνέει από το στόμα ή ροχαλίζει, πρέπει να το δει άμεσα Ωτορινολαρυγγολόγος.
Η σωστή διάγνωση και αντιμετώπιση της εκκριτικής ωτίτιδας είναι καθοριστική για ολόκληρη τη μετέπειτα ζωή του παιδιού σας!
Τι να μην κάνετε
Μην υποτιμήσετε τις βλάβες, σωματικές και πνευματικές που μπορεί να προκαλέσει η χρόνια εκκριτική ωτίτιδα και τα κρεατάκια. Το παιδί σας μπορεί να μην αναπτυχθεί σωματικά και πνευματικά, όπως θα μπορούσε. Μόνον ένας Ωτορινολαρυγγολόγος μπορεί να το βοηθήσει. Μην καθυστερείτε για κανένα λόγο να τον επισκεφτείτε. Πλέον υπάρχουν διεθνώς αποδεκτές ιατρικές ενδείξεις για το και πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί η εκκριτική ωτίτιδα και αν θέλετε αποδεδειγμένα να κάνετε το καλύτερο για το παιδί σας, πρέπει να τις ακολουθήσετε κατά γράμμα.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Αρχικά, η εκκριτική ωτίτιδα αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά. ελέγχουμε την ακοή του παιδιού με εξετάσεις που το παιδί εκλαμβάνει ως παιχνίδι (π.χ. παιχνιδο-ακοομετρία) και παρακολουθούμε την εξέλιξη της θεραπείας.
Σε περιπτώσεις που επιμένουν, θα χρειαστεί αφαίρεση στα κρεατάκια (άδενοτομή), αναρρόφηση του υγρού μέσω μιας μικρής τομής στο τύμπανο (Μυριγγοτομή) και τοποθέτηση σωληνίσκων αερισμού. Η αποκατάσταση της ακοής είναι άμεση.
Παρακάτω αναγράφονται οι απόλυτες ενδείξεις αδενοτομής σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ωτορινολαρυγγολογίας.
Απόλυτη ένδειξη στην Ιατρική σημαίνει πως έστω και ένα από τα παρακάτω συμβαίνει, το να γίνει η επέμβαση (στην προκειμένη περίπτωση η αδενοτομή) είναι πάντοτε πιο ωφέλιμο για το παιδί σας από το να μην γίνει η επέμβαση:
- υποτροπιάζουσα ή χρόνια αδενοειδίτιδα (τουλάχιστον 3 επεισόδια ανά έτος για τα παιδιά, στους ενήλικες η ανοχή είναι πολύ μικρότερη)
- υποτροπιάζουσα χρόνια εκκριτική ή μέση ωτίτιδα
- χρόνια ρινική απόφραξη με στοματική αναπνοή
- αποφρακτική υπνική άπνοια
- υποψία νεοπλασίας
- ανωμαλίες κατάποσης ή ομιλίας (σχετική ένδειξη)
Γενικά δεν πρέπει να υπάρχει βιασύνη για την πραγματοποίηση μιας επέμβασης, αλλά θα πρέπει να γίνεται μετά από σωστή εκτίμηση και αναμονή για την αξιολόγηση της συντηρητικής αγωγής. Η ηρεμία είναι πάντα ο καλύτερος σύμβουλος. Η περίοδος αναμονής δεν είναι χαμένος χρόνος ακόμα και αν το χειρουργείο τελικά πραγματοποιηθεί, αν σκεφτεί κανείς ότι οι τοπικές συνθήκες για την επέμβαση είναι οι καλύτερες δυνατές μετά από μια φαρμακευτική αγωγή.
Ξένο σώμα σε μύτη-αυτί-λάρυγγα
Τα μικρά παιδιά, κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ή την ώρα του φαγητού, βάζουν διάφορα αντικείμενα μέσα στη μύτη, στο αυτί και στο στόμα τους. Προφυλάξτε τα!
Τα αντικείμενα αυτά (ξένα σώματα) χωρίζονται σε ανόργανα και οργανικά. Ανόργανα είναι πλαστικά και μεταλλικά αντικείμενα (π.χ. κομμάτια από παιχνίδια, μπίλιες, χάντρες) που γενικά δεν προκαλούν συμπτώματα, ενώ οργανικά είναι κομμάτια τροφής (π.χ. ξηροί καρποί), ξύλου, σφουγγαριού ή βαμβακιού, τα οποία είναι πολύ ερεθιστικά και σε λίγες μέρες προκαλούν έντονα προβλήματα.
Οι κίνδυνοι με τα ξένα σώματα είναι δύο: Αρχικά, ο πιο μεγάλος κίνδυνος είναι το ξένο σώμα από τη μύτη ή το στόμα να πάει στην τραχεία και το παιδί να πνιγεί. Ένας άλλος κίνδυνος είναι να δημιουργήσει μια βλάβη τοπικά. Ένα ξένο σώμα στη μύτη μπορεί να προκαλέσει ακόμα και τρύπα στο διάφραγμα, ενώ, αν το ξένο σώα παραμείνει στο αυτί, μπορεί να προκαλέσει διάτρηση στο τύμπανο και στο δέρμα του ακουστικού πόρου.
Ο Μύθος
«Δεν αφήνω τίποτα έξω που να μπορεί να βάλει το παιδί στη μύτη/στο αυτί/στο στόμα του» ή «Αν βάλει κάτι το παιδί σε μύτη/αυτί/στόμα του, θα το βγάλω εγώ».
Η Αλήθεια
Τα παιδιά είναι απίστευτα ευρηματικά και είναι σχεδόν αδύνατον να μη βρουν κάτι να…χώσουν στη μύτη/στο αυτί/στο στόμα τους, χωρίς ο γονιός να το αντιληφθεί. Τα μικρά παιδιά θα ξεχάσουν ότι έχουν βάλει στο αυτί ή στη μύτη τους κάποιο αντικείμενο, το οποίο μπορεί να έχει παραμείνει εκεί για πάρα πολύ καιρό. Έχει τύχει συχνά ένα παιδί να παίρνει αντιβίωση για μήνες, ώστε να αντιμετωπιστεί ένα «κρυολόγημα με πύον», αλλά όταν τελικά εξεταστεί από τον Ωτορινολαρυγγολόγο, να ανακαλύπτει πως οφείλεται σε ξένο σώμα στη μύτη, γεγονός το οποίο μπορεί να ήταν επικίνδυνο ακόμα και για τη ζωή του παιδιού.
Τι να κάνετε
Για ξένα σώματα στη μύτη που φαίνονται εξωτερικά αν κοιτάξετε από το ρουθούνι, διατηρήστε το παιδί ήρεμο, πείτε του να αναπνέει από το στόμα και ζητήστε του να φυσήξει δυνατά τη μύτη του
Αν το παιδί έχει μύξες μόνο από το ένα ρουθούνι, αν οι μύξες μυρίζουν άσχημα, αν έχει ερεθισμό, πρήξιμο και κοκκίνισμα στο ρουθούνι και μικρή αιμορραγία από τη μύτη, μπορεί να υπάρχει ένα ξένο σώμα πιο βαθιά, οπότε πρέπει απαραίτητα να το εξετάσει Ωτορινολαρυγγολόγος
Όσον αφορά σε ξένο σώμα μύτης, αυτιού και στόματος, πρέπει επειγόντως να πάτε στον ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο που με τα κατάλληλα εργαλεία μπορεί να το αφαιρέσει χωρίς κίνδυνο και χωρίς να προκληθεί άλλη βλάβη.
Τι να μην κάνετε
Μην αφήνετε το παιδί να παίζει την ώρα που τρώει, τουλάχιστον μέχρι την ηλικία των 3-4 ετών
Μην αφήνετε μικρά αντικείμενα στον χώρο που τρώει ή παίζει
Αν αντιληφθείτε πως το παιδί έβαλε κάτι στη μύτη, στο αυτί ή στο στόμα, μην το πανικοβάλλετε, διότι κινδυνεύει ακόμα και να το καταπιεί. Ήρεμα και αποφασιστικά προσπαθήστε να το βγάλετε ή να κάνετε το παιδί να το φτύσει
ΠΟΤΕ δεν πρέπει να προσπαθήσετε να βγάλετε εσείς κάποιο αντικείμενο από τη μύτη/αυτί/στόμα του παιδιού. Μπορεί να κάνετε ζημιά, ακόμα και να το καταπιεί το παιδί, να πάει στην τραχεία ή και στους πνεύμονες και να κινδυνεύσει η ζωή του παιδιού
Εάν συμβεί κάτι τέτοιο ή αν ένα ξένο σώμα σφηνωθεί στον λάρυγγα, τότε το παιδί αρχίζει να βήχει απεγνωσμένα και δεν μπορεί να αναπνεύσει. Σε αυτή την περίπτωση, ο γονιός πρέπει να δράσει άμεσα, ψύχραιμα και μεθοδικά προκειμένου να σώσει τη ζωή του παιδιού
Αν το παιδάκι είναι μικρό (μέχρι 4-5 ετών), το γυρίζουμε ανάποδα πιάνοντας το από τους αστραγάλους και χτυπώντας το στην πλάτη. Έτσι, θα προκαλέσουμε τη μετακίνηση του ξένου σώματος και το παιδί θα το φτύσει
Ο γνωστός χειρισμός Heimlich μπορεί να εφαρμοστεί μόνο σε μεγαλύτερα παιδιά. Πιάνετε το παιδί από πίσω και με ελεγχόμενη δύναμη, σφίγγετε τον θώρακά του από κάτω προς τα πάνω και προς τα πίσω και το ξένο σώμα πετάγεται έξω.
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Ελέγχουμε κάθε πιθανό σημείο που μπορεί να υπάρχει ξένο σώμα και το αφαιρούμε με ειδικά εργαλεία.
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου το παιδί είναι πολύ μικρό, φοβάται και δεν κάθεται με τίποτα ακίνητο ώστε να μπορέσουμε να αφαιρέσουμε το ξένο σώμα. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί να πάμε με τους γονείς και το παιδί στην κλινική και ο Αναισθησιολόγος να δώσει φαρμακευτική μέθη για μερικά λεπτά προκειμένου να μείνει ακίνητο το παιδί.
Αν χρειαστεί επιπλέον αγωγή και περιποίηση της περιοχής, την παρέχουμε και με την ευκαιρία εκπαιδεύουμε τον γονιό για μελλοντικές επείγουσες καταστάσεις, δηλαδή πώς να καταλαβαίνει αν το παιδί έχει βάλει κάποιο ξένο σώμα στη μύτη, στο αυτί ή στο στόμα του και πώς να αντιμετωπίζει την κατάσταση ψύχραιμα και αποτελεσματικά.
Να θυμάστε πως η ψυχραιμία σώζει!
Πρεσβυακουσία (βαρηκοΐα γήρανσης)
Με την πάροδο της ηλικίας είναι φυσιολογικό να γερνάνε και τα αυτιά μας, όπως γερνάνε όλα τα όργανα. Αποτέλεσμα είναι να μειώνεται η ακοή.
Η μείωση της ακοής λόγω της ηλικίας ονομάζεται Πρεσβυακουσία και είναι αντίστοιχη της πρεσβυωπίας στα μάτια!
Η πρεσβυακουσία ξεκινάει μετά τα 50-60 έτη και συνεχώς εξελίσσεται. Η ακοή μειώνεται και στα δύο αυτιά και ξεκινάει από τις πολύ υψηλές συχνότητες (ο ασθενής δεν ακούει καλά τα σύμφωνα), ενώ αργότερα επεκτείνεται και στις χαμηλότερες συχνότητες, δηλαδή δεν ακούει ούτε τα φωνήεντα σε φυσιολογική ένταση φωνής του συνομιλητή του.
Άλλοι παράγοντες που επιταχύνουν την πρεσβυακουσία είναι η χρόνια έκθεση σε ισχυρό θόρυβο (στο χώρο εργασίας), ο Σακχαρώδης Διαβήτης, η λήψη ωτοτοξικών φαρμάκων, το κάπνισμα, το αλκοόλ, η υπέρταση και οι αγγειακές παθήσεις.
Επειδή η πρεσβυακουσία εμφανίζεται σταδιακά, ο εγκέφαλος «συνηθίζει» και ο ηλικιωμένος αργεί να αντιληφθεί την μείωση της ακοής του. Το πρώτο σύμπτωμα είναι η δυσκολία να παρακολουθήσει μια συζήτηση, ειδικά όταν υπάρχει θόρυβος. Ο ασθενής, ενώ ακούει λέξεις και ήχους, δηλαδή ακούει πως κάτι του λένε, δεν καταλαβαίνει τι του λένε!
Πρώτοι οι συγγενείς παρατηρούν ότι ο ηλικιωμένος βάζει δυνατά την τηλεόραση, δεν καταλαβαίνει τι του λένε, δεν ακούει συχνά το τηλέφωνο, το κουδούνι ή το θυροτηλέφωνο.
Η οικογένεια ή οι φίλοι μπορεί να νομίζουν πως ο ηλικιωμένος «ξεχνάει εύκολα» ή έχει «γεροντική άνοια», ενώ ο ίδιος ο ασθενής, επειδή νιώθει άβολα που δεν μπορεί να επικοινωνήσει με ευκολία, πολλές φορές απομονώνεται και δεν μιλάει σε κανέναν.
Γνωρίζουμε πως 1 στους 2 ηλικιωμένους θα εμφανίσει μέτρια έως βαριά πρεσβυακουσία μετά τα 65 έτη. Δυστυχώς, οι σημερινοί νέοι που ακούν πολύ δυνατά μουσική με είναι βέβαιο πως θα εμφανίσουν πιο νωρίς και πιο βαριά πρεσβυακουσία από τους σημερινούς ηλικιωμένους.
Ο Μύθος
«Ο παππούς/ η γιαγιά τα έχει λίγο χαμένα. Δεν καταλαβαίνει όταν του μιλάμε. Πρέπει να τον δει ένας Νευρολόγος».
Η Αλήθεια
Πρώτα επιβεβαιώνουμε ότι ο ηλικιωμένος ακούει καλά και έπειτα υποθέτουμε πως έχει άνοια. Η πρεσβυακουσία είναι «ύπουλη» και περνάει απαρατήρητη από τον ασθενή για χρόνια, διότι νομίζει πως το πρόβλημα είναι νευρολογικό.
Τι να κάνετε
Αν θέλετε να σας ακούσει ο ηλικιωμένος, αρχικά μειώστε το θόρυβο στο περιβάλλον του, κλείστε τα παράθυρα, χαμηλώστε τη μουσική ή την τηλεόραση. Μιλήστε του πιο δυνατά και σταθείτε μπροστά του, ώστε να βλέπει τα χείλη σας. Επιμένετε να επισκεφτεί έναν ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο προκειμένου να αποκτήσει ακουστικό βαρηκοΐας.
Τι να μην κάνετε
Μη θεωρήσετε πως η πρεσβυακουσία είναι ασήμαντο πρόβλημα, διότι η σταδιακή αυτο-απομόνωση του βαρήκοου ηλικιωμένου ασθενούς οδηγεί συχνά σε ψυχολογικά προβλήματα, ακόμα και σε κατάθλιψη.
Επίσης, πρέπει να αποφεύγονται δυνατοί θόρυβοι, όπως δυνατή μουσική (πανηγύρια, «μπουζούκια») ή πυροβολισμοί (κυνήγι), διότι επιταχύνουν την εξέλιξη της πρεσβυακουσίας και χειροτερεύουν τη βαρηκοΐα.
Τέλος, μην έχετε άρνηση ως προς τη χρήση ακουστικού βαρηκοΐας. Η χρήση του μπορεί να «αναστήσει» πνευματικά τον βαρήκοο ηλικιωμένο ασθενή!
Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος
Με το ακοόγραμμα επιβεβαιώνουμε το επίπεδο ακοής του ηλικιωμένου ασθενούς και ανάλογα προτείνουμε το ιδανικό ακουστικό βοήθημα.