Σκάλισμα της μύτης

Τα παιδιά σκαλίζουν τη μύτη τους ήδη από τη βρεφική ηλικία, πιθανότατα από περιέργεια ή από βαρεμάρα, για να…περάσει η ώρα. Kάποιοι Παιδοψυχολόγοι, μάλιστα, θεωρούν το σκάλισμα της μύτης ως έναν τρόπο αντιμετώπισης του στρες, όπως το πιπίλισμα του αντίχειρα ή το δάγκωμα των νυχιών.
Το παιδί που βάζει το δαχτυλάκι του στη μυτούλα του δεν γνωρίζει ακόμη πως η χειρονομία αυτή σχολιάζεται πολύ αρνητικά και είναι δύσκολο για τον γονέα να το κάνει να σταματήσει τη συνήθεια.
Όμως, κάποιες φορές το παιδί σας έχει λόγο που σκαλίζει τη μυτούλα του! είναι ο μοναδικός τρόπος που έχει για να την καθαρίσει, αφού δεν ξέρει ακόμα να τη φυσάει, ενώ αν τη νιώθει μπουκωμένη, βάζει το δαχτυλάκι στο ρουθούνι και προσπαθεί απεγνωσμένα να την «ανοίξει» για να περάσει αέρας!
Στα παιδάκια η μύτη είναι συνήθως βουλωμένη λόγω κρυολογήματος (συνάχι), αλλά δυστυχώς πολλά από αυτά πάσχουν από Αλλεργική Ρινίτιδα που δεν έχει διαγνωστεί. Μερικά μικρά παιδιά, από την ενόχληση που νιώθουν εξαιτίας του μπουκώματος, καμιά φορά βάζουν κάποιο ξένο σώμα στη μύτη προκειμένου να…διευκολύνουν την αναπνοή τους. Όμως, αυτό επιδεινώνει την κατάσταση και πλέον το παιδί αρχίζει να σκαλίζει εντονότερα τη μύτη του για να αφαιρέσει το ξένο σώμα.
Αυτό που τρομάζει πιο συχνά τους γονείς, όμως, είναι όταν το παιδάκι τραυματίσει με το νυχάκι του τη μύτη και αρχίσει να τρέχει αίμα. Τότε είναι που τρέχουν πανικοβλημένοι στον Ωτορινολαρυγγολόγο, ο οποίος μπορεί να βοηθήσει το παιδί αρχικά με το να σταματήσει τη αιμορραγία, στη συνέχεια να ελέγξει για κάποιο ξένο σώμα και με την ευκαιρία να «εκπαιδεύσει» τους γονείς πώς να κάνουν το παιδί τους να σταματήσει αυτή τη συνήθεια.

Ο Μύθος

«Είναι μικρό παιδί ακόμα και σκαλίζει τη μύτη του γιατί βαριέται/δεν ξέρει ότι είναι άσχημο» ή «Εδώ και μια βδομάδα το κάνει, θα του περάσει».

Η Αλήθεια

Πράγματι, πολλές φορές, το παιδί που δεν έχει τι να…κάνει τα χέρια του, θα σκαλίσει τη μυτούλα του μέχρι να το σταματήσει ο γονιός. Όμως, πολλές φορές υπάρχει λόγος που το παιδί πειράζει τη μύτη του και σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει ο γονιός να είναι σε επιφυλακή. Πηγαίνετε στον Ωτορινολαρυγγολόγο σας.

Τι να κάνετε

Ρωτήστε το παιδί σας αν είναι η μυτούλα του βουλωμένη ή αν κάτι το γαργαλάει εκεί. Πλησιάστε κοντά στο παιδί και μυρίστε τον αέρα που βγαίνει από τη μύτη του. Αν μυρίζει άσχημα, σχεδόν πάντοτε υπάρχει κάποιο ξένο σώμα που έχει σφηνώσει εκεί και έχει προκαλέσει μόλυνση.
Αν το παιδί επιμένει στο σκάλισμα της μύτης, πρέπει να επισκεφτείτε το συντομότερο έναν ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο για να εξετάσει τη μυτούλα του, διότι μπορεί να υπάρχει παθολογική αιτία, όπως Αλλεργική Ρινίτιδα, ιγμορίτιδα ή υπερτροφικά κρεατάκια. Αν δεν υπάρχει κάτι τέτοιο, η στοργική καθοδήγηση θα βοηθήσει το παιδί ώστε να κόψει αυτή τη συνήθεια, τουλάχιστον μπροστά σε κόσμο.
Αν το παιδί συνεχίσει και πάλι να σκαλίζει τη μύτη του, μπορεί να θέλει περισσότερη προσοχή από εσάς, συναισθηματική υποστήριξη και τόνωση της αυτοπεποίθησης. Δώστε στο παιδί να απασχολήσει τα χέρια του (ζωγραφική, χειροτεχνία, κατασκευές, ένα χνουδωτό ζωάκι για να το χαϊδεύει, μια μαριονέτα που φοριέται στα δάχτυλα, κτλ.) Επίσης, εκπαιδεύστε το πώς να φυσάει τη μύτη του για να την καθαρίζει αντί να τη σκαλίζει.
Σε κάθε περίπτωση, όμως, φροντίστε να έχετε τα νυχάκια του παιδιού πολύ κοντά, ώστε να μην μπορεί να τραυματίσει τη μύτη του.

Τι να μην κάνετε

Όσο κι αν η συμπεριφορά του παιδιού σας φέρνει σε δύσκολη θέση, μην το κάνετε «ζήτημα». Προσβάλλοντας ή τιμωρώντας το δεν θα βοηθήσετε, γιατί απλούστατα δεν συνειδητοποιεί αυτό που κάνει.
Μην απογοητεύεστε. Όσο το παιδί σας θα μεγαλώνει και θα μαθαίνει να χρησιμοποιεί τα χέρια του για πιο σύνθετες εργασίες, (κατασκευή Lego, ζωγραφική, χρήση πλαστελίνης, κτλ.), τόσο θα ξεχνάει να βάζει τα δάχτυλά του στη μύτη.

 

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Αρχικά ελέγχουμε αν υπάρχει ξένο σώμα στη μύτη και οποιαδήποτε άλλη απόφραξης της αναπνοής. Αν από το ιστορικό προκύψει πιθανότητα αλλεργίας, ελέγχουμε το παιδί για Αλλεργική Ρινίτιδα. Σε κάθε περίπτωση αναλαμβάνουμε να εκπαιδεύσουμε και τους γονείς πώς να αποτρέψουν τη συνήθεια αυτή.


Ροχαλητό και Υπνική Άπνοια

Ροχαλητό λέµε τον θόρυβο της αναπνοής κατά τον ύπνο που προέρχεται από τη δόνηση των µαλακών ιστών μύτης-στόματος-φάρυγγα. Η δόνηση προκαλείται από κάποιο «εμπόδιο» στην ελεύθερη δίοδο του αέρα από τη µύτη ή το στόμα µέχρι την τραχεία, σε συνδυασµό με τη χαλάρωση των μυών της περιοχής λόγω του ύπνου.
Το 80% των ενηλίκων µετά την ηλικία των 65 ετών ροχαλίζει περιστασιακά (άθώο Ροχαλητό). οι 3 στους 10, όμως, ροχαλίζουν πάνω από 4 βραδιές την εβδομάδα, σε οποιαδήποτε θέση του σώματος στον ύπνο, με αποτέλεσμα να μην κοιμούνται καλά. Αυτό oνομάζεται Παθολογικό Ροχαλητό.
Το πρόβληµα µε το παθολογικό ροχαλητό είναι πως τα σηµεία που δονούνται µαζί µε τα σηµεία αντίστασης απόφραξης εµποδίζουν τον αέρα να φτάσει ελεύθερα στους πνεύµονες. Η αναπνοή σταµατάει για 20, 30 ή ακόμα και 60 δευτερόλεπτα (άπνοια), ο ασθενής ουσιαστικά πνίγεται στον ύπνο του και για να ξαναπάρει ανάσα πρέπει να ασκήσει µεγάλη προσπάθεια. Η προσπάθεια, όµως, αυτή και η συνεχής εναλλαγή ροχαλητού-άπνοιας-ξυπνήματος συμβαίνει πολλές φορές µέσα στη νύχτα, με αποτέλεσμα ο ασθενής να κοιμάται ρηχά, να καταπονείται και να μη φθάνει ποτέ στο βαθύ στάδιο ύπνου, ο οποίος τον ξεκουράζει (4 στάδιο ύπνου). Τελικά, καταλήγει να κάνει πολύ κακό ύπνο και επιπλέον αυτές οι δεκάδες ή και εκατοντάδες άπνοιες και αφυπνίσεις κάθε βράδυ έχουν τεράστιες επιπτώσεις στην υγεία του ατόμου και στην κοινωνία. Aυτή η κατάσταση ονομάζεται Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας. Το ροχαλητό ξεκινάει ως αθώο και σταδιακά επιδεινώνεται µέχρι να γίνει παθολογικό, µε άπνοιες. Γι’ αυτό, η αντιµετώπισή του πρέπει να γίνεται «εν τη γενέσει του», ώστε να μην εξελιχθεί σε παθολογικό ροχαλητό.

Ο Μύθος

«Ροχαλίζω τα βράδια, επειδή είµαι πολύ κουρασµένος» ή «άποκλείεται να ξυπνάω µέσα στη νύχτα εγώ από το ροχαλητό, θα το ήξερα!» ή «Το ξέρω πως ροχαλίζω, αλλά αφού δεν κάνω άπνοιες, δεν υπάρχει πρόβληµα».

Η Αλήθεια

Το αθώο ροχαλητό μετά από οινοποσία ή μια κουραστική μέρα είναι οµαλό, µε αρµονική αναπνοή. άντίθετα, το παθολογικό ροχαλητό είναι τραχύ και διακοπτόµενο και η αναπνοή είναι δύσκολη. Επίσης, τα άτοµα µε παθολογικό ροχαλητό, ροχαλίζουν ακόµα και όταν πάνε διακοπές που δεν κουράζονται! Φυσικά, κανείς δεν μπορεί να θυµάται τις εκατοντάδες µικρο-αφυπνίσεις του κάθε βράδυ, αλλά σίγουρα θα βιώσει αργά ή γρήγορα τις συνέπειές τους. Τέλος, σταδιακά και το ροχαλητό χωρίς άπνοιες καταλήγει να γίνεται ροχαλητό µε άπνοιες, εξαιτίας των βλαβών στους ιστούς από τις ίδιες τις δονήσεις του ροχαλητού.
Έχει αποδειχθεί ότι το παθολογικό ροχαλητό και το Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας, µε τα προβλήµατα που προκαλούν, µειώνουν τη διάρκεια ζωής περίπου 5-10 χρόνια! Αν, όμως, αντιµετωπιστεί σωστά και έγκαιρα, όλα τα προβλήµατα που μπορεί να προκαλέσει απομακρύνονται!

Τι να κάνετε

Αν ροχαλίζετε, ρωτήστε αν το ροχαλητό σας είναι καθηµερινό, αν ακούγεστε σε απόσταση µέσα στο σπίτι, αν ροχαλίζετε σε όποια θέση και αν κοιµάστε και κυρίως αν σταµατάει η ανάσα σας τη νύχτα. επιµείνετε να ακούσετε την αλήθεια, διότι πολλοί δεν θα σας την πούνε από λεπτότητα! Αν ισχύουν 2 ή περισσότερα από τα παραπάνω, έχετε άµεση ανάγκη να σας εξετάσει ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος, διότι το 100% των αιτίων του ροχαλητού εντοπίζεται από την είσοδο της µύτης µέχρι τον λάρυγγα και ποτέ πιο κάτω, δηλαδή στους πνεύµονες.

Τι να μην κάνετε

Μην υποτιµήσετε το πρόβληµα! οι συνέπειες για την υγεία σας, αλλά και για την αρµονία του γάµου σας µπορεί να είναι καταστροφικές. ο ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος µπορεί να σας βοηθήσει.

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Αρχικά, θα πάρει λεπτομερές ιστορικό από τον ασθενή και τους οικείους του και ο ίδιος ο ασθενής θα συμπληρώσει ειδικό ερωτηματολόγιο. Ακολουθεί πλήρης ΩΡΛ εξέταση και ενδοσκόπηση, για να εντοπιστούν τα πιο πιθανά σηµεία απόφραξης της αναπνευστικής οδού και οι προδιαθεσικοί παράγοντες. Έπειτα, προγραμματίζεται «µελέτη ύπνου» και ανάλογα με τα αποτελέσµατα καταστρώνεται η στρατηγική θεραπείας.


Ροχαλητό και πώς αντιµετωπίζεται: Όλη η αλήθεια

Τι είναι το παθολογικό ροχαλητό;
Το ροχαλητό προκαλείται από τις δονήσεις των μαλακών ιστών καθώς περνάει ο αέρας από στόμα-μύτη-φάρυγγα-λάρυγγα μέχρι την τραχεία. Οι πνεύμονες, όμως, ποτέ δεν συμμετέχουν στο ροχαλητό. Στο απλό, άθώο Ροχαλητό, υπάρχει κάποια χαλάρωση των μυών του φάρυγγα λόγω του ύπνου και τέτοιο ροχαλητό εμφανίζει το 30% του πληθυσμού, χωρίς άλλα προβλήματα.
Αντίθετα, το Παθολογικό Ροχαλητό οφείλεται σε πλήρη απόφραξη και συχνά συνοδεύεται από υπνική άπνοια (Σύνδρομο ύπνικής Άπνοιας), δηλαδή επαναλαμβανόμενες διακοπές της αναπνοής για περισσότερα από 10sec, με αποτέλεσμα να προκαλούνται πολλά και σοβαρά προβλήματα υγείας.
Μπορεί να πει κανείς πως το Σύνδρομο ύπνικής Άπνοιας είναι το ακραίο στάδιο του ροχαλητού.

Τι προκαλεί την απόφραξη;
Απόφραξη προκαλεί οτιδήποτε εμποδίζει τη φυσιολογική διαδρομή του αέρα από τη μύτη και την ομαλή ροή του μέσω του φάρυγγα: η σκολίωση ρινικού διαφράγματος, οι υπερτροφικές κόγχες, οι υπερτροφικές αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια), οι υπερτροφικές αμυγδαλές, η μακριά σταφυλή, η μεγάλη γλώσσα, η μετατοπισμένη προς τα πίσω κάτω γνάθος και η στένωση του φάρυγγα από αποθηκευμένο λίπος στον τράχηλο (λαιμό), όλα μπορούν να συμμετέχουν στην εκδήλωση ροχαλητού. Επίσης, φλεγµονές της περιοχής και ορµονικές διαταραχές συµβάλλουν στο ροχαλητό, καθώς και άλλοι, πιο σπάνιοι παράγοντες.

Τι άλλο µπορεί να προκαλέσει ροχαλητό;
Τα παχύσαρκα άτομα -κυρίως οι άνδρες- με κοντό λαιμό εμφανίζουν πιο συχνά ροχαλητό, όπως και οι ηλικιωμένοι, διότι ο μυϊκός τόνος του φάρυγγά τους μειώνεται με την ηλικία, οι ιστοί χαλαρώνουν και σχεδόν «κρέμονται». Η τακτική κατανάλωση αλκοόλ, καθώς και η χρήση ηρεμιστικών και υπνωτικών χαπιών προκαλούν και αυτά χαλάρωση στους μύες του φάρυγγα και σχετίζονται με παθολογικό ροχαλητό και Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας ενώ σημαντικό ρόλο παίζει η καθιστική ζωή και η έλλειψη άσκησης.
Τέλος, υπάρχουν λίγες περιπτώσεις κατά τις οποίες το ροχαλητό είναι κεντρικής αιτιολογίας από το κεντρικό νευρικό σύστηµα, δηλαδή το πρόβλημα ξεκινάει από τον ίδιο τον εγκέφαλο. Άυτό εμφανιζεται συχνότερα σε ηλικιωμένους ασθενείς, ειδικότερα αν λαμβάνουν κάποιο φάρμακο που επηρεάζει την εγκεφαλική λειτουργία ή αν έχουν πάθει παλαιότερα κάποιο ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Οι άνδρες ροχαλίζουν συχνότερα από τις γυναίκες;
Ναι, σχεδόν διπλάσιο ποσοστό ανδρών συγκριτικά με τις γυναίκες ροχαλίζει. Στους άνδρες, όταν παίρνουν βάρος, το λίπος συσσωρεύεται κυρίως στην περιοχή του τραχήλου, προκαλώντας έτσι στένωση του αεραγωγού και ειδικότερα της τραχείας. οι άνδρες, επίσης, καπνίζουν και πιο πολύ, κάτι που προκαλεί συνεχή φλεγμονή στον φάρυγγα και στο εσωτερικό της µύτης και ακολούθως εντονότερη απόφραξη.

Πρέπει να ανησυχήσω, αν ροχαλίζω;
Ναι. Το ροχαλητό δεν είναι αθώο όταν είναι επίμονο, έντονο και επαναλαμβάνεται για περισσότερα από 3-4 βράδια την εβδομάδα. άθώο θεωρείται μόνο το περιστασιακό ροχαλητό, μετά από μια κουραστική μέρα ή μετά από αρκετή κατανάλωση οινοπνεύματος.
Το έντονο και σταθερά επαναλαμβανόμενο ροχαλητό με άπνοιες είναι πάθηση και σχετίζεται με υπέρταση, στεφανιαία νόσο, αρρυθμίες και συχνά ατυχήματα λόγω κούρασης και υπνηλίας. Συνεπώς, πρέπει να σας εξετάσει αρχικά Ωτορινολαρυγγολόγος για να διερευνήσει τα αίτια του ροχαλητού σας. Στη συνέχεια, κατά περίπτωση, µπορεί να σας παραπέµψει και σε άλλες ειδικότητες, όπως σε Νευρολόγο, Πνευµονολόγο ή Γναθοχειρουργό.

Πώς γίνεται η διερεύνηση του ροχαλητού;
Ο Ωτορινολαρυγγολόγος παίρνει πλήρες ιστορικό, εξετάζει τον ασθενή και κάνει ενδοσκόπηση σε µύτη, φάρυγγα και λάρυγγα προκειµένου να δει αν υπάρχει κάποιο ανατοµικό πρόβληµα. Μετά την εξέταση, γίνεται µελέτη ύπνου είτε σε ειδικό κρατικό ή ιδιωτικό εργαστήριο ύπνου είτε µε φορητή συσκευή (εξίσου αξιόπιστη).
Στη συνέχεια, δίνονται οδηγίες για το πώς να τοποθετήσει τους αισθητήρες ο ασθενής, ώστε να γίνει η µελέτη ύπνου στην άνεση του σπιτιού του, σε ρεαλιστικές και χαλαρές συνθήκες.

Τι γίνεται µετά;
Την επόμενη μέρα, ο ασθενής επιστρέφει τη συσκευή, αναλύονται τα δεδομένα και διαπιστώνετε πόσο σοβαρό είναι το όποιο πρόβλημα. Ανάλογα με τα ευρήματα της εξέτασης και της μελέτης ύπνου, αντιμετωπίζουμε το ροχαλητό και το Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας αρχικά συντηρητικά και έπειτα, αν χρειαστεί, επεμβατικά.

Πώς αντιµετωπίζεται το Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας συντηρητικά;
Συντηρητικές τακτικές βοηθούν σε κάθε περίπτωση που κάποιος έχει ροχαλητό άν το πρόβληµα είναι ήπιο, βέβαια, αρκούν και για να σταµατήσει το ροχαλητό. άυτές είναι οι ακόλουθες:

  • Αντιμετώπιση χρόνιων φλεγμονών της περιοχής στοματο-ρινο-φάρυγγα
  • Αν η στένωση είναι στον τράχηλο λόγω συσσώρευσης λίπους, η ήπια ύπνική Άπνοια μπορεί να αντιμετωπιστεί με αλλαγές στη διατροφή και αύξηση της άσκησης με σκοπό να χαθεί το περιττό λίπος που προκαλεί τη στένωση
  • Αλλαγή της θέσης που κοιµάται κανείς από ανάσκελα σε µπρούµυτα ή στο πλάι, χρήση κατάλληλου στρώµατος και µαξιλαριού στον ύπνο, αποφυγή µεγάλων και λιπαρών δείπνων πριν τον ύπνο, διακοπή του καπνίσµατος, αποφυγή κατανάλωσης αλκοόλ, ηρεμιστικών ή υπνωτικών χαπιών
  • Υπάρχουν ειδικά «μασελάκια» που εμποδίζουν τη γλώσσα να πέφτει προς τα πίσω στον ύπνο και να κλείνει τον αεραγωγό
  • Υπάρχουν λιπαντικά διαλύµατα και sprays που φαίνεται ότι µειώνουν τις δονήσεις της υπερώας & της σταφυλής και να βελτιώνουν τη ροή του αέρα
  • Υπάρχουν ασκήσεις αναπνοής και γλώσσας που θα σας δείξει ο Ωτορινολαρυγγολόγος σας και που εσείς θα πρέπει να τις κάνετε καθημερινά, μέχρι να δυναμώσουν οι συγκεκριμένοι μύες
  • Συσκευές που ανοίγουν τα ρουθούνια (διαστολείς ρινός, ρινικές ταινίες) είναι χρήσιμες μόνο στις σπάνιες περιπτώσεις που το πρόβλημα είναι τα υπερβολικά μαλακά ή στενά ρουθούνια.

Σε ποια περίπτωση θα χρειαστώ χειρουργείο;
Αν τα παραπάνω μέτρα αποτύχουν, μπορεί να χρειαστεί επέμβαση που θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα της στένωσης στο σημεία ακριβώς που εντοπίζεται:

  • Αν η στένωση οφείλεται σε κάποια ανατομική αιτία μέσα στη μύτη (σκολίωση ρινικού διαφράγματος, ρινικοί πολύποδες, υπερτροφικές ρινικές κόγχες, κτλ.), η κατάλληλη επέμβαση θα σας ανακουφίζει άμεσα
  • Αν το πρόβλημα είναι στο στόμα και στον φάρυγγα, γίνεται επεμβατική διάνοιξη της αναπνευστικής οδού σε όλες τις διαστάσεις (πλάτος, ύψος και βάθος). Οι παραπάνω επεμβάσεις γίνονται σταδιακά, αν και εφόσον χρειαστεί αυτό, προκειμένου η αντιμετώπιση να είναι αποτελεσματική.

Έχω ακούσει πως γίνεται επέµβαση µε υπερήχους και ραδιοσυχνότητες µε τοπική αναισθησία και χωρίς πόνο, ισχύει;
Ναι. Πλέον, οι σύγχρονες τεχνικές στοχεύουν στο να κάνουν περισσότερο άκαμπτους τους ιστούς παρά να τους αφαιρέσουν. άυτό γίνεται με συσκευή ραδιοσυχνοτήτων ή υπερήχων (Σομνοπλαστική), οι οποίοι με τις ταλαντώσεις τους παράγουν θερμότητα και συρρικνώνουν τον «πλαδαρό» ιστό. Η όλη διαδικασία γίνεται, ανώδυνα, χωρίς νυστέρι και ράμματα, χωρίς αιμορραγία, χωρίς οποιαδήποτε βλάβη στους γύρω ιστούς, ενώ σε λίγες ώρες ο ασθενής μπορεί να πάει σπίτι του. Συχνά γίνεται και με τοπική αναισθησία. Με αυτές τις τεχνικές, ίσως να χρειαστούν περισσότερες από μία συνεδρίες για να έχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Μια εναλλακτική τεχνική είναι και η τοπική έγχυση σκληρυντικών ουσιών στα «πλαδαρά» σημεία του φάρυγγα που προκαλεί «σύσφιξη», µε αποτέλεσµα να µη δονούνται τα σηµεία αυτά.

Θα έχω πόνο µετά την επέµβαση;
Εξαρτάται από την επέμβαση που θα χρειαστεί να κάνουμε. Σε ελάχιστες περιπτώσεις, τις πρώτες ημέρες υπάρχει πόνος σαν αυτόν της οξείας αμυγδαλίτιδας, που αντιμετωπίζεται, όμως, εύκολα με παυσίπονα.

Έχω ακούσει για µια µάσκα που φοράνε όσοι ροχαλίζουν, τι είναι αυτή;
Είναι ένα µηχάνηµα αναπνευστήρα που στην άκρη έχει µια µάσκα, την οποία φοράει ο ασθενής πάνω από τη µύτη και το στόµα κατά τη διάρκεια του ύπνου και του χορηγεί µε πίεση αέρα, προκειµένου να «προσπεράσει» το εµπόδιο που προκαλεί τη στένωση. Το µηχάνηµα ονοµάζεται Συσκευή Παροχής άέρα Συνεχούς θετικής Πίεσης (Continuous Positive Airway Pressure ή CPAP). είναι µια µέθοδος η οποία δεν αντιµετωπίζει το πρόβληµα που προκαλεί το ροχαλητό, απλώς το «προσπερνάει» µε έµµεσο τρόπο και χρησιµοποιείται σε ειδικές περιπτώσεις.

Γιατί η CPAP δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα της άπνοιας οριστικά;
Το πραγματικό πρόβλημα στο Σύνδρομο Υπνικής Άπνοιας είναι σχεδόν πάντοτε ανατομικό και σχετίζεται με στένωση σε κάποιο σημείο από τα ρουθούνια μέχρι την τραχεία και πάντοτε πριν από τους πνεύμονες. Δεν είναι λογικό να αφήνεις το ανατομικό πρόβλημα να παραμένει και να «σπρώχνεις» αέρα για να το «κερδίσεις». Πρώτα πρέπει κανείς να προσπαθήσει να ανοίξει μόνιμα και οριστικά τον αεραγωγό διορθώνοντας το ανατομικό πρόβλημα που προκαλεί τη στένωση και αν αυτό δεν γίνεται, τότε μόνο να χρησιμοποιήσει τη μάσκα CPAP. Δυστυχώς, στην Ελλάδα η μάσκα CPAP έχει δοθεί αδιακρίτως ακόμα και σε νεαρούς ασθενείς με ήπιο ροχαλητό και φυσιολογικό βάρος, χωρίς καν να τους έχει εξετάσει ο πραγματικά αρμόδιος, ο Ωτορινολαρυγγολόγος.

Θα έχω πρόβληµα µε τη µάσκα CPAP;
Υπάρχουν συχνά κάποια µικροπροβλήµατα προσαρµογής όσον αφορά στον ύπνο µέχρι κανείς να τη συνηθίσει, ενώ κάποιοι ασθενείς αναφέρουν ξηρότητα στο στόµα και στον λάρυγγα. Για τον λόγο αυτό, απαραίτητα πρέπει πρώτα να είναι ελεύθερη η αναπνοή από τη µύτη, ώστε η µάσκα CPAP να στέλνει τον αέρα στη µύτη και όχι στο στόµα.

Σε ποιες περιπτώσεις είναι απαραίτητη;
Όταν όλα τα υπόλοιπα µέτρα δεν αποδώσουν ή όταν η κατάσταση της υγείας του ασθενούς δεν επιτρέπει στα µέτρα να εφαρµοστούν (π.χ. πολύ ηλικιωµένος ασθενής, υπερβολικά παχύς, µε βαριά καρδιαγγειακά προβλήµατα), τότε μόνον η µάσκα CPAP είναι µια αναγκαία θεραπευτική επιλογή. εµείς θέλουµε ο ασθενής να χρησιµοποιήσει τη µάσκα CPAP µέχρι να χάσει βάρος, να αρχίζει να ασκείται τακτικά, να βελτιώσει τη διατροφή του και να επανέλθει η καρδιοαναπνευστική του κατάσταση σε επίπεδο που να µην χρειάζεται πλέον τη µάσκα για να µην ροχαλίζει.
Στόχος µας είναι η µάσκα CPAP να είναι προσωρινό µέτρο και όχι µόνιµο.


Ρινορραγία-Επίσταξη

Ρινορραγία ονομάζεται η απώλεια αίματος από τη μύτη. Όταν η αιμορραγία είναι μικρή (λίγες σταγόνες) μιλάμε για Επίσταξη. Όταν είναι πιο έντονη, μιλάμε για κανονική Ρινορραγία.
Η ρινορραγία είναι το πιο συχνό επείγον συμβάν στην Ωτορινολαρυγγολογία. Συμβαίνει σε κάθε ηλικία και το 60% του ενήλικου πληθυσμού θα πάθει τουλάχιστον ένα ή δύο επεισόδια επίσταξης ή ρινορραγίας κατά τη διάρκεια της ζωής του.
Όπως, μάλιστα, συμβαίνει και σε κάθε περίπτωση αιμορραγίας, ακόμα και λίγες σταγόνες αίματος προκαλούν πανικό. Η φαντασία του καθενός «καλπάζει» και συνδέει την απώλεια αίματος από τη μύτη με πολύ δυσάρεστες καταστάσεις. Ευτυχώς, δεν ισχύουν ποτέ!

Ο Μύθος

«Άνοιξε η μύτη μου, πρέπει να μου ανέβηκε πολύ η πίεση» ή «Φοβάμαι πως έχω κάποιον όγκο μέσα στη μύτη γιατί μου ανοίγει συχνά».

Η Αλήθεια

Η μύτη δεν ανοίγει λόγω ξαφνικής πίεσης, όπως θα άνοιγε μια βαλβίδα σε μια χύτρα ταχύτητος. Επίσης, οι όγκοι στη μύτη είναι σπάνιοι, μην πανικοβάλεστε άδικα. Τις περισσότερες φορές (στο 99% των περιπτώσεων) η επίσταξη οφείλεται σε ξηρότητα της μύτης, σε κρυολόγημα ή σε σκάλισμα της μύτης με το δάκτυλο! Τα αγγεία στο μπροστινό τμήμα του διαφράγματος είναι πολύ επιφανειακά και οι τρεις παραπάνω αιτίες μπορούν εύκολα να προκαλέσουν το σπάσιμο ενός τέτοιου μικρού αγγείου.
Σπανιότερα, σε ηλικιωμένους ασθενείς, η λήψη φαρμάκων με αντιπηκτική δράση (π.χ. ασπιρίνη, αντιφλεγμονώδη) ή κάποια συστηματική νόσος (π.χ. διαβήτης) μπορεί να σχετίζονται με τη Ρινορραγία, ειδικά αν συμβαίνει συχνά.

Τι να κάνετε

Αν η Ρινορραγία είναι μικρή, πιάστε τα ρουθούνια σας και κρατήστε τα σφιχτά για 5 λεπτά. Πάρτε μια λεκανίτσα, σκύψτε λίγο προς τα μπροστά και αφήστε το αίμα να τρέξει ώστε να μην το καταπίνετε (θα σας προκαλέσει ναυτία και εμετό). Σχεδόν πάντοτε σταματάει η αιμορραγία με αυτό τον τρόπο.
Αν πάλι η ρινορραγία είναι έντονη, τότε πρέπει να σας δει Ωτορινολαρυγγολόγος επειγόντως. Βρείτε κάποιον να σας μεταφέρει στο ιατρείο ή σε εφημερεύον νοσοκομείο.

Τι να μην κάνετε

Μην πανικοβάλλεστε. Μην κάνετε το κεφάλι προς τα πίσω, διότι καταπίνετε το αίμα και θα σας προκαλέσει ναυτία και εμετό. Βρείτε κάποιον να σας μεταφέρει σε έναν Ωτορινολαρυγγολόγο ή σε εφημερεύον νοσοκομείο. Προσοχή, όμως! Δεν πρέπει να οδηγήσετε εσείς.

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Στο ιατρείο μπορούμε σχεδόν πάντοτε να σταματήσουμε τη Ρινορραγία όσο βαριά και αν είναι, με χρήση ειδικών τεχνικών επιπωματισμού ή με φραγή του αγγείου. Έπειτα, παρακολουθούμε τον ασθενή, διερευνούμε τα αίτια και επεμβαίνουμε προληπτικά αν χρειαστεί, προκειμένου να μην επαναληφθεί η Ρινορραγία. Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί η Ρινορραγία να είναι βαριά και να έχει ξεκινήσει από κάποιο αγγείο πολύ βαθιά στη μύτη. Τότε, θα χρειαστεί να μπει ένα ειδικό «μπαλονάκι» στη μύτη και ο ασθενής να παραμείνει για 2-3 μέρες στο νοσοκομείο για παρακολούθηση.


Ρινοπλαστική: Όλη η αλήθεια

Τι είναι η Λειτουργική Ρινοπλαστική και σε τι διαφέρει από την απλή ρινοπλαστική;

Η Ρινοπλαστική είναι η χειρουργική επέμβαση που μπορεί να βελτιώσει την όψη, το σχήμα και την εμφάνιση της άσχημης μύτης. Η Λειτουργική Ρινοπλαστική είναι η επέμβαση που επιπλέον μπορεί να βελτιώσει και τις λειτουργίες της μύτης, δηλαδή την αναπνοή, την όσφρηση και την αντήχηση της φωνής.

Τι περιλαμβάνει η Λειτουργική Ρινοπλαστική;

Στη λειτουργική Ρινοπλαστική κάνουμε ταυτόχρονα τρεις επεμβάσεις σε μία! Συγκεκριμένα, γίνονται:

  • πλαστική του σκελετού της μύτης, δηλαδή Ρινοπλαστική
  • πλαστική του διαφράγματος της μύτης, δηλαδή Διαφραγματοπλαστική
  • σμίκρυνση των ρινικών κογχών, δηλαδή Κογχοπλαστική.

Γιατί χρειάζονται και οι 3 αυτές επεμβάσεις;

Διότι 9 στα 10 άτομα που έρχονται στον εξειδικευμένο στην Πλαστική Χειρουργική Προσώπου Ωτορινολαρυγγολόγο και ενδιαφέρονται για Ρινοπλαστική, έχουν ταυτόχρονα και δυσχέρεια ρινικής αναπνοής. Η δυσχέρεια προκαλείται είτε λόγω στραβού διαφράγματος είτε λόγω στραβής μύτης είτε λόγω υπερτροφικών κογχών είτε λόγω όλων μαζί αυτών των προβλημάτων. Άρα, σχεδόν πάντα χρειάζεται να επέμβουμε και στο διάφραγμα και στις κόγχες, προκειμένου τα άτομα αυτά να αποκτήσουν μια όμορφη και αρμονική σε σχήμα μύτη, που, όμως, θα τους επιτρέπει την ελεύθερη αναπνοή.

Ποιοι είναι δηλαδή οι στόχοι της λειτουργικής Ρινοπλαστικής;

Οι στόχοι μας είναι τρεις:

  • Αισθητικό αποτέλεσμα που δένει αρμονικά με τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά και τις αισθητικές γραμμές του προσώπου
  • Λειτουργικό αποτέλεσμα που επιτρέπει στον ασθενή να αναπνέει καλά, να μυρίζει και να κοιμάται ήρεμα, χωρίς ροχαλητό
  • Συνολικό αποτέλεσμα που είναι μια μύτη η οποία δεν φαίνεται χειρουργημένη, δηλαδή δεν γίνονται ριζικές αλλαγές στα χαρακτηριστικά του προσώπου.

Ποιος είναι ο πιο κατάλληλος, ο Πλαστικός Χειρουργός ή ο Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος;

Πιο κατάλληλος χειρουργός είναι αυτός που ξέρει να κάνει σωστά ολόκληρη την επέμβαση της άισθητικής και Λειτουργικής Ρινοπλαστικής. Ο ιατρός πρέπει να ξέρει να «επισκευάζει» και το εξωτερικό και το εσωτερικό τμήμα της μύτης. Η λειτουργική Ρινοπλαστική είναι μια λεπτή και πολύ δύσκολη επέμβαση, γι’ αυτό και απαιτεί μεγάλη εξειδίκευση και πολλές γνώσεις για να αντιμετωπιστεί και η τελευταία λεπτομέρεια, ώστε να στεφθεί η επέμβαση με επιτυχία. Χρειάζεται προσοχή, καθώς είναι λίγοι οι χειρουργοί αυτοί που μπορούν να την κάνουν με επιτυχία.

Πειράζει να κάνει το εξωτερικό της μύτης ο Πλαστικός Χειρουργός και το εσωτερικό της μύτης ο Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος;

Δεν είναι ιατρικά σωστό να αρχίσει ένας χειρουργός μια επέμβαση και να την τελειώσει ένας άλλος. Ο χειρουργός πρέπει να είναι ένας, να έχει την ολοκληρωτική ευθύνη του σχεδιασμού, της εκτέλεσης του χειρουργείου και του τελικού αποτελέσματος, κυρίως για λόγους ιατρικής ευθύνης. Έχει συμβεί πολλές φορές, όταν δύο ειδικότητες ιατρών χειρουργούν μαζί, αν το αποτέλεσμα δεν είναι καλό, ο ασθενής να βρεθεί σε αδιέξοδο, καθώς δεν γνωρίζει από ποιον να ζητήσει την ευθύνη, διότι ο καθένας από τους δύο ιατρούς επιμένει πως φταίει ο άλλος.

Τι γίνεται αν εγώ δεν έχω στραβό διάφραγμα και χρειάζομαι μόνο αισθητική αποκατάσταση;

Ακόμα και αν δεν έχετε ιδιαίτερα στραβό διάφραγμα, πάλι θα πρέπει να το ευθειάσουμε. Έτσι, δεν θα έχετε πρόβλημα αναπνοής, όταν η μύτη θα έχει λίγο μικρύνει και στενέψει με τη Ρινοπλαστική. Προσωπικά, επεμβαίνω και στο διάφραγμα στο 95% των επεμβάσεών μου, διότι πάντοτε οι Ρινοπλαστικές που κάνω είναι λειτουργικές.

Έχω ακούσει για ανοικτή και κλειστή τεχνική. Ποια είναι καλύτερη;

Καλύτερη τεχνική είναι εκείνη που μπορεί να επιλύσει το πρόβλημα που υπάρχει στον κάθε ασθενή ξεχωριστά με τον πιο αποτελεσματικό και λιγότερο τραυματικό τρόπο.
Η κάθε τεχνική έχει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά της:

  • Στην ανοικτή τεχνική κάνουμε μια μικρή τομή εξωτερικά -ανάμεσα στα ρουθούνια- και έτσι έχουμε τέλειο οπτικό πεδίο. Έχουμε, όμως, μεγαλύτερη τραυματική επιφάνεια, περισσότερο οίδημα, περισσότερο χρόνο αποκατάστασης και, ίσως, μια μικρή, ελάχιστα ορατή ουλή, σαν γρατζουνιά
  • Στην κλειστή τεχνική κάνουμε μικροσκοπικές εσωτερικές τομές και έχουμε μικρότερη τραυματική επιφάνεια, λιγότερο οίδημα, λιγότερο χρόνο αποκατάστασης και κανένα εξωτερικό σημάδι. Όμως, έχουμε μικρότερο και στενότερο οπτικό πεδίο και δεν μπορούμε να επέμβουμε με απόλυτη ακρίβεια σε κάθε σημείο της μύτης, ειδικά της πολύ δύσκολης -χειρουργικά- μύτης.

Ποια τεχνική προτιμάτε εσείς;

Ανάλογα με τα προβλήματα της κάθε μύτης, επιλέγω και τεχνική που να μπορώ με αυτή να διορθώσω κάθε λεπτομέρειά της. Στην πράξη εφαρμόζω την κλειστή τεχνική σε 80% των επεμβάσεων. άνοικτή τεχνική θα χρειαστεί σε περίπου 20% των περιπτώσεων, με πολύ σοβαρά ανατομικά προβλήματα, σε περιπτώσεις μετά από ατυχήματα ή μετά από παλιότερη αποτυχημένη Ρινοπλαστική.

Τι ποσοστό επιτυχίας μπορώ να περιμένω μετά από μια επέμβαση λειτουργικής Ρινοπλαστικής;

Σε έμπειρα και εξειδικευμένα χέρια το αποτέλεσμα είναι πάντοτε επιτυχημένο. Μπορεί, όμως, να μην είναι πάντα 100% ακριβώς αυτό που ονειρεύοταν ο ασθενής ή ο χειρουργός. Κατά τη διάρκεια της επούλωσης, υπάρχουν αστάθμητοι παράγοντες, όπως οι φυσιολογικοί μορφασμοί, η επουλωτική ικανότητα του καθενός ή ένας μικροτραυματισμός που μπορούν να επηρεάσουν λίγο το τελικό αποτέλεσμα. Όμως, δεν υπάρχει κάτι που δεν διορθώνεται αν δεν είμαστε απόλυτα ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα.

 

Ωραία λοιπόν, αφού είναι σίγουρη η επιτυχία, θα ήθελα μια «γαλλική» μύτη, όπως αυτήν εδώ στη φωτογραφία. Μπορείτε να μου τη φτιάξετε;

Καμία μύτη δεν είναι ίδια με τις άλλες, όπως και κανένα πρόσωπο δεν είναι ίδιο με το άλλο. Αυτή η μύτη που θα θέλατε να έχετε επειδή την βρίσκετε όμορφη, ταιριάζει σε αυτό το συγκεκριμένο άτομο. Ακόμα και να μπορούσαμε να την «τοποθετήσουμε» στο δικό σας πρόσωπο, το αποτέλεσμα θα ήταν παράταιρο και απογοητευτικό. Είναι ασυγχώρητο λάθος να γίνονται «μύτες κατά παραγγελία». Με τη σύγχρονη Λειτουργική Ρινοπλαστική θα βελτιώσουμε τη δική σας μύτη, έτσι ώστε να είναι αρμονική και ταιριαστή με το υπόλοιπο δικό σας πρόσωπό. Θα είναι μία μύτη που θα έχει τις σωστές διαστάσεις και αναλογίες, θα είναι τόσο φυσική, ώστε να μη φαίνεται χειρουργημένη, με αποτέλεσμα κανείς να μην καταλάβει πως κάνατε Ρινοπλαστική. Έτσι, όταν σας δουν μετά την επέμβαση, θα πουν: «Τι έκανες και ομόρφυνες;», χωρίς να μπορούν να εντοπίσουν πού οφείλεται η αλλαγή στο πρόσωπό σας.

Εάν κάτι δεν μου αρέσει στη «νέα» μου μύτη, μπορούμε να τη διορθώσουμε;

Ασφαλώς ναι. Ιδιαίτερα σε πολύ δύσκολες περιπτώσεις, σε ολόκληρο τον κόσμο, ακόμα και στα «καλύτερα χέρια», ένα ποσοστό 5% των ασθενών μπορεί να χρειαστεί μια δεύτερη, μικρή, διορθωτική επέμβαση.

Έχω ακούσει ότι μπορώ να ξέρω από πριν το πώς ακριβώς θα είναι η νέα μύτη μου, με ένα ειδικό πρόγραμμα απεικόνισης (computer imaging), αυτό ισχύει;

 

Τα προγράμματα computer imaging απλώς διευκολύνουν την επικοινωνία ιατρού- ασθενούς. Δεν «παραγγέλνει» κανείς τη νέα μύτη του με αυτά! ο ασθενής μπορεί να εξηγήσει με μεγαλύτερη σαφήνεια στο χειρουργό τις επιθυμίες του και αυτός με τη σειρά του να του προτείνει λύσεις και να του εξηγήσει ποιο θα είναι το αποτέλεσμα που μπορεί να του προσφέρει.
Δυστυχώς, κάποιοι θέλουν να εντυπωσιάσουν και να πείσουν τον ασθενή πως η μύτη τους θα γίνει ακριβώς όπως την βλέπουν στην οθόνη, όμως η αλήθεια είναι διαφορετική.
Στον υπολογιστή είναι πολύ εύκολο να δημιουργήσουμε και να δείξουμε όποιο σχήμα μύτης θέλουμε. Στην πράξη, όμως, υπεισέρχονται πολλοί παράγοντες. οι δεκάδες μιμητικοί μύες του προσώπου, η απρόβλεπτη επούλωση και η αντίδραση των ιστών και του δέρματος, η βαρύτητα, ακόμα και το βάρος των γυαλιών μπορούν να αλλάξουν λίγο το αποτέλεσμα.
Κατά τη διάρκεια της επέμβασης, βέβαια, εξαρτάται πλέον από την επιδεξιότητα και την πείρα του χειρουργού το κατά πόσο θα επιτύχει το επιθυμητό σχήμα και μέγεθος της καινούργιας μύτης.

Ποια είναι η καλύτερη ηλικία για να υποβληθεί κάποιος σε Ρινοπλαστική; Παίζει ρόλο η εποχή;

Όταν καταλήξει κάποιος ότι θέλει πραγματικά ο ίδιος, χωρίς πιέσεις ή προτροπές (από σύντροφο, συγγενείς ή φίλους), να βελτιώσει την εικόνα του και την αναπνοή του, αλλά και όταν βρει τον ιατρό που του εμπνέει εμπιστοσύνη, τότε ακριβώς είναι η καλύτερη στιγμή.
Όσον αφορά στα ηλικιακά όρια, δεν επεμβαίνουμε πριν την ολοκλήρωση της ανάπτυξης του προσώπου (18 έτη), ενώ δεν υπάρχει ανώτατο όριο ηλικίας, αρκεί κανείς να είναι σε καλή φυσική κατάσταση και να τηρήσει πιστά τις οδηγίες του ιατρού του.
Γενικά, δεν υπάρχει λάθος εποχή ούτε ιδανική, ο καθένας επιλέγει την εποχή που τον βολεύει, αρκεί να ακολουθήσει κατά γράμμα τις μετεγχειρητικές οδηγίες.

Φοβάμαι τη νάρκωση. Μπορώ να χειρουργηθώ με τοπική αναισθησία;

Όχι, για πολλούς λόγους. Το πρόσωπο είναι γεμάτο με νευρικές απολήξεις. Συνεπώς, ακόμα και η καλύτερη τοπική αναισθησία δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει ότι δεν θα νιώσετε κάτι.
Πρέπει να θυμάστε πως η λειτουργική Ρινοπλαστική είναι η «χειρουργική του χιλιοστού». Aν ο ασθενής δεν ήταν ναρκωμένος, η παραμικρή κίνησή του τη λάθος στιγμή θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστιο πρόβλημα. Οι σύγχρονες τεχνικές γενικής αναισθησίας είναι απόλυτα ασφαλείς και μια τόσο λεπτεπίλεπτη επέμβαση γίνεται μόνο με γενική αναισθησία.

Έχω ακούσει ότι η Ρινοπλαστική είναι πολύ επώδυνη, ισχύει;

Η λειτουργική Ρινοπλαστική είναι μία από τις πιο ανώδυνες επεμβάσεις της πλαστικής χειρουργικής. Με τις σύγχρονες, ελάχιστα διεισδυτικές χειρουργικές τεχνικές, υπάρχει ελάχιστος πόνος μετά την επέμβαση.

Τα μάτια πρήζονται και μελανιάζουν πάντοτε μετά τη Ρινοπλαστική;

Όχι πάντοτε. κάποιοι ασθενείς κάνουν εύκολα μελανιές ή σε κάποιους άλλους θα πρέπει να κάνουμε πιο έντονους χειρισμούς κατά το χειρουργείο, οπότε πράγματι μπορεί να παραμείνουν κάποιες μελανιές στα μάτια για 5-7 ημέρες. Όμως, μην ανησυχείτε, διότι αυτό δεν επηρεάζει και δεν απειλεί ούτε την επούλωση ούτε το τελικό αποτέλεσμα.

Το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα θα το δω μόλις βγει ο νάρθηκας;

Όχι. Θα πρέπει να κάνετε υπομονή. Όταν βγει ο νάρθηκας, η μύτη θα είναι ακόμα λίγο πρησμένη. Μη φανταστείτε πως θα είναι σαν «πατάτα», αλλά ακόμα και 1-2mm πρήξιμο θα φαίνονται για σας ως μεγάλη διαφορά. Ήδη από την 3 εβδομάδα που βγαίνει οριστικά ο νάρθηκας, η μύτη θα είναι απόλυτα φυσιολογική σε σχήμα και μέγεθος. Στις επόμενες 4 εβδομάδες θα μπορέσετε να δείτε το 70% της τελικής εικόνας, σε 3 μήνες το 90% και σε 6-9 μήνες θα δείτε το 100% του αποτελέσματος, με κάθε μικρολεπτομέρεια.

Ύστερα από πόσο καιρό η μύτη αποκτά την παλιά της «δύναμη», παύει να είναι ευαίσθητη στα χτυπήματα και να υπάρχει φόβος να αλλάξει σχήμα;

Τα οστά της μύτης «δένουν» σύντομα μετά το χειρουργείο και σε 3-4 εβδομάδες δεν υπάρχει κίνδυνος να μετακινηθούν. Όμως, θα πρέπει να είστε προσεκτικοί με τη μύτη σας για τουλάχιστον 10-12 μήνες, ειδικά αν έχετε μικρά παιδιά που μπορεί κατά λάθος να σας κτυπήσουν ή αν ασχολείστε με έντονες δραστηριότητες και αθλήματα που περιλαμβάνουν πιθανή επαφή με άλλους αθλητές (όπως ποδόσφαιρο, μπάσκετ) ή με μπάλα (όπως τέννις, βόλεϊ, κτλ). Εννοείται πως βίαια αθλήματα (πυγχμαχία, πολεμικές τέχνες, κτλ.) απαγορεύονται μέχρι να σας πει ο Ωτορινολαρυγολόγος σας.

Πόσο κοστίζει η λειτουργική Ρινοπλαστική;

Το κόστος της επέμβασης καθορίζεται κατά την ιατρική επίσκεψη και καλύπτει όλες τις δαπάνες, όπως εργαστηριακές εξετάσεις, αμοιβή χειρουργού και αναισθησιολόγου, κόστος χειρουργικής αίθουσας, υλικών, νοσηλείας και όλες τις μετεγχειρητικές επισκέψεις στο ιατρείο.
Η αμοιβή του Χειρουργού είναι σταθερή, ανεξάρτητα από τη δυσκολία της επέμβασης. Σημαντική διαφορά στο κόστος έχει, όμως, η κλινική στην οποία θα επιλέξει ο ασθενής να χειρουργηθεί και η θέση στην οποία θα προτιμήσει να φιλοξενηθεί (δίκλινο, μονόκλινο ή πολυτελές δωμάτιο). Πρέπει να θυμάστε πως η σωστή αναπνοή που επιτυγχάνεται με τη λειτουργική Ρινοπλαστική είναι ανάγκη και όχι πολυτέλεια. Σε κάθε περίπτωση, το κόστος της λειτουργικής Ρινοπλαστικής είναι λογικό σε σχέση με το όφελος που προσφέρει τόσο στην αναπνοή όσο στην εμφάνιση, στην ψυχολογία και στην συνολική ποιότητα ζωής σας.


Προβλήματα Όσφρησης

Μπορεί η ανθρώπινη μύτη να μην είναι όσο δυνατή είναι στα σκυλιά, αλλά καταφέρνει άριστα να μας πληροφορήσει για τη «χημική σύσταση» του περιβάλλοντος, αφού αντιλαμβάνεται και ξεχωρίζει πάνω από 5.000 διαφορετικές μυρωδιές. Μάλιστα, έχει αποδειχθεί πως η «μνήμη» της όσφρησης είναι σχεδόν ανεξίτηλη, αφού μπορούμε να θυμηθούμε τη μυρωδιά από τα κουλουράκια της γιαγιάς μας που ξανά μυρίσαμε κάπου αλλού, ακόμα και δεκαετίες αργότερα!

Υπάρχουν ειδικά κύτταρα ψηλά μέσα στη μύτη που ανιχνεύουν τις ουσίες του περιβάλλοντος και μας ενημερώνουν, μας προσελκύουν ή μας προειδοποιούν.
Η μυρωδιά του φαγητού μας ελκύει να το δοκιμάσουμε. Η οσμή καπνού ή καμένου μας προειδοποιεί ότι κάτι καίγεται. Η οσμή χαλασμένου φαγητού μας αποτρέπει να φάμε κάτι που είναι επικίνδυνο για την υγεία μας.
Η γεύση είναι απόλυτα εξαρτημένη από την όσφρηση και αν δεν λειτουργεί σωστά η μύτη, χάνεται έως και το 90% της γεύσης. Κάθε φορά που κρυολογείτε θα έχετε παρατηρήσει πως όλα είναι άγευστα και άνοστα. Η γεύση σας επανέρχεται μόνο όταν «ξεβουλώσει» η μύτη.
Τα προβλήματα της όσφρησης είναι η ανοσμία (πλήρης απώλεια της όσφρησης), η υποσμία (μερική απώλεια της όσφρησης), ενώ πολύ σπάνια είναι η υπεροσμία (υπερβολική αντίδραση σε κάποια συγκεκριμένη οσμή).
Τα προβλήματα αυτά συχνότερα οφείλονται σε «μπούκωμα» της μύτης, οπότε και δεν φτάνουν οι ουσίες στο οσφρητικό νεύρο. Σπανιότερα, δεν δουλεύει καλά το οσφρητικό νεύρο και δεν φτάνει το «μήνυμα» μέχρι τον εγκέφαλο, προκειμένου να το καταλάβουμε!

Ο Μύθος

«Έχω να μυρίσω χρόνια. Πρέπει να έχει χαλάσει για πάντα η όσφρησή μου».

Η Αλήθεια

Σε πολλές περιπτώσεις, η όσφρηση που έχει μειωθεί ή ακόμα και χαθεί τελείως, μπορεί να αποκατασταθεί, αρκεί να γίνει σωστή διάγνωση και θεραπεία.

Τι να κάνετε

Αν πραγματικά έχει μειωθεί η όσφρησή σας και ταυτόχρονα είστε καπνιστής, πρέπει να κόψετε το τσιγάρο! Η διαφορά εντός μόλις 2 εβδομάδων θα είναι εντυπωσιακή. Αν πάλι δεν καπνίζετε, ξεκινήστε πλύσεις στη μύτη με φυσιολογικό όρο. Σε κάθε περίπτωση, όμως, πρέπει να επισκεφθείτε έναν ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο που θα μπορέσει να βρει γιατί δεν μυρίζετε ικανοποιητικά.
Πολλές φορές η μείωση της όσφρησης είναι κάτι απλό, αλλά κάποιες φορές μπορεί να είναι κάτι που να θέλει χειρουργική αντιμετώπιση (π.χ. πολύποδες) ή να είναι και κάτι κακό.
Μην το αναβάλλετε! Η απώλεια της όσφρησης που διαρκεί για καιρό είναι μια κατάσταση που δεν πρέπει να υποβαθμίζεται!

Τι να μην κάνετε

Μην αμελείτε την απώλεια ή μείωση της όσφρησής σας. Ίσως, να οφείλεται σε κάτι που και να μπορεί και να πρέπει να αντιμετωπιστεί, όπως χρόνια ρινίτιδα, πολύποδες ή ακόμα και όγκοι της μύτης.
Μην στερείτε την απόλαυση των οσμών και των γεύσεων από την καθημερινή σας ζωή. Πιθανόν, να μπορεί να αποκατασταθεί η όσφρηση σας με τη βοήθεια του ειδικού Ωτορινολαρυγγολόγου.

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Εκτός από την εξέταση της μύτης με ενδοσκόπηση, ελέγχουμε το επίπεδο της όσφρησης με ειδικές εξετάσεις (οσφρητικά tests) και εντοπίζουμε το ακριβές πρόβλημα.
Ο έλεγχος της όσφρησης είναι πολύ ακριβής και ευαίσθητος. Ανάλογα με τα ευρήματα, καταστρώνεται και μια εξατομικευμένη στρατηγική θεραπείας, στις περιπτώσεις που αυτή είναι εφικτή, φυσικά.


Παραρρινοκολπίτιδα (Ιγμορίτιδα)

Η παραρρινοκολπίτιδα ξεκινάει ως φλεγμονή της μύτης (κρυολόγημα) που φράζει τα στόμια των κόλπων του προσώπου (π.χ. τα ιγμόρεια). οι κόλποι συσσωρεύουν βλέννα, η οποία τελικά μολύνεται από μικρόβια και οι κόλποι αυτοί γεμίζουν με πύον.
Τα παιδιά μέχρι την ηλικία των 4 ετών δεν παθαίνουν παραρρινοκολπίτιδες επειδή δεν έχουν αναπτυχθεί ακόμα οι κόλποι του προσώπου. Όμως, σταδιακά οι κόλποι μεγαλώνουν και ήδη στα 7-8 έτη μπορεί να υπάρξει ιγμορίτιδα, μετωπιαία κολπίτιδα ή, σπανιότερα, σφηνοειδίτιδα. Για τη διάγνωση της οξείας ιγμορίτιδας στα παιδιά δεν χρειάζεται πλέον ακτινογραφία. Ο έμπειρος Ωτορινολαρυγγολόγος μπορεί να τη διαγνώσει με την ενδοσκοπική εξέταση και από τα συμπτώματα. Το σημαντικότερο, και πιο «απαραίτητο» σύμπτωμα είναι το να δει ο Ωτορινολαρυγγολόγος, πηχτές πρασινωπές μύξες στο βάθος της μύτης, με το ενδοσκόπιο ή με τη ρινοσκόπηση.
Η ιγμορίτιδα πρέπει να αντιμετωπίζεται άμεσα, διότι έχει πιθανές βαριές επιπλοκές. Η θεραπεία της περιλαμβάνει αντιβίωση για τουλάχστον 2 εβδομάδες, πλύσεις στη μύτη με φυσιολογικό όρο που ξεπλένει το πύον και τις εκκρίσεις, καθώς και αποσυμφορητικά sprays.

Ο Μύθος

«Είναι απλώς πολύ κρυωμένο το παιδί εδώ και εβδομάδες. Πάντα έχει πολλές πράσινες μύξες, αλλά θα του περάσει».

Η Αλήθεια

Αν το κρυολόγημα διαρκεί περισσότερο από 10 μέρες χωρίς να βελτιώνεται, αν οι μύξες έχουν κίτρινο ή πράσινο χρώμα, αν το παιδί έχει βήχα όταν πέφτει για ύπνο (επειδή κυλάνε μύξες στον λαιμό), αν δείχνει άρρωστο και έχει αλλάξει η φωνή του (επειδή είναι τελείως μπουκωμένη η μυτούλα του), είναι σχεδόν βέβαιο πως έχει ιγμορίτιδα. Πηγαίνετε στον Ωτορινολαρυγγολόγο σας.

Τι να κάνετε

Αν εκεί που φαινόταν το παιδί να ξεπερνά το αρχικό κρυολόγημα, πλέον δείχνει να αρρωσταίνει χειρότερα και να γίνονται οι μύξες πιο σκούρες και πηχτές, πρέπει να επισκεφτείτε έναν Ωτορινολαρυγγολόγο. Ειδικά αν το παιδί σας έχει ένα «πολύ βαρύ κρυολόγημα» και παραπονεθεί πως πονάει το μάτι του, πρέπει επειγόντως να πάτε σε νοσοκομείο, διότι μπορεί να έχει επεκταθεί η φλεγμονή μέσω του λεπτού οστού που χωρίζει το μάτι από το ιγμόρειο.

Τι να μην κάνετε

Μην υποτιμήσετε την ιγμορίτιδα, διότι μερικές φορές μπορεί να έχει σοβαρές επιπλοκές. Ειδικά στα παιδιά, σε κάποιες βαριές περιπτώσεις η μόλυνση μπορεί να μεταφερθεί προς το μάτι ή και προς τον εγκέφαλο. Επίσης, οι μύξες που κυλάνε στο πίσω μέρος του λαιμού μπορεί να μολύνουν ακόμα και τους πνεύμονες (πνευμονία), ενώ πολύ πιο συχνή είναι η επιμόλυνση των αυτιών (οξεία μέση πυώδης ωτίτιδα).
Αν ο Ωτορινολαρυγγολόγος διαγνώσει ιγμορίτιδα, πρέπει απαραιτήτως το παιδί να πάρει αντιβίωση για 14 μέρες και δεν πρέπει ποτέ να διακόψετε την αγωγή νωρίτερα, επειδή «δεν θέλετε να παίρνει φάρμακα το παιδί». Αυτό οδηγεί σε υποθεραπεία, σε υποτροπή και καταλήγει σε χρονιότητα. Πρέπει να τηρήσετε τις οδηγίες του ειδικού Ωτορινολαρυγγολόγου κατά γράμμα.

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Εξετάζουμε το παιδί με ειδικό παιδιατρικό ενδοσκόπιο με πολύ μικρή διάμετρο. Αν δούμε πύον στη μύτη, ανάλογα και με το ιστορικό που θα μας αναφέρει ο γονιός, γίνεται η διάγνωση της παραρρινοκολπίτιδας.
Επιπλέον, μπορεί να γίνει υπέρηχος ιγμορείου στο χώρο του ιατρείου. Πιο σπάνια, μπορεί να έχουμε υποψίες πως το παιδί πάσχει από σφηνοειδίτιδα, όποτε θα χρειαστεί απεικονιστικός έλεγχος. Το παιδί παίρνει την αναγκαία αγωγή για τουλάχιστον 2 εβδομάδες και επανεξετάζεται στο τέλος της αγωγής.


Φαρμακευτική Ρινίτιδα

Το μπούκωμα και η καταρροή της μύτης είναι πολύ ενοχλητικές καταστάσεις. Αρκεί να ρωτήσετε κάποιον που πάσχει από αυτά! Είτε οφείλονται σε κρυολόγημα, σε παραρρινοκολπίτιδα ή σε αλλεργία, όταν κάποιος δεν μπορεί να αναπνεύσει από τη μύτη, νιώθει πως πνίγεται και ψάχνει κάποιο spray για να ανακουφιστεί!
Τα τοπικά αποσυμφορητικά sprays μπορούν να δώσουν άμεση λύση και πραγματικά «ξεβουλώνουν» τη μύτη γρήγορα και αποτελεσματικά. Οι διαφημίσεις στην τηλεόραση λένε (αυτή τη φορά) την αλήθεια! Όχι όμως oλόκληρη την αλήθεια! Δεν αναφέρουν τις πολύ συχνές παρενέργειες!
Η ανακούφιση που νιώθει κανείς με τα τοπικά αποσυμφορητικά είναι τόσο μεγάλη που δυσκολεύεται να σταματήσει τη χρήση τους και καταλήγει να κάνει κατάχρηση. Τότε ξεκινάει ένας φαύλος κύκλος: ενώ το κρυολόγημα έχει περάσει, η μύτη έχει «εθιστεί» στο αποσυμφορητικό και αν ο ασθενής δεν το χρησιμοποίει καθημερινά, η μύτη παθαίνει «στερητικό σύνδρομο» και βουλώνει χωρίς λόγο! Ο ασθενής τότε αναγκάζεται να βάζει ολοένα και πιο μεγάλη δόση αποσυμφορητικού, ολοένα και πιο συχνά και τελικά καταλήγει να προκαλεί Φαρμακευτική Ρινίτιδα, δηλαδή συνεχές μπούκωμα που οφείλεται στην κατάχρηση των αποσυμφορητικών και που ανακουφίζεται μόνο με και μεγαλύτερες αλλά και συχνότερες δόσεις αποσυμφορητικού. Ένας φαύλος κύκλος!
Επιπλέον, προκαλείται και μόνιμη υπερτροφία των ρινικών κογχών, που τελικά απαιτεί επέμβαση για να διορθωθεί. Τέλος, κάποιοι εμφανίζουν ταχυκαρδία, αρρυθμίες, ακόμα και υπέρταση από τα αποσυμφορητικά.

Ο Μύθος

«Δεν χρησιμοποιώ το spray πολλές φορές, 1-2 φορές τη μέρα μόνο, εδώ και μήνες, αλλά δεν έχω πρόβλημα» ή «Έχω σοβαρό πρόβλημα αναπνοής και μόνο με το spray μπορώ να αναπνεύσω».

Η Αλήθεια

Η Φαρμακευτική Ρινίτιδα ξεκινάει να δημιουργείται ήδη 5-6 ημέρες αφότου έχει αρχίσει να χρησιμοποίει κάποιος το αποσυμφορητικό spray. Μετά από τις 7-8 μέρες, αρχίζει να γίνεται τοπική ζημιά και ξεκινάει ο φαύλος κύκλος. Είτε κάποιος βάζει το spray μία είτε 10 φορές τη μέρα, αν το χρησιμοποιεί πάνω από μια εβδομάδα, θα δυσκολευτεί πολύ να το διακόψει, διότι η μύτη του θα έχει «εθιστεί».
Η δικαιολογία πως κάποιος «έχει πρόβλημα», όπως σκολίωση διαφράγματος, υπερτροφικές κόγχες, κτλ. προκειμένου να κάνει κατάχρηση αποσυμφορητικών είναι σαν να λέει πως…πίνει γιατί έχει πρόβλημα με το αλκοόλ!
Πρέπει να λύσει κανείς το αρχικό πρόβλημα και όχι να το αναβάλλει συνεχίζοντας μια καταστροφική συνήθεια. Η ανακούφιση που προσφέρουν τα αποσυμφορητικά sprays είναι πράγματι σημαντική. Έχει, όμως, κόστος στην υγεία σας!

Τι να κάνετε

Για να αποφύγετε τη Φαρμακευτική Ρινίτιδα, ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες του ειδικού Ωτορινολαρυγγολόγου και κανενός άλλου. Ξεχάστε τι σας λένε φίλοι, γνωστοί και άλλοι «ειδικοί».
Αν από τα παραπάνω υποπτεύεστε πως πάσχετε από Φαρμακευτική Ρινίτιδα, πρέπει να μιλήσετε με έναν Ωτορινολαρυγγολόγο. Μπορεί να σας βοηθήσει σταδιακά να σταματήσετε τη χρήση των αποσυμφορτητικών sprays, χωρίς άσκοπη ταλαιπωρία.

Τι να μην κάνετε

Μη χρησιμοποιείτε αποσυμφορητικά sprays χωρίς συνταγή και τις σαφείς οδηγίες του ειδικού Ωτορινολαρυγγολόγου. Διακόψτε τα sprays μετά από 6-7 ημέρες χρήσης και αν ακόμα δεν είστε εντελώς καλά από το μπούκωμα, πρέπει να επισκεφτείτε ξανά τον Ωτορινολαρυγγολόγο σας.

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Με στενή παρακολούθηση και στοχευμένη εναλλακτική αγωγή, καταφέρνουμε σχεδόν πάντα να «σπάσουμε» τον φαύλο κύκλο και να διακόψει ο ασθενής το αποσυμφορητικό spray χωρίς να ταλαιπωρηθεί από μπούκωμα κατά τη διάρκεια της «απεξάρτησης».
Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί και μικρή «επιδιόρθωση» των κογχών ή διόρθωση κάποιου άλλου ανατομικού προβλήματος που μπορεί να προϋπήρχε.


Ρινικοί Πολύποδες

Οι Ρινικοί Πολύποδες είναι σε σχήμα και χρώμα σαν μικρές (ή και μεγάλες) ρώγες από λευκό σταφύλι και δημιουργούνται με άγνωστο μηχανισμό. Η αλλεργία, οι ιογενείς, οι βακτηριακές και οι μυκητιασικές λοιμώξεις, καθώς και η ατμοσφαιρική ρύπανση έχουν όλα ενοχοποιηθεί ως πιθανά αίτια των πολυπόδων. Όμως, κανείς δεν ξέρει με σιγουριά πώς και γιατί δημιουργούνται.
Οι Ρινικοί Πολύποδες έχουν ανοιχτό χρώμα, είναι λείοι και γυαλιστεροί, δεν προκαλούν πόνο, αφού δεν έχουν νεύρα και συχνά εμφανίζονται ταυτόχρονα και στις δύο ρινικές κοιλότητες.
Στα αρχικά στάδια είναι μικροί, αλλά έχουν την τάση να μεγαλώνουν συνεχώς. Πολλές φορές μεγαλώνουν τόσο πολύ που η μύτη κλείνει τελείως, ενώ αν κανείς συνεχίσει να τους «παραμελεί», γεμίζουν πλήρως τα ιγμόρεια και τις άλλες κοιλότητες του προσώπου, προκαλώντας έντονα προβλήματα.
Εξαιτίας του όγκου τους, που αυξάνεται διαρκώς, αλλά και των άφθονων εκκρίσεων που παράγουν, ο ασθενής δεν αναπνέει καλά και τελικά η μύτη «κλείνει» τελείως.
Οι περισσότεροι ασθενείς που πάσχουν από ρινικούς πολύποδες έχουν χάσει την όσφρηση τους, αναφέρουν προβλήματα ύπνου και ροχαλητό, κόπωση στη διάρκεια της ημέρας, πονοκεφάλους, δυσκολία στην ομιλία και σημαντική μείωση της ποιότητας ζωής.
Ευτυχώς, οι ίδιοι οι ρινικοί πολύποδες δε μεταλλάσσονται ποτέ σε καρκίνο!

Ο Μύθος

«Δεν αφαιρώ τους πολύποδες που έχω γιατί άκουσα πως πάντοτε ξαναβγαίνουν».

Η Αλήθεια

Παλαιότερα, οι πολύποδες αφαιρούνταν με απλό…ξερίζωμα (Πολυπεκτομή), με αποτέλεσμα να ξαναβγαίνουν και να ταλαιπωρείται ξανά ο ασθενής.
Η σύγχρονη ενδοσκοπική χειρουργική αφαίρεση των Ρινικών Πολυπόδων (επέμβαση FESS) είναι πολύ λεπτομερής και εξελιγμένη. Χρησιμοποιούνται ειδικά ενδοσκόπια και μικρο εργαλεία που μας επιτρέπουν να φτάσουμε σε κάθε γωνία του εσωτερικού της μύτης και να καθαρίσουμε με ασφάλεια και ακρίβεια τους πολύποδες, ακόμα και μέσα από τα ιγμόρεια και τις υπόλοιπες κοιλότητες του προσώπου. Απαραίτητη είναι η μετεγχειρητική παρακολούθηση του ασθενούς, ανά τρίμηνο, ώστε πιθανές υποτροπές να αντιμετωπίζονται έγκαιρα με απλά μέσα.Δεν μπορούμε, όμως, να αποκλείσουμε με 100% σιγουριά τη μελλοντική υποτροπή.

Τι να κάνετε

Αν δεν έχετε όσφρηση ή αν έχει μειωθεί η γεύση σας, αν νιώθετε τη μύτη σας μπουκωμένη και δεν μπορείτε να αναπνεύσετε καλά, αν ροχαλίζετε και έχετε προβλήματα στον ύπνο, πρέπει να σας δει ειδικός Ωτορινολαρυγγολόγος. Μπορεί να έχετε ρινικούς πολύποδες. Δυστυχώς, μόνος σας δεν μπορείτε να κάνετε κάτι. Ο Ωτορινολαρυγγολόγος σας, όμως, ξέρει πώς να σας κάνει καλά.

Τι να μην κάνετε

Μη χρησιμοποιείτε αποσυμφορητικά sprays, αν η μύτη σας είναι συνέχεια βουλωμένη. Όχι μόνο δε βοηθάνε αλλά κάνουν και ζημιά, αφού προκαλούν Φαρμακευτική Ρινίτιδα. Αντιθέτως, τα sprays κορτικοστεροειδών είναι πολύ χρήσιμα, ειδικά μετά από την Ενδοσκοπική Πολυπεκτομή. Μην αναβάλλετε την επέμβαση αφαίρεσης των πολυπόδων, διότι ναι μεν οι ίδιοι οι πολύποδες δε μεταλλάσσονται σε καρκίνο, αλλά, δεν ξέρουμε τι μπορεί να κρύβεται από κάτω τους καμιά φορά.

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Ελέγχουμε τη μύτη με ενδοσκόπηση και αν πράγματι υπάρχουν πολύποδες, εξατομικεύεται η αντιμετώπιση. Πάντοτε γίνεται και αλλεργιολογική εξέταση των ασθενών με ρινικούς πολύποδες, διότι μπορεί οι ασθενείς να πάσχουν από πολύποδες και αλλεργική ρινίτιδα, που πρέπει να αντιμετωπιστούν ταυτόχρονα.
Αρχικά, με spray κορτιζόνης μπορούμε να μικρύνουμε ή και να εξαλείψουμε τους πολύποδες. Αν συνεχίζει να μην αναπνέει άνετα ο ασθενής, τότε γίνεται αφαίρεση των πολυπόδων και η αναπνοή, συνεπώς και η ποιότητα ζωής του βελτιώνονται εντυπωσιακά.


Ξένο σώμα σε μύτη-αυτί-λάρυγγα

Τα μικρά παιδιά, κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού ή την ώρα του φαγητού, βάζουν διάφορα αντικείμενα μέσα στη μύτη, στο αυτί και στο στόμα τους. Προφυλάξτε τα!
Τα αντικείμενα αυτά (ξένα σώματα) χωρίζονται σε ανόργανα και οργανικά. Ανόργανα είναι πλαστικά και μεταλλικά αντικείμενα (π.χ. κομμάτια από παιχνίδια, μπίλιες, χάντρες) που γενικά δεν προκαλούν συμπτώματα, ενώ οργανικά είναι κομμάτια τροφής (π.χ. ξηροί καρποί), ξύλου, σφουγγαριού ή βαμβακιού, τα οποία είναι πολύ ερεθιστικά και σε λίγες μέρες προκαλούν έντονα προβλήματα.
Οι κίνδυνοι με τα ξένα σώματα είναι δύο: Αρχικά, ο πιο μεγάλος κίνδυνος είναι το ξένο σώμα από τη μύτη ή το στόμα να πάει στην τραχεία και το παιδί να πνιγεί. Ένας άλλος κίνδυνος είναι να δημιουργήσει μια βλάβη τοπικά. Ένα ξένο σώμα στη μύτη μπορεί να προκαλέσει ακόμα και τρύπα στο διάφραγμα, ενώ, αν το ξένο σώα παραμείνει στο αυτί, μπορεί να προκαλέσει διάτρηση στο τύμπανο και στο δέρμα του ακουστικού πόρου.

Ο Μύθος
«Δεν αφήνω τίποτα έξω που να μπορεί να βάλει το παιδί στη μύτη/στο αυτί/στο στόμα του» ή «Αν βάλει κάτι το παιδί σε μύτη/αυτί/στόμα του, θα το βγάλω εγώ».

Η Αλήθεια

Τα παιδιά είναι απίστευτα ευρηματικά και είναι σχεδόν αδύνατον να μη βρουν κάτι να…χώσουν στη μύτη/στο αυτί/στο στόμα τους, χωρίς ο γονιός να το αντιληφθεί. Τα μικρά παιδιά θα ξεχάσουν ότι έχουν βάλει στο αυτί ή στη μύτη τους κάποιο αντικείμενο, το οποίο μπορεί να έχει παραμείνει εκεί για πάρα πολύ καιρό. Έχει τύχει συχνά ένα παιδί να παίρνει αντιβίωση για μήνες, ώστε να αντιμετωπιστεί ένα «κρυολόγημα με πύον», αλλά όταν τελικά εξεταστεί από τον Ωτορινολαρυγγολόγο, να ανακαλύπτει πως οφείλεται σε ξένο σώμα στη μύτη, γεγονός το οποίο μπορεί να ήταν επικίνδυνο ακόμα και για τη ζωή του παιδιού.

Τι να κάνετε

Για ξένα σώματα στη μύτη που φαίνονται εξωτερικά αν κοιτάξετε από το ρουθούνι, διατηρήστε το παιδί ήρεμο, πείτε του να αναπνέει από το στόμα και ζητήστε του να φυσήξει δυνατά τη μύτη του
Αν το παιδί έχει μύξες μόνο από το ένα ρουθούνι, αν οι μύξες μυρίζουν άσχημα, αν έχει ερεθισμό, πρήξιμο και κοκκίνισμα στο ρουθούνι και μικρή αιμορραγία από τη μύτη, μπορεί να υπάρχει ένα ξένο σώμα πιο βαθιά, οπότε πρέπει απαραίτητα να το εξετάσει Ωτορινολαρυγγολόγος
Όσον αφορά σε ξένο σώμα μύτης, αυτιού και στόματος, πρέπει επειγόντως να πάτε στον ειδικό Ωτορινολαρυγγολόγο που με τα κατάλληλα εργαλεία μπορεί να το αφαιρέσει χωρίς κίνδυνο και χωρίς να προκληθεί άλλη βλάβη.

Τι να μην κάνετε

Μην αφήνετε το παιδί να παίζει την ώρα που τρώει, τουλάχιστον μέχρι την ηλικία των 3-4 ετών
Μην αφήνετε μικρά αντικείμενα στον χώρο που τρώει ή παίζει
Αν αντιληφθείτε πως το παιδί έβαλε κάτι στη μύτη, στο αυτί ή στο στόμα, μην το πανικοβάλλετε, διότι κινδυνεύει ακόμα και να το καταπιεί. Ήρεμα και αποφασιστικά προσπαθήστε να το βγάλετε ή να κάνετε το παιδί να το φτύσει
ΠΟΤΕ δεν πρέπει να προσπαθήσετε να βγάλετε εσείς κάποιο αντικείμενο από τη μύτη/αυτί/στόμα του παιδιού. Μπορεί να κάνετε ζημιά, ακόμα και να το καταπιεί το παιδί, να πάει στην τραχεία ή και στους πνεύμονες και να κινδυνεύσει η ζωή του παιδιού
Εάν συμβεί κάτι τέτοιο ή αν ένα ξένο σώμα σφηνωθεί στον λάρυγγα, τότε το παιδί αρχίζει να βήχει απεγνωσμένα και δεν μπορεί να αναπνεύσει. Σε αυτή την περίπτωση, ο γονιός πρέπει να δράσει άμεσα, ψύχραιμα και μεθοδικά προκειμένου να σώσει τη ζωή του παιδιού
Αν το παιδάκι είναι μικρό (μέχρι 4-5 ετών), το γυρίζουμε ανάποδα πιάνοντας το από τους αστραγάλους και χτυπώντας το στην πλάτη. Έτσι, θα προκαλέσουμε τη μετακίνηση του ξένου σώματος και το παιδί θα το φτύσει
Ο γνωστός χειρισμός Heimlich μπορεί να εφαρμοστεί μόνο σε μεγαλύτερα παιδιά. Πιάνετε το παιδί από πίσω και με ελεγχόμενη δύναμη, σφίγγετε τον θώρακά του από κάτω προς τα πάνω και προς τα πίσω και το ξένο σώμα πετάγεται έξω.

Τι κάνει ο Ωτορινολαρυγγολόγος

Ελέγχουμε κάθε πιθανό σημείο που μπορεί να υπάρχει ξένο σώμα και το αφαιρούμε με ειδικά εργαλεία.
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου το παιδί είναι πολύ μικρό, φοβάται και δεν κάθεται με τίποτα ακίνητο ώστε να μπορέσουμε να αφαιρέσουμε το ξένο σώμα. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί να πάμε με τους γονείς και το παιδί στην κλινική και ο Αναισθησιολόγος να δώσει φαρμακευτική μέθη για μερικά λεπτά προκειμένου να μείνει ακίνητο το παιδί.
Αν χρειαστεί επιπλέον αγωγή και περιποίηση της περιοχής, την παρέχουμε και με την ευκαιρία εκπαιδεύουμε τον γονιό για μελλοντικές επείγουσες καταστάσεις, δηλαδή πώς να καταλαβαίνει αν το παιδί έχει βάλει κάποιο ξένο σώμα στη μύτη, στο αυτί ή στο στόμα του και πώς να αντιμετωπίζει την κατάσταση ψύχραιμα και αποτελεσματικά.
Να θυμάστε πως η ψυχραιμία σώζει!